Sosyal bilgiler eğitimi için bilgi okuryazarlığı modeli önerisi
A model proposal for knowledge literacy in social studies education
- Tez No: 738751
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ADNAN ALTUN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Bilgi okuryazarlığı, Sosyal bilgiler, Sosyal bilgiler dersi, Sosyal bilgiler eğitimi, Information literacy, Social studies, Social studies course, Social studies education
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırmanın amacı, sosyal bilimler olarak sosyal bilgiler öğretimi kapsamında çocukların bilgi okuryazarlığını geliştirebilecek farklı bilgi türleri ile ilgili bir çerçeve model geliştirmektir. Araştırma, temellendirilmiş teori modeli ve eylem araştırmasının birlikte kullanıldığı“Ardışık Karma Nitel Araştırma”yaklaşımı ile tasarlanmıştır. Araştırma birinci aşamasında; temellendirilmiş teori modeli kapsamında bilgi türlerine yönelik literatür okumaları yapılmış, sosyal bilim alan uzmanları ve alan eğitimcisi akademisyenler ile görüşülerek sosyal bilimlerde kullanılan bilgi türleri belirlenmeye çalışılmıştır. Literatür okumaları ve alan uzmanları ile yapılan görüşmeler sonucunda bilgi okuryazarlığı tanımlanmış ve sosyal bilimlerde kullanılan çekirdek bir kategori olarak ifade edilebilecek; yorum, öngörü, strateji, kavram, çıkarım ve teori, bilgi türleri elde edilmiştir. Elde edilen çekirdek kategori, öğretmen adaylarının bu bilgi türlerini deneyimleyeceği eylem araştırması sürecinin temelini oluşturmuştur. Araştırmanın ikinci aşamasında, yapının pedagojik açıdan öğretilebilir olup olmadığını belirlemek amacıyla bu bilgi türlerini öğretecek olan sosyal bilgiler öğretmen adaylarıyla tasarım tabanlı öğretim yaklaşımı temelinde eylem araştırması süreci hazırlanmış ve uygulanmıştır. Eylem araştırması sürecinde öğretmen adaylarının süreci yürütmekte zorlandıkları belirlenmiş ancak her bir bilgi türüne ilişkin gelişim gösterdikleri görülmüştür. Elde edilen verilerin analizi sonucunda sosyal bilgiler öğretmen adaylarının bilgi türlerine ilişkin kavram yanılgıları ile ilgili farkındalık sahibi oldukları belirlenmiştir. Örneğin, çıkarım ve yorum kavramları arasındaki farkı bu süreçte öğrendiklerini belirtmişlerdir. Ayrıca sosyal bilgiler öğretmen adaylarının eğitim öğretim yaşantılarında sürekli ezbere dayalı uygulamalar ile karşılaştıkları ve bunun bir beklenti ve alışkanlık haline geldiğini ifade ettikleri bulgusuna ulaşılmıştır. Bu kapsamda bilgi türlerinin basitleştirilerek alt eğitim kademelerinde öğretilmesi, deneyimlenmesi ve çekirdek kategori olarak ifade edilebilecek yapının geliştirmesi bağlamlarında gelecek çalışmalarda ele alınması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The purpose of the study is to develop a framework model related to different types of knowledge that can improve children's knowledge literacy within the scope of teaching social studies as social sciences. The study is designed as“Sequential Mixed Qualitative Research”approach, in which grounded theory and action research are used together. In the first phase of the research, literature was reviewed in the scope of the gounded theory and types of knowledge were tried to identify by interviewing with academicians who are field experts in social sciences and social studies educators. As a result of the literature review and interviews, the knowledge literacy was defined and obtained types of knowledges called as interpretation, foresight, strategy, concept, inference and theory which can be approached as a core category used in social sciences. In the latter phase of the research, an action research process based on the design-based teaching process was prepared and implemented in order to determine whether the obtained structure can be taught pedagogically with social studies teacher candidates teach these types of knowledge. In the action research, it was observed that social studies teacher candidates In the action research, it was determined that the teacher candidates had difficulties in carrying out the process, but it was observed that they showed improvement in each type of knowledge. As a result of the analysis, it was revealed that social studies teacher candidates have awareness about misconceptions about knowledge types. For instance, they stated that they had learned the differences about inference and interpretation during action research. Moreover, it was concluded that social studies teacher candidates constantly encountered applications based on rote learning in their education life and stated that this had become an expectation and habit. Based on the results of the study, it can be suggested that the types of knowledge be could simplified and taught in lower education levels, experienced and discussed in future studies.
Benzer Tezler
- Sosyal bilgiler öğretmen adaylarına yönelik medya okuryazarlığı eğitimi modeli
Media literacy education model for social studies pre-service teachers
HACER DOLANBAY
Doktora
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiSosyal Bilimler ve Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAMZA AKENGİN
- Ortaokul öğrencileri için bir yurttaşlık okuryazarlığı eğitim programının geliştirilmesi ve uygulamasının değerlendirilmesi
Developing a citizenship literacy education program for secondary students and evaluation of implementation
MEHMET TOPAL
Doktora
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimKastamonu ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİBEL OĞUZ HAÇAT
- Sosyal bilgiler öğretmenlerinin sürdürülebilir çevre eğitimine yönelik tutumları ile biyoçeşitlilik okuryazarlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between social sciences teachers' attitudes towards sustainable environmental education and their biodiversity literacy
TUNCAY YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimMersin ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FUAT SERKAN SAY
- Öğretmen adaylarının bilgi ve iletişim teknolojilerini kullanımları açısından bilgi okuryazarlığı öz-yeterlik algılarının değerlendirilmesi
An evaluation of student teachers' information literacy self-efficacy in point of usage of information and communication technologies
RAZİYE DEMİRALAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ŞİRİN KARADENİZ ORAN
- Yatılı bölge ortaokullarında öğrenim gören öğrencilerin politik okuryazarlık beceri düzeyleri ile bireysel barışa yönelik tutumlarının çeşitli demografik özelliklere göre incelenmesi
An analysis of the political literacy skill levels and individual peace attitudes of students in regional boarding secondary schools according to various demographic characteristics
YUNUS PEKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimSivas Cumhuriyet ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN ZABUN