Genel beslenme bilgisi ölçeği'nin Türkçe'ye uyarlanması ve güvenirlik-geçerliğinin incelenmesi
Adaptation of the general nutrition knowledge questionnaire into Turkish and investigation of its validity and reliability
- Tez No: 769029
- Danışmanlar: PROF. DR. RUKİYE PINAR BÖLÜKTAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Beslenme, Beslenme bilgisi, Güvenilirlik ve geçerlilik, Türkçe uyarlama, Ölçekler, Nutrition, Nutrition knowledge, Reproducibility of results, Turkish adaptation, Scales
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma revize General Nutrition Knowledge Questionnaire (GNKQ-R)' nin Türkçeye uyarlanması, geçerlik ve güvenirliğinin sınanması amacıyla yapılmış metadolojik bir araştırmadır. Çalışmanın örneklemini Beslenme ve Diyetetik Bölümü (BDB) ile Mühendislik Bölümlerinin (MB) son sınıfında öğrenim gören 450 öğrenci oluşturdu. Test-tekrar test çalışması 60 kişilik farklı bir örneklemde yapıldı. Güvenirlikte iç tutarlık (Kuder Richardson-20 katsayısı ve madde toplam korelasyonu) ve zamana karşı değişmezlik (test-tekrar test güvenirlik katsayısı) incelendi; geçerlikte içerik geçerliği ve yapı geçerliği (bilinen grup karşılaştırması ve ayırt edici geçerlik) test edildi. İçerik geçerliğinde Kapsam Geçerlik İndeksi (KGİ) hesaplandı. Bilinen grup karşılaştırmasında BDB ve MB öğrencilerinin Türkçe Revize Genel Beslenme Bilgisi Ölçeği'nden (Türkçe GBBÖ-R) alacakları puanların farklılık göstereceği; ayırt edici geçerlikte kadınlar ve sağlık algısı yüksek olanların Türkçe GBBÖ-R skorlarının daha yüksek olacağı öngörüldü. Kuder Richardson-20 güvenirlik katsayıları alt boyutlar için .70-.82 arasında olup, ölçeğin totali için .92'dir. Ölçekteki ifadelerin madde-toplam korelasyon değerleri .30-.62 arasında değişmektedir. Sınıf içi korelasyon katsayıları BDB öğrencilerinde alt boyutlar için .70 -.82, ölçeğin totali için .85; MB öğrencilerinde alt boyutlar için .69-.92, ölçeğin totali için .91'dir. İçerik geçerliğinde KGİ değerleri .80 ve üzerindedir. BDB öğrencilerinin, kadınların ve sağlık algısı yüksek olanların Türkçe GBBÖ-R skorları öngörüldüğü şekilde daha yüksek bulundu. Sonuç olarak iç tutarlılık, zamana karşı değişmezlik, içerik geçerliği ve yapı geçerliği bulguları bütün olarak değerlendirildiğinde, Türkçe GBBÖ-R'nin Türk popülasyonunda kullanılabilecek güvenilir ve geçerli bir ölçek olduğu sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study is a methodological research conducted to adapt the revised General Nutrition Knowledge Questionnaire (GNKQ-R) into Turkish and to test its validity and reliability. The sample was 450 dietetics and engineering students. Test-retest was conducted in a different sample of 60 individuals. Internal consistency (Kuder Richardson-20 coefficient and item-total correlation) and invariance over time (test-retest reliability coefficient) were examined for reliability, while content validity (Content Validity Index-CVI) and construct validity (known group comparison and discriminant validity) were tested for validity. It was predicted that the scores that two group would get from the Turkish GNKQ-R would differ in the known group comparison and that women with a higher perception of health would have higher Turkish GNKQ-R scores in discriminant validity. Kuder Richardson-20 coefficients ranged from .70 to .82 for the sub-dimensions, and .92 for the scale total. The item-total correlation values of the statements in the scale ranged from .30 to .62. Intraclass correlation coefficients were .70 -.82 for sub-dimensions and .85 for the scale total in dietetics students compared to .69-.92 for sub-dimensions and .91 for the scale total for engineering students. CVI values were .80 and above. The Turkish GNKQ-R scores of dietetics students, women and those with a high perception of health were found to be higher as predicted. In conclusion, the findings of reliability and validity as a whole demonstrated that the Turkish GNKQ-R is a reliable and valid tool that can be used in the Turkish population.
Benzer Tezler
- Geleceğe Sağlıklı Adımlar Programı'nın çocukların temel hareket becerilerine ve beslenme alışkanlıklarına etkisinin incelenmesi
The effects of Healthy Steps to Future Program on eating habits and basic movement skills of children
ELİF YILMAZ
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimSelçuk ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEZBAN TEPELİ
- Genel diyet davranışı envanterinin Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması
Adaptation of the general dietary behavior inventory into Turkish: A validity and reliability study
ELİF DİLA İMANÇER
Doktora
Türkçe
2026
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESRA KÖSELER BEYAZ
- Diyet takviyeleri bilgi ölçeğinin Türkçeye uyarlanması ve yetişkinlerde beslenme ve diyet takviyesi bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
Adaptation of the dietary supplement knowledge scale into Turkish and assessment of nutrition and dietary supplement knowledge levels in adults
FUNDA BÜŞRA ÖZMEN
Doktora
Türkçe
2026
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESEN YEŞİL
- Turkish validity and reliability of the revised general nutrition knowledge scale: A foundation university student sample
Revize edilmiş genel beslenme bilgisi ölçeğinin türkçe geçerlilik ve güvenilirliği: Bir vakıf üniversitesi öğrenci örneklemi
NAGİHAN ŞEN
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Beslenme ve DiyetetikYeditepe ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İREM KAYA CEBİOĞLU
- Yapay zeka destekli kişiselleştirilmiş diyet planlarının etkinliği ve klinik sonuçlar ile stajyer diyetisyenlerin yapay zeka tutum ve okuryazarlıklarının belirlenmesi
The effectiveness of artificial intelligence supported personali̇zed diet plans and the determination of artificial intelligence attitudes and literacy levels among dietetic interns
ELA AYFER KINALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Beslenme ve DiyetetikHasan Kalyoncu ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ANIL ERBAĞCI