Obez kişilerde sağlık okuryazarlığının obezite ile ilişkili iyi olma durumuna etkisinin değerlendirilmesi
Determination of the health literacy levels of obese people and to measure the effect of obesity on well-being
- Tez No: 747916
- Danışmanlar: PROF. DR. OKCAN BASAT
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: İyi oluş, Obezite, Obezitede İyi Oluş, Sağlık Okuryazarlığı, Yaşam Kalitesi, İyilik hali, Health Literacy, Obesity, Well-being, Well-Being in Obesity, Quality of Life
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Obezite; pek çok hastalığa yol açabilmekte olup yaşam kalitesini de düşürmektedir. Bu çalışmada; obez kişilerin sağlık okuryazarlığı (SOY) düzeylerinin belirlenmesi ve obezitede iyi oluşa etkisinin ölçülmesi amaçlandı. Yöntem: Bu çalışma; tek merkezli, prospektif ve analitik bir araştırma olarak planlandı. Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği' ne Nisan-Temmuz 2022 tarihleri arasında başvuran 18-65 yaş arası obez kişilerle gerçekleştirildi. Sosyodemografik verileri, genel sağlık durumuna ilişkin bilgileri ve antropometrik ölçümleri Hasta Bilgi Formu' na kaydedildi. İyi oluş durumları Obezite İle İlişkili İyi Olma Anketi (ORWELL 97-TR) ile, SOY düzeyleri ise Sağlık Okur Yazarlığı Ölçeği-Kısa Form (SOY-KF) ile değerlendirildi. p<0.05 istatistikçe anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 201 kişinin yaş ortalaması 38,78±11,25 olup %70,6'sı (n=142) hafif obezdi. SOY-KF indeks puanı 32,71±9,93, ORWELL TR-97 toplam puanı 41,22 ±14,86 idi. SOY-KF ile ORWELL TR-97 Alaka-“sosyal ilişkiler”puanları arasında anlamlı ilişki saptandı (r:0,292; p<0,001). SOY-KF puanı ile kronik hastalık varlığı (p=0,024), obezite süresi (p=0,030), son 1 yılda kilo değişimi (p=0,048), diyet yapma (p=0,048), egzersiz yapma (p<0,001) ve öğün atlama (p=0,001) arasında anlamlı farklılık saptandı. ORWELL TR-97 toplam puanı ile ise yaş (p=0,007), eğitim durumu (p=0,001), VKİ (p=0,016), son 1 yılda kilo değişimi (p=0,001), diyet yapma (p<0.001), diyete uyum (p=0,008), egzersiz yapma (p=0,009) egzersize uyum (p=0,018) ve öğün atlama (p=0,010) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptandı. Sonuç: Yaş, eğitim durumu, obezite derecesi ve süresi, son 1 yılda kilo değişimi, diyete ve tedaviye uyum durumları obezitede iyi oluşu etkileyen faktörler olarak saptanmış olmakla birlikte SOY üzerinde etkili bulunmadı. SOY düzeyi arttıkça ise obez kişilerin sosyal ilişkilerinin olumsuz etkilendiği saptandı.
Özet (Çeviri)
Introduction and Purpose: Obesity can cause many diseases and reduces the quality of life. In this study; it was aimed to determine the health literacy (HL) levels of obese people and to measure the effect of obesity on well-being. Method: This study was planned as a single-center, prospective and analytycal study. It was conducted with obese individuals aged 18-65 who applied to Gaziosmanpaşa Training and Research Hospital Family Medicine Outpatient Clinic between April and July, 2022. Sociodemographic data, general health information, and anthropometric measurements were recorded in the Patient Information Form. Well-being was evaluated with the Obesity-Related Well-Being Questionnaire (ORWELL 97-TR), and HL levels were evaluated with the Health Literacy Scale- Short Form (HLS-SF). p<0.05 was considered statistically significant. Findings: The mean age of 201 people included in the study was 38.78±11.25, 70.6% (n=142) were mildly obese. HLS-SF index score was 32.71±9.93, ORWELL TR-97 total score was 41.22 ±14.86. A significant correlation was found between HLS-SF and ORWELL TR-97 Relevance-“social relations”scores (r:0.292; p<0.001). By HL-SF score, presence of chronic disease (p=0.024), duration of obesity (p=0.030), change in weight in the last 1 year (p=0.048), diet (p=0.048) and exercise (p<0.001) ) and skipping meals (p=0.001) were found to be significantly different. With the ORWELL TR-97 total score, age (p=0.007), educational status (p=0.001), BMI (p=0.016), weight change in the last year (p=0.001), more between dieting first (p<0.001) and diet compliance (p=0.008), exercising (p=0.009), exercise compliance (p=0.018) and skipping meals (p=0.010) a statistically significant difference was found. Conclusion: Although age, education level, levels and duration of obesity, weight change in the last 1 year, adherence to diet and treatment were determined as factors affecting well-being in obesity, it was not found to be effective on HL. As HL levels increased, it was determined that the social relations of obese people were negatively affected.
Benzer Tezler
- Beslenme danışma merkezine başvuran kadınların beslenme okuryazarlığının obezite ile ilişkisi
The relationship between nutritional literacy and obesity of women applying to the nutrition counseling center
SEDA CİNEMRE
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Beslenme ve DiyetetikHaliç ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP ÖZERSON KOÇ
- Yetişkin bireylerde beslenme okuryazarlığı düzeyinin Tip 2 Diabetes mellitus oluşma riski üzerine etkisi
The effect of nutrition literacy level on the developing risk of Type 2 Diabetes mellitus in adults
NESLİHAN YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve DiyetetikAnkara ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜLYA YARDIMCI
- Birinci basamakta izlenen erişkin obez bireylerde ve sağlıklı kişilerde fiziksel aktivite, kardiyovasküler risk, egzersiz kapasitesi ve yaşam kalitesinin karşılaştırılması
Comparison of physical activity, cardiovascular risk, exercise capacity and quality of life in adult obese individuals and healthy individuals in primary care
BANU ÇETİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Fizyoterapi ve RehabilitasyonHacettepe ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EBRU ÇALIK KÜTÜKCÜ
- Obez kişilerde serum nitrik oksit (NO) total antioksidan aktivite (AOA) ve okside LDL'nin (Ox-LDL) araştırılması
Investigation of serum nitric (NO), total antioxidant activity and oxidized LDL (Ox-LDL) levels of obese subjectsand healthy controls
FATMA HÜMEYRA YERLİKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
BiyokimyaSelçuk ÜniversitesiBiyokimya Ana Bilim Dalı
PROF.DR. İDRİS MEHMETOĞLU
- Obez kişilerde ve sağlıklı kontrollerde kan serbest yağ asitleri, koenzim Q10 ve fetuin A düzeylerinin araştırılması
Investigation of blood free fatty acids, coenzyme Q10 and fetuin A levels in obese people and healthy controls
FATMA HÜMEYRA YERLİKAYA