Pragmatics of impersonal pronouns in Turkish
Türkçedeki kişisiz adılların edimbilimi
- Tez No: 758190
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DİDAR AKAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Adıl çözümleme, Dil bilgisi, Dil bilim, Edimbilim, Türkçe, Türkçe adlar, Pronoun resolution, Grammar, Linguistics, Pragmatics, Turkish, Turkish nouns
- Yıl: 2022
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Boğaziçi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dilbilim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kişisiz adıllar gerçek dünyada spesifik, tanımlanabilir bir gönderimi bulunmayan adıllardır. Alanyazında halihazırda saptandığı üzere kişisiz adıllar genellenebilir savlar iletirken aynı zamanda belirli bir derece öznellik de ifade ederler. Ancak görece daha az sayıda çalışma kişisiz adılların nasıl söylemin akışıyla ve konuşucuların kimliğiyle bağlantılı olduğunu araştırmıştır. Bu tez Türkçenin beş kişisiz adılını -yani, 'sen/siz', 'onlar', 'biz', 'insan' ve 'adam'ı- nasıl etkileşimsel olarak kullandığını araştırmayı hedeflemektedir. Bu hedefe erişmek için 11 saatlik kaydedilmiş veri duruş-alma, konumlandırma ve anlatı analizi çerçevesinde çözümlenmektedir. İlk bulgu kişisiz-biz dışındaki diğer kişisiz adılların öngürlebilir duyuşsal duruşlar almak için kullanıldığıdır—'sen' ve 'insan' adılları olumlu duruşlar almak için kullanılırken 'adam' ve 'onlar' olumsuzlar için kullanılmaktadırlar. İkinci olarak, kişisiz adılların konuşucuları çeşitli şekillerde 'daha bilgili', 'ahlaken üstün', 'dezavantajlı' gibi şekillerde konumlandırdığı tespit edilmiştir. Türkçe kişisiz adıllar, duruş-alma ve konumlandırma özelliklerinden dolayı anlatıların oryantasyon ve değerlendirme kısımlarında sıkça bulunurlar. Buna ek olarak, eğer anlatıda ana karakter-karşıt karakter ikiliği bulunuyorsa, konuşucular Türkçe kişisiz adılları kendilerini ana karakterden yana ve karşıt karaktere zıt olacak şekilde kullanmaktadırlar. Sonuç olarak, bu çalışmada Türkçe için gösterilmektedir ki kişisiz adıllar sadece genellenebilir ifadeleri öne sürmemekte, ayrıca konuşucuların sevdiği, sevmediği şeyleri ve kendilerini bilgi ve ahlak açısından nasıl konumlandırdığını da iletmektedir.
Özet (Çeviri)
Impersonal pronouns are pronouns without specific, identifiable real-world referents. It is established in the literature that they are used to convey generalizable claims while expressing a certain degree of subjectivity at the same time. Relatively few works, however, study how the use of impersonal pronouns relates to the flow of the discourse and the identity of the speakers. This thesis aims to investigate how Turkish utilizes its six impersonal pronouns interactionally, which are sen/siz 'you', onlar 'they', biz 'we', insan 'human', adam 'man'. In order to achieve this goal, 11 hours of recorded data is analyzed in terms of stance-taking, positioning and narrative analysis. The first finding is that impersonal pronouns, with the exception of impersonal-biz, are used to take predictable affective stances—the pronouns sen and insan are used to take positive stances; adam and onlar negative. Secondly, impersonal pronouns are found to position the speakers in numerous ways including being more knowledgeable, morally superior, and disadvantaged. Because of their stance-taking and positioning properties, Turkish impersonal pronouns are frequently encountered in the orientation and evaluation parts of the narratives. Additionally, if there is an antagonist-protagonist dichotomy in the narrative, speakers utilize Turkish impersonal pronouns in order to position themselves on the side of the protagonist and away from the antagonist. Consequently, in this research, it is shown for Turkish that impersonal pronouns not only put forward generalizable claims but also deliver what the speakers like and dislike and where they position themselves in terms of knowledge and morality.
Benzer Tezler
- Tasarlama faaliyeti ve tasarımcı nitelikleri üzerine bir inceleme
A Study on the design activity and the characteristics o designers
TÜRKAN TURUTHAN
- Das Gesprachsverhalten von Frauen und Mannern Vorarbeiten zu einer diskursanalytischen Studie im Bereich der Frauensprache
Başlık çevirisi yok
SEMA AYDIN
Yüksek Lisans
Almanca
1989
DilbilimHacettepe ÜniversitesiAlman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MİCHAEL FRİTSCHE
- Interkulturelle Kommunikation bei den Germanistik-Studenten in der Türkei im Bereich der Semantik und Pragmatik
Başlık çevirisi yok
AYHAN SELÇUK
Yüksek Lisans
Almanca
1990
Alman Dili ve EdebiyatıSelçuk ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. İBRAHİM İLKHAN
