Çeviride eşdeğerlik bağlamında M. A. Bulgakov'un“Üstat ile Margarita”eserinin Türkçe çevirisinin incelemesi
The investigation of Turkish translation of M. A. Bulgakov's“Master and Margarita”in the context of equivalency in translation
- Tez No: 724827
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ KEZİBAN TOPBAŞOĞLU ERAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Mütercim-Tercümanlık, Batı Dilleri ve Edebiyatı, Linguistics, Translation and Interpretation, Western Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Bulgakov, Mihail Afanasyeviç, Dilsel eşdeğerlilik, Eşdeğerlik, Rus edebiyatı, Türkçe, Türkçe çeviri, Çeviri, Çeviri bilim, Bulgakov, Mihail Afanasyeviç, Linguistic equivalence, Equivalency, Russian literature, Turkish, Turkish translation, Translation, Science of translation
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kafkas Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Rus Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Gümüş çağ olarak anılan 20. yüzyıl Rus edebiyatında, büyük ölçüde 1917 Ekim devriminden temellenen eserler kaleme alınmıştır. Edebi eserlerin Kültür devrimi çerçevesinde şekillenmesi sebebiyle, bu dönem, betonarme veya taşlaşma dönemi olarak nitelendirilmektedir. M. A. Bulgakov, dönemin genel sorunlarını 'Üstat ile Margarita' romanında, alaycı hiciv tekniğiyle dile getirmiş ve dönemin kültürel açmazlarını genel perspektif çizerek okuyucusuna aktarmayı başarmıştır. Bu çalışmanın amacı, Rusya'da dilbilimsel çeviri kuramlarından V. N. Komissarov ile ön plana çıkan ve çeşitli yön ve dereceleriyle birçok kuramcı tarafından odağa alınan çeviride eşdeğerlik bağlamında M. A. Bulgakov'un ''Üstat ile Margarita'' eserinin Türkçe çevirisini incelemektir. Çalışmanın çerçevesini, çevirinin anlam bilimsel ve kültürbilimsel boyutu, kaynak metin ve erek metin ilişkisi bağlamında değerlendirmek oluşturmaktadır. Dilde kavramsal, anlamsal analiz yöntemleri, çeviri yöntemi prosedürlerinin ve çeviri kuramlarının kullanılması sonucunda şu bulgular açığa çıkmıştır: Rusça-Türkçe dil çifti gerek biçimsel gerekse de anlamsal açılardan farklı unsurlar barındırmaktadır. Çeviri sürecini olumsuz etkileyen bu durum yer yer yabancılaştırma ve yerlileştirme (yerelleştirme) başvurma yoluyla giderilmeye çalışılmıştır. Kaynak ve erek metin odağa alınarak dahası farklı çeviri yöntemleri uygulanarak ortaya koyulan işte bu çalışmanın, Rus dilini yabancı dil olarak öğrenenlere ve çeviri bilim alanında araştırma yapanlara faydalı olacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
In the 20th century Russian literature, which is known as the silver age, works based on the 1917 October revolution were written. Due to the fact that literary works were shaped within the framework of the Cultural Revolution, this period is characterized as the period of reinforced concrete or petrification. M. A. Bulgakov expressed the general problems of the period in his novel 'The Master and Margarita' with sarcastic satire and succeeded in conveying the cultural dilemmas of the period to his readers by drawing a general perspective. The aim of this study is to examine the Turkish translation of M. A. Bulgakov's“Master and Margarita”in the context of equivalence in translation, which has come to the fore with V. N. Komissarov, one of the linguistic translation theories in Russia, and has been focused on by many theorists with various aspects and degrees. The framework of the study is to evaluate the semantic and cultural dimension of the translation in the context of the relationship between the source text and the target text. As a result of the use of conceptual and semantic analysis methods, translation method procedures and translation theories in the language, the following findings have emerged: The Russian-Turkish language pair contains different elements in terms of both formal and semantic aspects. This situation, which negatively affects the translation process, has been tried to be eliminated by resorting to alienation and localization (indigenization). It is thought that this study, which has been put forward by focusing on the source and target text, and moreover, by applying different translation methods, will be beneficial for those who learn the Russian language as a foreign language and those who do research in the field of translation science.
Benzer Tezler
- Çağdaş Rus dilinde parçacıklar ve M.A. Bulgakov'un“Usta ile Margarita”adlı eserinde parçacıkların Rusçadan Türkçeye çeviri analizleri
Particles in contemporary Russian language and analysis of translations of particles from Russian into Turkish in the work of M.A. Bulgakov“The Master and Margarita”
İBRAHİM HAKKI SOLMAZ
Doktora
Türkçe
2024
DilbilimAtatürk ÜniversitesiRus Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAHAR GÜNEŞ
- Yaşar Kemal'in 'Yer Demir Gök Bakır' adlı romanının Türkçeden Arapçaya çevirisindeki deyimlerin eşdeğerlik bağlamında incelenmesi
A study of idioms in Arabic translation of Yasar Kemal's 'Yer Demir Gök Bakır' novel in the context of equivalence
FATMA BETÜL ASLAN
Doktora
Türkçe
2019
Doğu Dilleri ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CELAL TURGUT KOÇ
- Türkçe altyazılı Fransız sinema filmlerinin çeviride eşdeğerlilik bağlamında incelenmesi
The examination of Turkish subtitled French movies in the context of translational equivalence
AYHAN GÜNEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Mütercim-TercümanlıkKırıkkale ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLHAMİ SIĞIRCI
- Mona Baker'in eşdeğerlik kuramı bağlamında Ala el-Asvani'nin Yakupyan Apartmanı adlı romanındaki deyimler ve kalıp ifadelerin çevirisi
The translation of idioms and fixed expressions in Alaa Al-Aswany's The Yacoubian Building within the framework of Mona Baker's equivalence theory
SELİMHAN ACAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DilbilimAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHAMMET MÜCAHİT ASUTAY
- Dede Korkut Hikâyeleri'nin dil-içi çevirilerinde bir çeviri sorunu olarak çocuğa görelik
Relative to child as a translation problem in the intra-lingual translations of Dede Korkut Stories
MEHMET ALİ KÖTÜĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Türk Dili ve EdebiyatıMersin ÜniversitesiÇeviribilim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYTEKİN KESKİN