Sağlık harcamalarının sağlık göstergeleri üzerine etkisinin panel veri analizi: OECD ülkeleri örneği
Panel data analysis of the effect of health spending on health indicators: The case of OECD countries
- Tez No: 762620
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE ÇETİN ASLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Sağlık Kurumları Yönetimi, Kamu Yönetimi, Business Administration, Health Care Management, Public Administration
- Anahtar Kelimeler: Hükümet harcamaları, OECD ülkeleri, Panel ARDL, Sağlık göstergeleri, Sağlık harcamaları, Government expense, OECD countries, Panel ARDL, Health indicators, Health expenditures
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Bakırçay Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Kurumları İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, 36 OECD ülkesinin 2000-2019 yıllarına ait veriler ile kapsamında sağlık harcamalarının sağlık göstergeleri üzerine etkisini incelemektir. Çalışmada bağımlı değişkenler; doğuşta beklenen yaşam süresi, anne ölüm oranı, bebek ölüm hızı, önlenebilir ölüm oranı ve kaybedilen potansiyel yaşam yılları olarak belirlenmiştir. Çalışmanın bağımsız değişkenleri ise sağlık harcamalarının GSYİH içindeki payı, kişi başına özel sağlık harcamaları ve kişi başına sağlık harcamaları olarak belirlenmiştir. Araştırmanın verileri, OECD.Stat veri tabanından elde edilmiştir. Verilerinin analizinde Panel ARDL yöntemi kullanılmıştır. Analizler sonucunda; doğuşta beklenen yaşam süresi, bebek ölüm hızı ve kaybedilen potansiyel yaşam yıllarına ait modellerin uzun ve kısa dönemdeki tüm değişkenleri istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Anne ölüm oranı ve önlenebilir ölüm oranı değişkenleri ise uzun dönemdeki tüm değişkenlerde anlamlı bir sonuç verirken, kısa dönemde sadece sağlık harcamalarının GSYİH içindeki payı istatistiksel olarak anlamlı bir sonuç vermiştir (p<0,05). Doğuşta beklenen yaşam süresinin uzun dönem katsayılarında, kişi başına özel sağlık harcamaları ve kişi başına sağlık harcamaları pozitif yönlü etki ederken, kısa dönemde sağlık harcamalarının GSYİH içindeki payı pozitif yönlü etki etmektedir. Anne ölüm oranı değişkeninin uzun dönem katsayısı sonuçlarında ise sağlık harcamalarının GSYİH içindeki payı ve kişi başına sağlık harcamaları negatif yönde etki etmekte ve kısa dönemde negatif yönlü bir değişken bulunmamaktadır. Bebek ölüm hızı değişkeninin uzun dönemdeki sonuçlarına göre sadece sağlık harcamalarının GSYİH içindeki payının negatif yönde bir etkisi bulunurken, kısa dönemde kişi başına özel sağlık harcamaları ve kişi başına sağlık harcamaları negatif yönlü bir etkiye sahiptir. Önlenebilir ölüm oranına ait modele göre, uzun dönem katsayılarında kişi başına sağlık harcamaları ve kişi başına özel sağlık harcamaları negatif bir etkiye sahip iken, kısa dönem katsayılarında negatif yönlü bir değişken bulunmamaktadır. Kaybedilen potansiyel yaşam yılları değişkeninin uzun dönem katsayısı sonuçlarına göre, kişi başına özel sağlık harcamaları ve kişi başına sağlık harcamaları negatif yönde etki etmekte ve kısa dönemde sadece kişi başına sağlık harcamaları negatif yönlü etki etmektedir. Çalışma sonucunda, sağlık harcamalarının sağlık göstergeleri üzerindeki etkisinin değişken olduğu görülmüştür. Daha açık bir ifade ile sağlık harcamaları değişkenleri uzun ve kısa dönem olmasına, değişkenlerin türüne göre sağlık göstergelerini olumlu ya da olumsuz yönde etkilemiştir. Belirlenen bu etkilerin izlenmesi ve bu doğrultuda sağlık politikalarının geliştirilmesi gerektiği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the effect of health expenditures on health indicators within the scope of the data of 36 OECD countries for the years 2000-2019. The data of the research were obtained from the OECD.Stat database. Panel ARDL method was used in the analysis of the data. The dependent variables in the study were determined as follows; life expectancy at birth, maternal mortality rate, infant mortality rate, preventable death rate and potential life years lost. The independent variables of the study were determined as the share of health expenditures in GDP, private health expenditures per capita and per capita health expenditures. As a result of the analysis; All long-term and short-term variables of the models of life expectancy at birth, infant mortality rates and potential years of life lost were found to be statistically significant. While maternal mortality rate and preventable death rate variables gave a significant result in all variables in the long term, only the GDP share of health expenditures gave a statistically significant result in the short term (p<0.05). While private health expenditures per capita and per capita health expenditures have a positive effect on the long-term coefficients of life expectancy at birth, the share of health expenditures in GDP has a positive effect in the short term. In the long-term coefficient results of the maternal mortality variable, the share of health expenditures in GDP and per capita health expenditures have a negative effect and there is no negative variable in the short run. According to the long-term results of the infant mortality rate variable, only the share of GDP in health expenditures has a negative effect, while private health expenditures per capita and health expenditures per capita have a negative effect in the short term. According to the model of preventable death rate, while per capita health expenditures and per capita private health expenditures have a negative effect on the long-term coefficients, there is no negative variable in the short-term coefficients. According to the results of the long-term coefficient of the lost potential life years variable, per capita private health expenditures and per capita health expenditures have a negative effect, and only per capita health expenditures have a negative effect in the short run. As a result of the study, it was seen that the effect of health expenditures on health indicators was variable. To put it more clearly, health expenditures have affected health indicators positively or negatively, depending on whether they are long or short-term, and depending on the type of variables. It is thought that these effects should be monitored and health policies should be developed in this direction.
Benzer Tezler
- Sağlık göstergelerinin yaşlanan nüfus üzerine etkisi
The effect of health indicators on the aging population
ECE ÖZKAN
- Sağlık sektörü harcamalarının makroekonomik göstergeler üzerindeki etkisinin analizi: Avrupa'nın önde gelen 5 ülkesi ve Türkiye üzerine bir analiz
Analysis of the impact of health sector spending on macroeconomic indicators: An analysis on 5 leading european countries and Turkey
ŞULENUR KEMALOĞLU
- Sürdürülebilir kalkınma göstergelerinin trafik kazalarına bağlı hastalık yüküne etkisinin panel veri analizi ile incelenmesi
An analysis of the impact of sustainable development indicators on the disease burden from traffic accidents using panel data analysis
HATİCE CANCAN
Doktora
Türkçe
2025
Sağlık YönetimiSüleyman Demirel ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VAHİT YİĞİT
- Türkiye ve Avrupa birliği ülkelerinde doğumda beklenen yaşam süresi ve ölüme bağlı kaybedilen yıllar üzerine etkili sağlık göstergelerinin belirlenmesi: Bir panel veri analizi
Evaluation of the effect of health indicators on life expectancy at birth and years of life lost in european union countries and Turkey: A panel data analysis
EMRAH ATAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Halk SağlığıEskişehir Osmangazi ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELMA METİNTAŞ
- İnovasyon ve girişimciliğin küresel rekabet üzerine etkisinin panel veri analizi ile incelenmesi
Investigation of the effect of innovation and entrepreneurship on global competition with panel data analysis
CEYDA KURTULMUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İşletmeYıldız Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ARZU KARAMAN AKGÜL