Aziz Mahmûd Hüdâyî Dîvânı sözlüğü (Bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük)
Aziz Mahmud Hudayi divan dictionary (Concordance and functional dictionary)
- Tez No: 760308
- Danışmanlar: PROF. DR. MUHİTTİN ELİAÇIK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Dilbilim, Turkish Language and Literature, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Aziz Mahmud Hüdayi, Bağlamsallık, Dil bilgisi, Dil bilim, Eski Türk edebiyatı, Söz varlığı, Sözlük, Sözlük kullanımı, Sözlükbilim, Türk edebiyat tarihi, Aziz Mahmud Hüdayi, Contextuality, Grammar, Linguistics, Old Turkish literature, Vocabulary, Dictionary, Dictionary use, Lexicology, Turkish literature history
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırıkkale Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
XVI ve XVII. yüzyıla tanıklığı olan Aziz Mahmud Hüdâyî'nin tebliğ ve irşat çalışmaları için telif ettiği Dîvân-ı İlâhiyât isimli eser, çalışmamızın tez konusudur. Çalışmamızın zemini, Süleymaniye Kütüphanesi Hacı Mahmud Efendi Bölümü 2372/2'de kayıtlı 1040/1640 tarihli harekeli nüshasını (eserin bilinen en eski nüshası) dikkate alan Mustafa Tatçı ve Musa Yıldız'ın Aziz Mahmud Hüdâyî Dîvân-ı İlâhiyât Tıpkıbasım ve Çeviriyazı adlı esere dayanmaktadır. Eserdeki şiirlerin söz varlığı, şiirlerdeki kelimelerin farklı kullanımları ve anlam katmanlarının tespit edilerek bağlamlı dizin ve işlevsel bir sözlüğün oluşturulması ve bu sayede şairin kısa bir poetikasının verilmesi çalışmanın genel amacıdır. Bu amaca hizmet için de şairin Türkçe yazılmış şiirleri dikkate alınmıştır. Az sayıdaki Arapça ve Farsça şiirler, araştırmanın yöntemine uymadığı için sadece şekil ve künye bilgileri yönünden çalışmaya dahil edilmişlerdir. Çalışma, kelimelerin bağlamlı dizin ve işlevsel sözlüğünün tespiti esasına dayandığı için TEBDİZ (Tarih ve Edebiyat Metinleri Bağlamlı Dizin ve İşlevsel Sözlüğü) isimli projenin sistem altyapısı ve kolaylığından faydalanılmıştır. Sistemin sağladığı olanakla kelime, kelime grupları ve tamlama yapıları oluşturularak metne bağlı işlevsel bir anlamlandırma yöntemine başvurulmuştur. Çalışma sonunda şairin hayatı, şiir sanatı ve en temelde şiirlerinin semantik karşılıkları üzerine ölçülebilir, detaylandırılmış sonuçlara ulaşılmıştır. Bu yönüyle çalışma, özellikle şairin şiir sanatı üzerine yapılacak araştırmalara malzeme desteği sağlayacak yeterliliğe sahiptir.
Özet (Çeviri)
The work named Dîvân-i İlâhiyât, which was compiled by Aziz Mahmud Hudâyî, who witnessed the XVI and XVII centuries, for his tablig (preaching) and irshad (spiritual guidance) studies, is the thesis topic of our study. The basis of our study is based on the work titled Aziz Mahmud Hüdâyî Dîvân-ı İlâhiyât Facsimile and Translation, by Mustafa Tatci and Musa Yildiz, who take into account the vowel-pointed copy (the oldest known copy of the work), dated 1040/1640, registered in the Suleymaniye Library, Haci Mahmud Efendi Section 2372/2. The general purpose of the study is to create a concordance and functional glossary by determining the vocabulary of the poems in the work, the different uses of the words in the poems and the layers of meaning and thus to give a short poetics of the poet. In order to serve this purpose, the poet's poems written in Turkish has been taken into account. A small number of Arabic and Persian poems has been included in the study only in terms of shape and imprint information, as they did not comply with the research method. Since the study is based on the determination of the concordance and functional glossary of words, the system infrastructure and convenience of the project named TEBDIZ (Concordance and Functional Glossary of Historical and Literary Texts) has been utilized. With the opportunity provided by the system, a functional interpretation method based on the text has been used by creating words, phrases and phrase structures. At the end of the study, measurable and detailed results have been reached on the poet's life, poetry and basically the semantic equivalents of his poems. In this respect, the study has the qualifications to provide material support for the researches on the poet's poetry.
Benzer Tezler
- Ankaralı Şeyh Tâceddîn-i Velî Dîvânı (İnceleme, metin, bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük)
The Divan of Ankaralı Şeyh Tâceddîn-i Velî (Thesis text, examination, contextual index and functional dictionary)
ÖMER FARUK DEMİREL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
- Küçük Yamanlar tepesi örneğinde kent yakın çevresinde rekreasyon alanı düzenleme projesi
Başlık çevirisi yok
NİHAN BULGUN
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Şehircilik ve Bölge PlanlamaEge ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLÇİN ASLANBOĞA
- Arsa payı karşılığı inşaat yapma sözleşmesi ve sözleşmede şekil meselesi
Başlık çevirisi yok
AZİZ TAŞDELEN
- Drenaj sistemlerinin projelenmesinde drenaj debisinin önemi ve bu değerin Gediz Havzası koşullarında bazı meteorolijik değerlere göre hesaplanması
In the planing drainage systems, the importance of draimoge coefficient an the determination of this coeffient according to the some meteorological volues in Gediz Vailey
CEVRİ OĞUZ ACAR
- Dönemsel yayınlarımızda reklamcılık işlevi ve basının kamuoyu oluşturma görevi ile ilişkisi
Başlık çevirisi yok
NEYLAN GÖNLÜYÜCE
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Gazetecilikİstanbul ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAYIHAN İÇEL