Geri Dön

Türkiye Türkçesinde morfosentaktik araçlar: Klitikler

Morphosyntactic instruments in Turkey Turkish: Clitics

PDF İndir

  1. Tez No: 754051
  2. Yazar: İLHAN İNCE
  3. Danışmanlar: PROF. DR. GÜLDEN SAĞOL YÜKSEKKAYA
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Dilbilim, Türk Dili ve Edebiyatı, Linguistics, Turkish Language and Literature
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2022
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Marmara Üniversitesi
  10. Enstitü: Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Türk Dili Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: 379

Özet

Bu tez, Türkiye Türkçesinde morfosentaktik araçlar olarak nitelendirilen klitiklerle ilgilidir. Klitiklerin çeşitli dilsel kategorilerle ilişki kurabildiğinin tespit edildiği bu tezde, ağırlıklı olarak klitiklerin görünüş ve kiplik kategorileriyle olan ilişkisi incelenmektedir. Fonolojik, morfolojik, sentaktik ve semantik incelemeler içeren bu tez, klitiklere odaklanan bilimsel çalışmaların derlenmesini sağlamakta ve klitiklerin kiplik ve görünüş kategorileriyle ilişkisini tespit ederek çeşitli sınıflandırmalar sunmaktadır. Türkiye Türkçesinde morfosentaktik araçlar olarak nitelendirilen klitikler, eş zamanlı ve art zamanlı bir şekilde incelenmektedir. Bunun yanında görünüş işaretleyicileri ve kiplik parçacıkları olarak klitiklerin ortaya çıkardığı değerler, işlevsel bir yaklaşımla çözümlenmektedir. Zamir kökenli şahıs işaretleyicileri,“klitik zamirler”olarak ele alınmakta ve bu unsurların sentaktik bir karaktere sahip oldukları belirtilmektedir. idi ~ ±(y)DX, imiş ~ ±(y)mXş, ise ~ ±(y)sA, iken ~ ±(y)ken ve ±DXr klitikleri, görünüş ve kiplik kategorileriyle ilişkilendirilmekte ve bu klitiklerin sentaktik rolleri belirlenmektedir. Klitikleşme, dilin dinamik doğası içinde bağımsız morfemlerin bağımlı morfemlere dönüşürken yaşadığı ara süreçler olarak nitelendirilmekte ve bu ara süreçlerin birçok dil kategorisini kapsadığı tespit edilmektedir. Türkiye Türkçesinde morfosentaktik araçlar olarak nitelendirilen klitikler şunlardır: ±(y)Xm, ±sXn, ±(y)Xz, ±sXnXz, ±lAr, ±DXr, A, bile, dA, +CA, ±CAsInA, +CAk, +cAğIz, anca, ancak, ile ~ +(y)lA, +ki, ki, mX, idi ~ ±(y)DX, imiş ~ ±(y)mXş, ise ~ ±(y)sA, iken ~ ±(y)ken.

Özet (Çeviri)

This thesis is about the clitics, which are described as the morphosyntactic instruments in Turkey Turkish. In this thesis, in which it is determined that clitics can relate to various linguistic categories, the relationship of clitics with aspect and modality categories is mainly examined. This thesis, which includes phonological, morphological, syntactic and semantic studies, provides a compilation of scientific studies focusing on clitics and presents various classifications by determining the relationship of clitics with modality and aspect categories. Clitics, which are described as morphosyntactic instruments in Turkey Turkish, are analyzed synchronically and diachronically. In addition, the values revealed by clitics as aspect markers and modal particles are analyzed with a functional approach. Personal markers of pronoun origin are considered as“clitic pronouns”and it is stated that these elements have a syntactic character. idi ~ ±(y)DX, imiş ~ ±(y)mXş, ise ~ ±(y)sA, iken ~ ±(y)ken and ±DXr clitics are associated with aspect and modality categories and the syntactic roles of these clitics are determined. Cliticization is defined as the intermediate processes that independent morphemes experience while transforming into dependent morphemes in the dynamic nature of the language, and it is determined that these intermediate processes cover many language categories. The clitics, which are described as morphosyntactic instruments in Turkey Turkish are as follows: ±(y)Xm, ±sXn, ±(y)Xz, ±sXnXz, ±lAr, ±DXr, A, bile, dA, +CA, ±CAsInA, +CAk, +cAğIz, anca, ancak, ile ~ +(y)lA, +ki, ki, mX, idi ~ ±(y)DX, imiş ~ ±(y)mXş, ise ~ ±(y)sA, iken ~ ±(y)ken.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    411647

    Ordu ili (Türkiye) tatlısu Gammaridea (Crustacea, Amphipoda) faunası üzerine bir araştırma

    Study on freshwater Gammari̇dea (Crustacea, Amphipoda) fauna of Ordu (Turkey)

    MEHMET EKİNCİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Balıkçılık TeknolojisiOrdu Üniversitesi

    Balıkçılık Teknolojisi Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. ALİ MİROĞLU

  2. Tez No

    411655

    Karanlıkdere Vadisi'nin (Yozgat) phenopelopoid akarları üzerine sistematik araştırmalar

    Systematic investigations on the phenopelopoid mites of Karanlıkdere Valley (Yozgat)

    SALİH KÖKEZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    BiyolojiBozok Üniversitesi

    Biyoloji Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. SEDAT PER

  3. Tez No

    411660

    Bazı Türkiye Dianthus L. (Caryophyllaceae) taksonları üzerine karyolojik çalışmalar

    The karyological studies of some Dianthus L. (Caryopyllaceae) taxa

    EMİNE ŞAHİNER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    BiyolojiBozok Üniversitesi

    Biyoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HALİL ERHAN EROĞLU

  4. Tez No

    411775

    The transformation of higher education by means of techno-parks: Case of Turkey

    Yüksek öğretimin dönüşümü: Teknoparklar-Türkiye örneği

    GAMZE SART

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2013

    Eğitim ve ÖğretimBoğaziçi Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FATMA GÖK

  5. Tez No

    411778

    Politainment (Eğlenceli siyaset) kavramı bağlamında Türkiye'de siyasal seçim kampanyalarının analizi

    An analysis of the concept of politainment within the framework of Turkish election campaigns

    MELTEM DİLEK ACARLI

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    Siyasal BilimlerMaltepe Üniversitesi

    İletişim Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. PEYAMİ ÇELİKCAN

Geri Dön