COVID-19 pandemi döneminin sağlık çalışanlarının yaşam ve uyku kalitesi üzerine etkisi
The effect of the COVID-19 pandemic period on the quality of life and sleep of health workers
- Tez No: 788300
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEMET TAŞKIN EGİCİ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: COVID 19, Korona virüs enfeksiyonları, Korona virüsler, Pandemiler, Sağlık personeli, Uyku kalitesi, Yaşam kalitesi, COVID 19, Coronavirus enfections, Coronaviridae, Pandemics, Health personnel, Quality of sleep, Quality of life
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Hamidiye Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Yakın dönemde dünyayı etkileyen Covid-19 salgını insan hayatını, sosyal düzeni olumsuz etkilemiştir. Sağlık çalışanları ise görev tanımları gereği bedensel, sosyal ve ruhsal yönden salgından en fazla etkilenme potansiyeline sahip meslek grubudur. Bu çalışma ile pandeminin sağlık çalışanlarının yaşam ve uyku kalitesine etkisi incelenerek olası pandemilerde sağlık çalışanlarının yaşam ve uyku kalitelerini etkileyen faktörlerin olumlu yönde düzenlenmesine katkı sunulması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada pandemi döneminde görev yapmış sağlık çalışanlarına literatür bilgileri ışığında hazırlanan Katılımcı Bilgi Formu ile Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Kısa Ölçeği (WHOQOL-BREF) ve Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) yüz yüze uygulanmıştır. SBU Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesinde aktif görev yapan sağlık çalışanları evren kabul edilmiş, örneklem sayısı %95 güven düzeyi ve %5 güven aralığı içinde 299 olarak saptanmıştır. İstatistiksel analizler ve hesaplamalar için IBM SPSS Statistics 21.0 (IBM Corp. Released 2012. IBM SPSS Statistics for Windows, Version 21.0. Armonk, NY: IBM Corp.) ve MS-Excel 2007 programları kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmamızda, pandemi döneminde sağlık çalışanlarının yüzde 61,4'ü nün uyku kalitesinin kötü olduğu sonucu çıkmıştır. (PUKİ<5). Katılımcıların toplam PUKİ skoru ortalaması 6.53±2.66'dür. Katılımcıların %63'ü pandemi döneminde uyku kalitesinin kötüleştiğini düşünmektedir ve bu grupta uyku kalitesi düzeyi daha düşük bulunmuştur (X²=29.669 p<0.001). Covid-19 Enfeksiyonu Geçirdiniz mi?" sorusuna bireylerin %62,1'i (n=187) evet, %37.9'u (n=114) hayır yanıtını vermiştir. Covid-19 enfeksiyonu geçirmiş olmak (z=3.350, p=0.001), temizlik personeli olmak, gece nöbeti tutmuş olmak (X²=14.469, p=0.013) ;(z=14.469, p=0.013), gelir ve eğitim durumu (x2=16.956, p=0.001) ;(x²=26.420, p<0.001) haftalık ortalama çalışma süresi ve kronik hastalık ile katılımcıların PUKİ skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir (r=0.116, p=0.048) ;(z=3.818, p<0.001). Katılımcıların; %57,1'i pandemide ruh sağlığının, %60,2'si bedensel sağlığının, %63,7 si çalışma şartlarının kötü etkilendiğini düşünmektedir ve bu gruplarda yaşam kalitesi düzeyi tüm alt boyutlarda azalmıştır. Katılımcılar; fiziksel sağlık alt boyutunda 14.73±2.68, psikolojik alt boyutunda 13.89±2.28, sosyal ilişkiler alt boyutunda 14.17±2.96, çevre alt boyutunda ise 13.17±2.37 puan ortalamasına sahiptir. Çalışmamızda, Covid-19 enfeksiyonu geçirmiş olmanın yaşam kalitesi düzeyi alt boyutları üzerine etkisi olmadığı bulunmuştur (z=1.077, p=0.28) (z=0.831, p=0.406) (z=0.514, p=0.607) (z=0.871, p=0.384). Covid-19 enfeksiyonu sebebiyle yatarak tedavi almış olmak ile yaşam kalitesinin tüm alt boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (z=2.695 p=0.007) (z=2.307, p=0.021) (z=2.307, p=0.021) (z=2.371, p=0.018). Pandemi yoğun bakımda çalışmanın tüm boyutlarda yaşam kalitesi düzeyini azalttığı belirlenmiştir (z=1.981, p=0.048) (z=0.307,0.007) (z=2.920, p=0.003) (z=1.541,p=0.123). Sağlık çalışanlarında pandemi öncesi yapılan çalışmalarla kıyaslandığında yaşam kalitesi düzeyinin yakın olduğu saptandı. Sonuç: Sağlık çalışanlarının çoğunluğunda pandemi döneminde uyku kalitesi düzeyi düşük bulunmuştur. Katılımcılarda enfeksiyonu geçirmiş olma oranı yüksektir ve enfeksiyonu geçirmek, pandemi yoğun bakımlarda çalışmak ve gece nöbeti tutmak uyku kalitesi için risk faktörü olarak saptanmıştır. Eğitim ve gelir düzeyi azaldıkça uyku ve yaşam kalitesi düşmektedir. Çalışma şartlarındaki farklılıkların; çalışılan bölüm ve mesleğin yaşam kalitesi düzeyi üzerine etkisi vardır ve sağlık çalışanlarının farklı mesleklerden oluştuğu göz önünde bulundurularak pandeminin etkilerine en hassas gruplara öncelik verilerek yeni stratejiler geliştirilebilir. Pandemilerde sağlık çalışanları enfeksiyondan korunmalı, özellikle pandemi yoğun bakımlar ve gece nöbetleri uyku kalitesini etkilediğinden iş planlamaları yapılırken bu sonuçlar göz önünde bulundurulmalıdır.
