Investigating mechanisms of social desirability bias in self-administered surveys
Kendi kendi yönetimindeki anketlerde sosyal istenilirlik yanlılığının mekanizmalarının incelenmesi
- Tez No: 768805
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET SİNAN TÜRKYILMAZ, DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA ADALI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sosyoloji, Sosyal Hizmet, Sociology, Social Work
- Anahtar Kelimeler: Anketler, Kendi kendine liderlik, Kendi kendine yeterlilik, Kendini yönetme, Sosyal istenirlik, Öz yönetim, Questionnaires, Self leadership, Self sufficiency, Self management, Social desirability, Self-management
- Yıl: 2022
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Nüfus Etütleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyal Araştırma Yöntemleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, sosyal istenirlik yanlılığı olarak adlandırılan, kimi anket katılımcılarının sosyal olarak daha uygun bulunacağını düşündükleri yanıtları verme eğilimlerini ele almaktadır. Sosyal istenirlik yanlılığı cevaplayıcıların anketleri kendi kendilerine doldurdurmaları durumda ise daha düşüktür olmasına rağmen, fakat cevaplayıcıların kendi kendilerine anket doldurdukları yaklaşımlarda sosyal istenirliği yönlendiren mekanizmalar çok net değildir. Cevaplayıcıların kendi kendilerine anket doldurdukları yaklaşımlarda sosyal istenirlik etkilerini daha iyi anlayabilmek için bu tezde anket özelliklerinin ampirik olarak incelenmesi amaçlanmaktadır. Tezin üç temel amacı vardır: Birincisi, anketin tanıtımına duyulan ilginin, anket konusunun, anketi yaptıran kişi/kuruluşun ve anket konusunun ne kadar hassas algılandığının sosyal olarak istenen yanıt kategorilerini seçmeye yönelik sistematik bir eğilimi teşvik edip etmediğini incelemek; ikincisi, yanıt kategorilerinin sunulduğu sıranın sosyal olarak istenen yanıt kategorilerini seçme eğilimine etkisini incelemek; son olarak da, sorular hassaslaştıkça sosyal istenirlik etkilerinin artıp artmadığını incelemek. İlk iki amaca odaklanmak için 386 Hacettepe Üniversitesi öğrencisinden 2×2×2'lik bir deney tasarımıyla çevrimiçi anket verisi toplanmıştır. Üçüncü amacın analizini desteklemek için ayrıca 2012 Arjantin Küresel Okul Temelli Öğrenci Sağlık Anketi'nin verilerinden yararlanılmıştır. 2012 Arjantin anketinin örneklem büyüklüğü 28,368' tir. Tezin sonuçlarına göre, tez konusunu hassas bulan katılımcıların sistematik olarak sosyal istenirliği olan yanıtları seçme eğilimininin görece daha fazla olduğu, ancak anket konusunun ve anketi yaptıran kişi/kuruluşun herhangi bir etkisinin olmadığı görülmüştür. İlgi çekici bir şekilde, anket tanıtımını daha ilginç bulan katılımcıların sosyal istenirliğe yönelik eğilimlerinin de daha yüksek olduğu görülmüştür. Yanıt seçeneği sırasının etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuşturve sosyal olarak istenen yanıt kategorileri üst sırada oldukları zaman daha yoğun biçimde seçilmişlerdir. Ayrıca, anket sorularinin hassaslığı arttıkça sosyal olarak istenen yanıtların seçimi yoğunlaşmıştır ve ayrıca daha fazla eksik veri sağlayan katılımcıların sosyal olarak istenen yönde yanıt verme olasılıkları daha yüksek bulunmuştur.
Özet (Çeviri)
This dissertation addresses social desirability bias, also known as socially desirable responding (SDR), a tendency of some respondents to provide responses they consider to be socially favorable. Though SDR declines in self-administered modes, the mechanisms behind SDR in self-administered modes are not fully understood. To improve the understanding of SDR in a self-administered setting, this dissertation aims to empirically investigate the effects of survey attributes and has three-fold objectives: First, to examine whether introduction interest, survey topic, survey sponsor, and perceived topic sensitivity prompt a systematic tendency to choose socially desirable response categories; second, to examine whether the order in which the response categories are presented precipitates the tendency to choose socially desirable response categories; and finally, to investigate whether the increment of item-related sensitivity prompts the tendency to SDR. To achieve the first two objectives, primary data were collected through a 2×2×2 online survey experiment from Hacettepe University students, with a sample size of 386. To achieve the third objective, a combination of primary and secondary data was used. The secondary dataset used in the dissertation is from the 2012 Argentina Global School-Based Students Health survey with a sample size of 28,368. Respondents who perceived the survey topic as sensitive marginally tended more to choose socially desirable response categories but the survey topic and sponsor are insignificant. Intriguingly, respondents who rated the survey introductory statement interesting demonstrated more tendency to SDR. The response order effect was significant and socially desirable response categories were more frequently chosen when they appeared first on the list. Also, responding in the socially desirable direction intensified as the sensitivity of survey items increased, and respondents with more missing responses tended to respond in the socially desirable direction.
Benzer Tezler
- İzmir'de bazı yolların kapatılarak yaya bölgeleri oluşturma da kent peyzajını geliştirme açısından yeniden planlanması üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
BAHAR TÜRKYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Şehircilik ve Bölge PlanlamaEge ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Kuyruk modelleri ve analizi üzerine bir uygulama
Başlık çevirisi yok
DİDEM ÖZPULAT
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
İstatistikEge ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FİKRET İKİZ
- Samsun ve çevresinde tarla sarmaşığı (conuolvulus arvensis L.)'na karşı biyolojik savaşa esas olacak fauna tespiti
Investigations on the insect fauna of the field binweed (Conuolvulus arvensis L.) related to its biological control in Samsun Province
YASEMİN UFUK GERMAN
- Gebelik ve doğum olgularında prolaktin düzeylerinin değerlendirilmesi
The Evaluation of prolactin values during pregnancy labour and in deliveries
TÜLİN AKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kadın Hastalıkları ve DoğumGazi ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. MÜLAZIM YILDIRIM
- Bromtimol mavisi, bromkresol moru ve klorfenol kırmızısı indikatörleri katılmış özel besiyerlerinin sütlerde antibiyotik belirtilmesine uygunluğu üzerine araştırmalar
Başlık çevirisi yok
ESENGÜL TUNCER
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiSüt Teknolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN YAYGIN