Geri Dön

İbrâhim Enîs Ahmed'in 'Min Esrâri'l-Luga' kitabı çerçevesinde dilin gelişim yöntemleri ve i`râb teorisi

Word derivation methods and theory of irab within the framework of Ibrāhīm Anīs's book 'Min Esrār al-Luga'

  1. Tez No: 741787
  2. Yazar: MÜNEVVER BAYRAM
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İZZET MARANGOZOĞLU
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Dilbilim, Eastern Linguistics and Literature, Linguistics
  6. Anahtar Kelimeler: Arap Dili ve Belagati, İbrâhîm Enîs, Hayatı, Kelime Türetim Yöntemleri, İ`râb, Sesbilim, Alıntı kelime, Arapça, Arapça kelimeler, Dil gelişimi, Enis, İbrahim, Kelimeler, Ses bilim, Sözcük türetme, Yabancı kelimeler, İrab, Arabic Language and Eloquence, Ibrāhīm Anīs, His Life, Word Derivation Methods, İrab, Phonology, Quotation word, Arabic, Arabic words, Language development, Enis, İbrahim, Words, Vocabulary derivation, Foreign words, Syntactic component
  7. Yıl: 2022
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışmada, İbrâhîm Enîs'in kelime türetim yöntemleri ve i`râb ile alakalı Min esrâri'l-luga kitabında zikrettiği görüşleri incelenecektir. Bu konunun seçilmesinin birkaç sebebi vardır. Bunlardan ilki, İbrâhîm Enîs hakkında ülkemizde yapılan sadece bir tez çalışması ve bir ansiklopedi makalesinin olmasıdır. İkincisi ise kelime türetim yöntemleri hakkında genel bir araştırma yapıp, gerekli yerlerde Türkçe karşılıklarına değinip, bu konuda uzman biri olan Enîs'in görüşleri çerçevesinde bu yöntemleri irdeleyip alana katkı sağlamaktır. Üçüncüsü ise i`râb alametlerine farklı bir bakış açısıyla bakan Enîs'in görüşlerini inceleyip, tam olarak hangi noktada durduğunu tespit edebilmektir. Yapılan bu çalışma başlığından da anlaşılacağı üzere 3 ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde İbrâhîm Enîs hakkında ulaşılabilen bilgilere yer verilmiştir. Bu bağlamda daha önce okunan tez ve makalelerde, özellikle de ailesi hakkında, rastlanılmayan bilgilere ulaşılmaya çalışılmış; akademik ve idâri yönlerine değinilmiştir. Bu yönlerini hakkında bilgi verilirken, onu anmak için yapılan konferanslarda öğrencilerinin, akrabalarının ve hocalarının söylemlerinden elde edilen birinci elden veriler kullanılmıştır. İkinci bölümde ise kelime türetim yöntemlerine yer verilmiş ve her yöntemin kendi içerisinde yaşamış olduğu tarihsel gelişim sürecinden bahsedilip, Enîs'in bu konulardaki görüşleri aktarılmıştır. Onun görüşlerinin yanı sıra kelime türetim yöntemlerinin Türk dilindeki karşılıklarına da yer verilmiş; yer yer İbraniceden de faydalanılmıştır. Üçüncü bölümde ise i`râb konusuna ele alınmış, Enîs'in bu konudaki lehçebilim ve sesbilim çalışmalarından yola çıkarak ortaya koymuş olduğu yeni sistemin adımları tek tek incelenmiştir. Yine bu bölümde de ikinci bölümde olduğu gibi İbraniceden ve Türkçeden faydalanılmıştır. Konuların işlenmesinde kronolojik sürece dikkat edilmiş ve Enîs tarafından kitabında dipnotta verilmeyen kaynaklar tespit edilmeye çalışılmıştır. Her iki bölümde de Enîs'in görüşlerinin değerlendirilmesi yapılmış ve onun hakkında verilen yanlış bilgiler de düzeltilmiştir.

Özet (Çeviri)

In this study, the word derivation methods written by Ibrāhīm Anīs in his book Min esrār al-luga and his views on irab will be examined. There are several reasons for choosing this topic. The first one is that there is only one thesis written about Ibrāhīm Anīs and one encyclopedia article written about him in our country The second one is to make a general research on word derivation methods, to mention Turkish equivalents where necessary, and to contribute to the field by examining these methods through the framework of the views of Anīs, who is an expert on this subject. The third one is to examine the views of Anīs, who looks at the signs of irab from different perspective, and to determine exactly where he stands. As it understood from this study's topic, it consists of three fundamental parts. In the first chapter, the information which could be reached about Ibrāhīm Anīs is given. In this context, it was tried to get the information which was not found in the theses and articles read before, especially about his family and it was mentioned his academic and administrative aspects. While giving information about these aspects, from the conferences held to commemorate him, the data obtained from the discources of his students, relatives and teachers were used. In the second part, word generation methods are included and the historical development process of each method is mentioned, and Anīs' views on these issues are given. In addition to his views, Turkish equivalents of word derivation methods are also included and Hebrew is also used from time to time. In the third chapter, the subject of i`râb is discussed, and the steps of the new system that Ibrāhīm Anīs has put forward based on his dialectology and phonetics studies are examined one by one. Again, in this section, as in the previous section, Hebrew and Turkish were used. Attention was paid to the chronological process in the processing of the subjects, and sources that were not given in the footnotes by Anīs in his book were identified. In both sections, Anīs' views were evaluated and the wrong information given about him was corrected.

Benzer Tezler

  1. Tarih-i Burhaneddin-i Belhi (Lady Sheil'in anıları)

    History of Burhaneddin-i Belhi (Memories of Lady Sheil)

    NİHAL ÇANKAYA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1999

    Doğu Dilleri ve Edebiyatıİstanbul Üniversitesi

    Fars Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET KANAR

  2. Mean-shift analysis for image and video applications

    Resim ve video uygulamaları için ortalama değer kayması analizi

    HALİL İBRAHİM CÜCE

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2005

    Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi

    Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü

    PROF.DR. AHMET ENİS ÇETİN

  3. Visseral ve subkutan adipozitenin endometrium kanseri ile ilişkisinin bilgisayarlı tomografi ile araştırılması

    Investigation of the relationship of visceral and subcutan adipose with endometrium cancer by computerized tomography

    MEHMET ALPŞAHİN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Radyoloji ve Nükleer TıpErciyes Üniversitesi

    Radyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ÖKKEŞ İBRAHİM KARAHAN

  4. Korozif ortama maruz karbon nanofiber takviyeli karbon elyaf nanokompozitlerin işlenebilirliğinin ve delaminasyon hasarının görüntü işleme teknikleri ile incelenmesi

    Investigation of machinability and delamination damage of carbon nanofiber reinforced carbon fiber nanocomposites exposed to corrosive environment with image processing techniques

    AHMET CAN GÜNGÖR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Makine MühendisliğiNecmettin Erbakan Üniversitesi

    Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HÜSEYİN ARIKAN

    DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM DEMİRCİ

  5. XIX. yüzyıl başlarında Avrupa dengesi ve Nizam-ı Cedid ordusu

    Başlık çevirisi yok

    SİPAHİ ÇATALTEPE

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1989

    Tarihİstanbul Üniversitesi

    Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUSTAFA TOKTAMIŞ ATEŞ