Özet (Çeviri)
Aim: The Covid-19 pandemic, which has recently affected the world, has negatively affected human life and social order. Healthcare workers are the professional group with the highest potential to be affected by the pandemic physically, socially and psychologically due to their job descriptions. With this study, it was aimed to contribute to the positive regulation of the factors affecting the quality of life and sleep of healthcare workers in possible pandemics by examining the effect of the pandemic on the quality of life and sleep of healthcare workers. Materials and Methods: In this study, the Participant Information Form, World Health Organisation Quality of Life Short Scale (WHOQOL-BREF), Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) prepared by the researchers in the light of the information obtained from the literature were applied to healthcare professionals who worked at the Health Sciences University (SBU) Haydarpaşa Numune Researc Hospital during the pandemic period and who agreed to participate in the study. In the study, health care workers of SBU Haydarpaşa Numune Hospital were accepted as the population. The sample number was determined as 299 within 95% confidence level and 5% confidence interval. IBM SPSS Statistics 21.0 (IBM Corp. Released 2012. IBM SPSS Statistics for Windows, Version 21.0. Armonk, NY: IBM Corp.) and MS-Excel 2007 programmes were used. Statistical significance level was accepted as p<0.05. Results: In our study, it was concluded that 61.4 percent of healthcare workers had poor sleep quality during the pandemic period (PSQI<5). The mean total PSQI score of the participants was 6.53±2.66. 63% of the participants thought that sleep quality worsened during the pandemic period and sleep quality level was found to be lower in this group (X²=29.669 p<0.001). To the question“Have you had Covid-19 Infection?”, 62.1% (n=187) of the individuals answered yes and 37.9% (n=114) answered no. Statistically significant difference was found between the PSQI scores of the participants and having had a Covid-19 infection (z=3.350, p=0.001), being a cleaning staff, being on night shift (X²=14.469, p=0.013); (z=14.469, p=0.013), income and education status (x2 =16.956, p=0.001) ;(x²=26.420, p<0.001) ;(x²=26.420, p<0.001), the mean weekly working time and having a chronic disease (r=0.116, p=0.048);(z=3.818 , p<0.001). Of the participants; 57.1% thought that their mental health, 60.2% thought that their physical health, 63.7% thought that their working conditions were badly affected during the pandemic period, and the quality of life level decreased in all sub-dimensions in these groups. The mean physical health score of the participants was 14.73±2.68, the mean psychological score was 13.89±2.28, the mean social relations score was 14.17±2.96, and the mean environmental score was 13.17±2.37. In our study, it was found that having Covid-19 infection had no effect on the sub-dimensions of quality of life level (z=1.077, p=0.28) (z=0.831, p=0.406) (z=0.514, p=0.607) (z=0.871, p=0.384). A statistically significant relationship was found between receiving inpatient treatment for Covid-19 infection and all sub-dimensions of quality of life (z=2.695 p=0.007) (z=2.307, p=0.021) (z=2.307, p=0.021) (z=2.371, p=0.018). It was determined that working in pandemic intensive care reduced the level of quality of life in all dimensions (z=1.981, p=0.048) (z=0.307,0.007) (z=2.920, p=0.003) (z=1.541, p=0.123). When compared with the studies conducted before the pandemic in healthcare workers, it was found that the level of quality of life was similiar.
Benzer Tezler
- COVID-19 pandemi sürecinde sağlık çalışanlarının fiziksel aktivite, yaşam kalitesi, uyku, yorgunluk, tükenmişlik düzeyleri ve aralarındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of physical activity, quality of life, sleep, tired, burnout levels and the relationship between healthcare workers during the COVID-19 pandemic process
ESMA DANA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
SporBursa Uludağ ÜniversitesiAntrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞERİFE VATANSEVER TAYŞİ
- COVİD 19 pandemi döneminde sağlık çalışanlarının depresyon, tükenmişlik ve yaşam kalitesinin belirlenmesi
Determining depression, burnout and quality of life of healthcare workers during the covid 19 pandemic period
ŞEYDANUR ERKAN ALTU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sağlık YönetimiNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞEGÜL ÖZCAN ALGÜL
- Pandemi dönemi sağlık çalışanlarında uyku yorgunluk depresyon ve yaşam kalitesi düzeylerinin belirlenmesi
Determination of sleep fatigue depression and quality of life levels in healthcare professionals during the pandemic period
FETULLAH ATEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Fizyoterapi ve RehabilitasyonSanko ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEVİN ERGUN
- COVİD-19 pandemisi döneminde TÜTF sağlık çalışanlarının yaşam tarzı değişikliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of lifestyle changes of health workers in Trakya University School of Medicine during the COVİD-19 pandemic period
MERYEM KARDAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiTrakya ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERDAR ÖZTORA
- COVİD-19 pandemi döneminde küçük ve orta büyüklükteki işletmelerde çalışanların sağlık sorunlarının omaha sistemi ile değerlendirilmesi
Assessment of employee health problems in small and medium-sized enterprises with the omaha system during the COVID-19 pandemic period
YASEMİN ADIGÜZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Hemşirelikİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE AKTAŞ BAJALAN