حاشية ده ده عمر روشني ضياء الدين الآيديني (ت:892هـ) على تفسير البيضاوي من سورة الفرقان إلى سورة القصص(دراسةً وتحقيقاً)
Dede Ömer Ruşni Ziyäuddin el-Aydini' nin Hâşiye Alâ Tefsiri'I-Beydâvi isimli eserinin tahkik ve analizi (Furkan ile Ankebut suresi arası)
- Tez No: 794060
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ KUTAIBA FARHAT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Tefsir, Dede Ömer Rûşenî, el-Beyzâvî Haşiyesi, Furkan Sûresi, Kasas Sûresi, Beyzavi, Furkan suresi, Haşiye, Kasas suresi, Kur'an-ı Kerim, Ruşeni Ömer Dede, İslamiyet, Interpretation, Dedah Omar Roshni, Hashiya on Al-Baydawi, Surat Al-Furqan, Surat Al-Qasas, Beyzavi, Furkan sura, Hashiya, Kasas sura, Koran, Ruşeni Ömer Dede, Commentary, Islam
- Yıl: 2023
- Dil: Arapça
- Üniversite: Çankırı Karatekin Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın hedefi; Beyzâvî'nin tefsirinin Furkan Sûresi'nden Ankebut Sûresine kadar olan kısmının Müfessir Dede Ömer Rûşenî Ziyaüddin el-Aydınî (ö.h. 892) tarafından yazılan haşiyesinin tahlil edilmesidir. Bu haşiyenin önemi, haşiyeyi yazan kişinin İmam Beyzâvî'yi araştırma ve takip sürecinde yapmış olduğu sorunlara cevap veren, onları yönlendiren ve sıhhatlerini açıklayan enfes yorumlarından kaynaklanmaktadır. Ayrıca çok faydalı gramer konularının yanı sıra farklı görüşlere de değinip bu görüşlerden bazılarını kullanmayı tercih etmiştir. Yine çok önemli kelâmî meseleleri de ele almıştır. Çalışmanın hedeflerine ulaşmak için araştırmacı, müellifin şahsi ve ilmi kişiliği ile yaşadığı dönemi aktarırken tarihsel betimleyici yaklaşımı izlemiştir. Tahkik bölümünde; metnin yazıya geçirilmesi, nüshalar arasındaki farklılıkların ortaya konulması, nüshaların ve onlarda geçen deyimlerin ve sözlerin kaynaklarına isnat edilmesi hususunda ise araştırma ve yorumlama yöntemini takip etmiştir. Araştırmanın en önemli sonuçları arasında şunlar bulunmaktadır: Muhaşşî, haşiyesinde geçen lafızların kapalılığını sözlükler yardımıyla kelimelerin köklerine inerek giderebilmiştir. İcazu'l-kuranın anlamlarına ulaşabilmek için ayetleri bağlamlarına göre yorumlamıştır. Müellif, delili olmayan ve ayetlerin manalarına uymayan birçok açıklayıcı görüşü yalanlamış, onların mübalağalı olduğunu ortaya çıkarmıştır. Yazar, İmam Beydavi'yi takip etmekle yetinmemiş; onu diğer müfessirler ile mukayese edip onların iddialarını ve delillerini tartışarak doğru olduğunu düşündüğünü tercih etmiştir. Yazarın açıklamak istediği dilsel, yöntemsel ve fıkhî meseleleri akli delillerle tartışması; onun ilmi kültürüyle çeşitli sanat ve bilimlerdeki yüksek bilgisini ortaya çıkarmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aimed to investigate the commentary“Hashiya”of the interpreter Dedadh Omar Roshni, Diaa al-Din al-Aydini (d. 892 AH) on the interpretation of Imam al-Baydawi from Surat al-Furqan to Surat al-Ankabut. The importance of this commentary comes from the precious comments made by Al-Mahshi during his investigation and follow-up of Imam Al-Baydawi, responding to these problems, directing them, and clarifying the correctness. In addition to the grammatical issues contained in this Hashiya, it was very useful, he mentioned the scholars' disagreements and the likely ones, In addition to very important theological