Sezgisel yeme ile yeme tutumu ilişkisinde kendindelik ve yaşantısal kaçınma düzeylerinin etkisi
The effect of mindfulness and experiential avoidance levels on the relationship between intuitive eating and eating attitude
- Tez No: 730001
- Danışmanlar: DOÇ. DR. KAASIM FATİH YAVUZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Beslenme ve Diyetetik, Psychology, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: duygusal yeme, kendindelik, sezgisel yeme, yaşantısal kaçınma, Bilinçli farkındalık, Yeme davranışı, Yeme farkındalığı, Yemek yemek, emotional eating, experiential avoidance, intuitive eating, mindfulness, Intuitive eating, Eating behaviour, Mindful eating, Eating
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bireylerin yeme davranışı içsel ve dışsal birçok belirleyici tarafından etkilenmektedir. Sezgisel yeme prensiplerine göre yeme davranışını başlatmanın belirleyicisi bedenin fiziksel açlık ve tokluk sinyalleridir. Duygusal yeme davranışında ise kişilerin yaşadığı duygusal zorluklar yemeyi başlatmanın belirleyicisidir. Bu araştırmada sezgisel yeme ile duygusal yeme arasındaki ilişkide kendindeliğin ve yaşantısal kaçınmanın aracı rolünün incelenmesi hedeflenmektedir. Araştırmaya 20-35 yaş arası 305 kadın katılım sağlamıştır. Sezgisel Yeme düzeyini ölçmek için Sezgisel Yeme Ölçeği-2 (SYÖ-2), duygusal yeme düzeyinin ölçülmesi amacıyla Duygusal İştah Anketi (DİA), kendindelik düzeyinin ölçülmesi için Freiburg Kendindelik Envanteri (FKE) ve yaşantısal kaçınma düzeyinin ölçülmesi için de Kabul ve Eylem Formu-II (KEF-II) kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiyi değerlendirmek için Pearson Korelasyon analizi yapılmıştır. Pearson korelasyon analizi sonucunda sezgisel yeme ile duygusal yeme boyutları arasında, sezgisel yeme alt boyutları ile kendindelik ve yaşantısal kaçınma arasında ve olumlu duygusal yeme ile kendindelik arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. BKİ'ne göre gruplar arası farklılığı değerlendirmek için Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) yapılmıştır. Buna göre, zayıf katılımcıların fazla kilolu ve obez katılımcılara göre daha fazla sezgisel yeme davranışı gösterdikleri bulunurken daha az duygusal yeme davranışı gösterdikleri bulunmuştur. Sezgisel yeme süreçleri ile duygusal yeme arasındaki ilişkilerde kendindelik ve yaşantısal kaçınmanın aracı rolünün analizi için SPSS Process Macrosunda Çoklu Aracı Model (Model 4) kullanılmıştır. Aracı değişken analizleri sonucuna göre, sezgisel yeme alt boyutu olan beden yiyecek seçim uyumu ile olumlu duygusal yeme arasındaki ilişkide kendindeliğin tam aracı rolü olduğu bulunmuştur. Yapılan araştırma neticesinde elde edilen veriler literatür kapsamında tartışılmış ve gelecek çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The eating behavior of individuals is affected by many internal and external determinants. The physical hunger and satiety signals of the body are the determinants of initiating the eating behavior according to the principles of intuitive eating. In emotional eating, the emotional difficulties experienced by people are the determinants of starting to eat. This study aims to investigate the mediating role of mindfulness and experiential avoidance in the relationship between intuitive eating and emotional eating. 305 women whose ages between 20 and 35 were participated in the study. To assess the level of intuitive eating, Intuitive Eating Scale-II (IES-II) was used. Being that measure the level of emotional eating, Emotional Appetite Questionnaire (EMAQ) was used. In order to measure the level of mindfulness, Freiburg Mindfulness Inventory (FMI) was used. Acceptance and Action Questionnaire-II (AAQ-II), was used to measure the level of experiential avoidance. Pearson Correlation analysis was performed to evaluate the relationship between variables. As a result of Pearson correlation analysis, significant relationships were found between intuitive eating and emotional eating dimensions, between intuitive eating sub-dimensions and mindfulness and experiential avoidance, and between positive emotional eating and mindfulness. One Way Analysis of Variance (ANOVA) was performed to evaluate the difference between groups according to BMI. Accordingly, it was found that underweight participants showed more intuitive eating behavior than overweight and obese participants, while they showed less emotional eating behavior. Model 4 was used in the SPSS Process Macro to analyze the mediating role of mindfulness and experiential avoidance in the relationship between intuitive eating processes and emotional eating. Results of mediator variable analysis, it has been found that mindfulness has a mediating role in the relationship between body-food choice congruence, which is the sub-dimension of intuitive eating, and positive emotional eating. Results of the study were discussed as far as the literatüre and suggestions for future research are made.
Benzer Tezler
- Sezgisel yeme, yeme tutumu, diyet kalitesi ve beden kütle indeksi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of relationship between intuitive eating, eating attitude, quality of diet and body mass index
SERRA ATALAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Beslenme ve DiyetetikAcıbadem Mehmet Ali Aydınlar ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT BAŞ
- Prediyabetli bireylerde sezgisel yeme davranışının kan parametrelerine olan etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of the essential eating behavior on blood parameters in prediacabled individuals
DİLARA GÜNEY
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Beslenme ve DiyetetikAcıbadem Mehmet Ali Aydınlar ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖZDE ARITICI ÇOLAK
- Algılanan ebeveyn tutumu ve erken dönem uyum bozucu şemaların beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerin yeme davranışı ile ilişkisinin incelenmesi
Examining the relationship between perceived parenting attitude and early maladaptive schemas with the eating behavior of emerging adults
DENİZ GÖZDE KILÇIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiKocaeli ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OSMAN NEJAT AKFIRAT
- Tip 2 diyabetli bireylerde sezgisel yemenin yeme tutumu ve glisemik kontrol ile ilişkisi
The relationship between ıntuitive eating and eating attitude and glycemic control in ındividuals with TYPE 2 diabetes
ÖZLEM KOÇAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Beslenme ve DiyetetikEge ÜniversitesiKronik Hastalıklar Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YASEMİN YILDIRIM
- Investigation of the relationship between intutitive eating and eating attitude in people WHO have regular nutrition counseling and who have not
Düzenli beslenme danışmanlığı alan ve almayan kişilerde sezgisel yeme ve yeme tutumu ilişkilerinin incelenmesi
TANSU NUR ÇALIM
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Beslenme ve DiyetetikYeditepe ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜLYA DEMİR