Somut olmayan kültürel miras kapsamında Safranbolu'da ocak kültürü
Ocak culture in Safranbolu within the scope of intangible cultural heritage
- Tez No: 751628
- Danışmanlar: PROF. DR. TAŞKIN DENİZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Bilimi (Folklor), Türk Dili ve Edebiyatı, Folklore, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Gelenekler, Halk bilimi, Halk hekimliği, Kastamonu-Safranbolu, Ocaklar, Somut olmayan kültürel miras, Tedavi, Türk edebiyatı, Türk halk edebiyatı, Traditions, Folklore, Folk medicine, Kastamonu-Safranbolu, Ocaks, Intangible cultural heritage, Treatment, Turkish literature, Turkish public literature
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karabük Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kültürel Miras ve Miras Alan Yönetimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tıbbın gelişmediği dönemlerde, insanların kendi özel yetenekleri ile hastalıkları tedavi etme yöntemi, halk hekimligi olarak ifade edilmektedir. Halk, her ihtiyaç duyduğunda tedavi için bu mevcut yöntemlere başvurmuştur. Bireylerin hastalık karşısında takındıkları tutum ve tavırlar birer kültür göstergesidir. Kültürün geçmişe dönük olan yüzü nesiller aracılığıyla ne kadar değişime ve etkileşime uğramış olsa da devamlılığını sağlamaktadır. Geleneksel halk hekimliği de yaşadığı kültürün bir parçası olarak gelişme göstermiştir. Türk geleneksel halk hekimliğinin en önemli simgelerinden biri de ocaklardır. Hemen tüm Türk toplumlarında kutsallığına ve sağaltıcı gücüne inanılan ocaklar, tarihin her döneminde bir tedavi merkezi olarak varlığını sürdürmüştür. Bu kapsamda Anadolu coğrafyası, ocaklar açısından son derece zengin kültürel birikime sahiptir. Anadolu'da ocak kültürünün etkin olduğu kentlerden biri de Safranbolu'dur. Safranbolu evreninde gerçekleştirilen bu çalışmada; geleneksel tıp yöntemleri (halk hekimliği uygulamaları) olarak nitelendirilen, önceleri empirik verilerle desteklenmeyen ama yaygın olarak varlığına inanılan tedavi yöntem ve uygulamalarından ocakların neler olduğu, ocak kültürü ile ocaklardaki yöntem ve uygulamaların toplumsal yansımalarının somut olmayan kültürel miras kapsamında ele alınarak bilimsel olarak gösterilmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde kültür, kültürel miras ve kültürel mirasın korunması kavramları ele alınmış, ilgili literatürler (kitaplar, tezler, makaleler ve bildiriler) belirtilmiş ve halk hekimliği kapsamında ocak kültürüne değinilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde araştırma sahasını oluşturan Safranbolu'nun tarihi coğrafyası hakkında bilgiler sunulmuştur. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise Safranbolu'da uygulanan geleneksel tıp uygulamaları kapsamında ocak kültürü ayrıntılı şekilde ele alınmıştır. Sonuç ve öneriler kısmında ise mülâkat yöntemi ile yapılan çalışmada elde edilen empirik veriler ışığında, somut olmayan kültürel miras kapsamında ocak kültürünün Safranbolu toplumunda uygulanamaya devam ettiği sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT In the periods when medicine was not developed, the method of treating diseases with people's own special abilities is expressed as folk medicine. The public resorted to these available methods for treatment whenever they needed it. Attitudes and attitudes of individuals in the face of illness are cultural indicators. The retrospective face of culture ensures its continuity, no matter how much it has changed and interacted through generations. Traditional folk medicine has also developed as a part of the culture in which it lived. One of the most important symbols of Turkish traditional folk medicine is the hearths. Hearths, which are believed to be sacred and therapeutic in almost all Turkish societies, have continued to exist as a treatment center in every period of history. In this context, Anatolian geography has an extremely rich cultural accumulation in terms of quarries. Safranbolu is one of the cities where the hearth culture is active in Anatolia. In this study carried out in the Safranbolu universe; In this study, it is aimed to scientifically show what kind of treatment methods and practices, which are described as traditional medicine methods (folk medicine practices), but which were not supported by empirical data before, but which are widely believed to exist, and the social reflections of the hearth culture and the methods and practices in the hearths, within the scope of intangible cultural heritage. In the first part of the study, the concepts of culture, cultural heritage and protection of cultural heritage were discussed, the relevant literature (books, theses, articles and papers) was specified and the hearth culture was mentioned within the scope of folk medicine. In the second part of the study, information about the historical geography of Safranbolu, which constitutes the research area, is presented. In the third part of the study, the hearth culture is discussed in detail within the scope of traditional medicine practices applied in Safranbolu. In the conclusion and suggestions part, in the light of the empirical data obtained in the study conducted with the interview method, it was concluded that the hearth culture within the scope of intangible cultural heritage continues to be applied in Safranbolu society.
Benzer Tezler
- Batı Karadeniz geleneksel yemek kültürünün somut olmayan kültürel miras kapsamında değerlendirilmesi: Safranbolu ve Akçakoca örneği
Evaluation of Western Black Sea traditional food culture in the scope of intangible cultural heritage: The case of Safranbolu and Akçakoca
ALİ RIZA SERTEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
GastroenterolojiKarabük ÜniversitesiKültürel Miras ve Miras Alan Yönetimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. FATİH TÜRKMEN
- Dünya mirası Safranbolu alan yönetim planının geliştirilmesine yönelik bir çalışma
A study for the development of the management plan for the world heritage site Safranbolu
ÇİĞDEM BOGENÇ
Doktora
Türkçe
2016
Peyzaj MimarlığıBartın ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET SABAZ
- Safranbolu'nun UNESCO sürecinin basın gözü ile değerlendirilmesi: Müze Kent Safranbolu Gazetesi (1996-2023)
An Assessment of Safranbolu's UNESCO process through the lens of the press: The Safranbolu Museum City Newspaper (1996-2023)
KADİR YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
GazetecilikKarabük ÜniversitesiKültürel Miras ve Miras Alan Yönetimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. TAŞKIN DENİZ
- Somut olmayan kültürel miras kapsamında Safranbolukültüründe ad koyma olgusu ve ilgili inanışla
Naming phenomenon and related beliefs in Safranboluculture within the scope of intangible cultural heritage
NAZLI ÖZAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
TurizmKarabük ÜniversitesiKültürel Miras ve Miras Alan Yönetimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ FAHRİ DAĞI
- Türkçe öğretmenlerinin kültürel mirasın aktarılmasına yönelik görüşleri: Safranbolu kent örneği
Turkish teachers' views on the transfer of cultural heritage: Safranbolu city example
MUSTAFA GÜLEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimKarabük ÜniversitesiKültürel Miras ve Miras Alan Yönetimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. YASİN DÖNMEZ