issues. In order to achieve the objectives of the study, the researcher followed the historical descriptive approach in presenting the biographical and scholarly biographies of the author and the political, social and educational aspects of his era, while the scientific method used in the investigation and commentary on the book: such as writing the text, justify the text with diacritics, comparing the copies, attributing the sayings, and extracting the issues and documenting them. The most important findings of this study were: The commentator was able to explain the meanings of the ambiguous words mentioned in the Hashiya )footnote(, using language dictionaries and returning the words to their roots then interpret it according to its contexts to reach the concept of Quranic miraculousness. The author examined many of the opinions of the commentators, which have no evidence and are not consistent with the meanings of the verses, and show them affectation and exaggeration. It was not enough for the author to explain the interpretation of Imam Al-Baydawi, but compared him with other commentators, discussed their sayings and inferences, and gave preference to the correctness according to what was clear to him from the evidence. As it became clear from the intellectual discussions mentioned by the author and the rhetorical, fundamental and jurisprudential issues that he wanted to clarify, the high culture he possessed and the abundance of his knowledge in various arts and sciences.
Benzer Tezler
- حاشية جما ل ال د ين إسحاقَ ب ن محم د القَ رما ن على تفسيالبيضاو ي ) من أو ل سورة ال ش عرا ء إلى نهاي ة سورة الن م ل ( دراسة وتحقيق ا
Cemâleddin Ishak b. Muhammed el-Karamânî'nin Beydâvî Haşiyesi (Şuarâ Suresini başından En-Neml Suresinin sonuna kadar): İnceleme ve tahkîk
SAAD SAFI SHYAA AL-SAEED
Yüksek Lisans
Arapça
2022
DinÇankırı Karatekin ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HANAN AKKO
- الإمام الطحاوي 1231هـ ومنهجه في حاشيته على الدر المختار للعلامة الحصكفي 1088هـ
Imam Tahtâvi (H. 1231) ve El-Dürr-i Muhtar 'a olan dipnottaki yaklaşımı
ABBAS HÜSEYİN
Yüksek Lisans
Arapça
2019
DinUnıversıty Of TrıpolıTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. AHMED AL-SAADİ
- حاشية ملا محمد الگردي على كتاب الأنوار للأردبيلي من أول كتاب البيع إلى نهاية كتاب الرهن دراسةً وتحقيقا
Haşiyetü Molla Muhammed el-Gerdi alal Envar li'l-Erdebilli min evveli kitabi'l-bey'i ila nihayeti kitabi'l-rehn diraseten ve tahkikan
ABDULLAH SABAH HAMEED
Yüksek Lisans
Arapça
2017
DinBingöl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM ÖZDEMİR
- حاشية ملا محمد الگردي على كتاب الأنوار للأردبيلي من أول كتاب الوقف إلى نهاية كتاب قسم الفىء والغنيمة دراسةً وتحقيقاً
Haşiyetü Molla Muhammed el-Gerdi Ala'l Envar min kitabi'l-vakfi ıla nihayeti kitabi kasmi'l feyi ve'l ganime dirase ve tahkik
ZANA TAHA AHMED
Yüksek Lisans
Arapça
2017
DinBingöl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM ÖZDEMİR
- حاشية ملا محمد (الكَردي) على كتاب الأنوار ليوسف بن إبراهيم الأردبيليمن أول كتاب الزكاة إلى نهاية كتاب الحجدراسة وتحقيق
Molla Muhammed El-Gerdî'nin El-Envâr kitabınin haşiyesi zekât, savm, hacc bölümlerinin tahkiki
KAMARAN OMER MOHAMMED
Yüksek Lisans
Arapça
2017
DinBingöl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM ÖZDEMİR