Çok kriterli karar verme yöntemleri ile katı atık tesisi yeri seçimi: Giresun ili örneği
Solid waste facility location selection with multi-criteria decision making methods: Case of Giresun province
- Tez No: 802009
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ERGÜN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Tersine Lojistik, Çok Kriterli Karar Verme, FUCOM, SWARA, (GİA) Gri İlişkisel Analiz, Atıklar, Giresun, Gri ilişkisel analiz, Karar verme, Karar verme yöntemleri, Katı atıklar, SWARA yöntemleri, Reverse Logistics, Multi-Criteria Decision Making, FUCOM, SWARA, (GIA) Gray Relational Analysis, Wastes, The Full Consistency Method, Giresun, Grey relational analysis, Decision making, Decision making methods, Solid wastes, SWARA methods, Multi criteria decision making
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Giresun Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası Ticaret ve Lojistik Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Nüfus artışı, sanayileşme ve bunlara bağlı olarak hızlı kentleşme sonucunda, ortaya çıkan atık miktarının artması atık yönetim sürecini zorlaştırmıştır. Bununla birlikte sürecin etkin yönetimi, belediyeler için bir zorunluluk, işletmeler için de ekonomik getiri elde etmek, çevresel hassasiyetle üretim gerçekleştirmek ve yasal sebeplerden dolayı önemli bir olgu haline gelmiştir. Bu bağlamda tersine lojistik kapsamında geriye dönen ürünlerin, uygun şekilde yok edilmesi veya ekonomiye yeniden kazandırılması için uygun tesisler kurulması gerekmektedir. Yapılan araştırmalar neticesinde yasal mevzuatlar çerçevesinde Giresun ilinde bu tür bir tesisin bulunmadığı görülmüştür. Bu amaçla Giresun il sınırı içinde, doğal yaşam, ekonomik koşullar ve mevzuatlara uygun olarak bu tesisin kurulabileceği uygun alanların araştırıldığı bu çalışmamızda; öncelikle katı atık tesisi yer seçimi için konuyla ilgili yapılan diğer araştırmalar ve çalışma alanının mevcut durumu da göz önünde bulundurularak 2 kategoride toplam 13 kriter ve 5 alternatif bölge belirlenmiştir. Sonrasında belirlenen bu kriterler ağırlıkları belirlenmek üzere yüz yüze görüşme neticesinde 10 uzmanın görüşüne sunulmuştur. Uzman görüşleri sonucunda elde edilen sayısal veriler çok kriterli karar verme yöntemlerinden FUCOM (Full Consistency Method-Tam Tutarlık Yöntemi) ve SWARA (Step-wise Weight Assessment Ratio Analysis), yöntemlerine aktarılmış ve Excel yardımıyla çözülerek kriter ağırlıkları bulunmuştur. Sonrasında uzmanlardan kriterlere göre, 5 alternatif lokasyonun değerlendirilmesi istenmiştir. Bu işlem sonucunda elde edilen sayısal veriler GİA (Gri İlişkisel Analiz) yöntemine aktarılmış ve Excel yardımıyla alternatiflerin sıralaması yapılmıştır. Yapılan analizler sonunda Giresun ilinde atık tesisi yeri belirleme problemi için en uygun alternatif 4 numaralı alternatif olan Örencik mevkii olarak bulunmuştur. Tüm alternatiflerin uygunluk sıralaması ise A4>A1>A2>A3>A5 olarak bulunmuştur.
Özet (Çeviri)
The increase in the amount of waste generated as a result of population growth, industrialization and rapid urbanization has made the waste management process difficult. However, effective management of the process has become a necessity for municipalities, an important phenomenon for businesses to obtain economic returns, to produce with environmental sensitivity and for legal reasons. In this context, suitable facilities should be established for the products returned within the scope of reverse logistics to be disposed of properly or to be reintroduced to the economy. As a result of the researches, it was seen that there is no such facility in Giresun within the framework of legal regulations. For this purpose, in this study, in which appropriate areas where this facility can be established in accordance with the natural life, economic conditions and legislation within the provincial border of Giresun; First of all, 13 criteria and 5 alternative regions were determined in 2 categories, taking into account the other researches on the subject for the solid waste facility location selection and the current situation of the study area. Afterwards, these criteria were presented to the expert opinion as a result of face-to-face interviews to determine their weights. The numerical data obtained as a result of expert opinions were transferred to the methods of FUCOM (Full Consistency Method) and SWARA (Step-wise Weight Assessment Ratio Analysis), which are multi-criteria decision-making methods, and were solved with the help of Excel and the criterion weights were found. Afterwards, experts were asked to evaluate 5 alternative locations according to the criteria. The numerical data obtained as a result of this process were transferred to the GIA (Gray Relational Analysis) method and the alternatives were sorted with the help of Excel. At the end of the analyzes made, the most suitable alternative for the problem of determining the waste facility location in Giresun province was found to be the Örencik location, which is alternative number 4. The order of suitability of all alternatives was found as A4>A1>A2>A3>A5.
Benzer Tezler
- Entegre katı atık yönetiminde analitik hiyerarşi prosesi ile coğrafi bilgi sistemi kullanarak düzenli depolama tesisi yer seçimi: Bursa örneği
Landfill site selection using analytical hierarchy process and geographical in integrated solid waste management: Case study of Bursa
HÜLYA MERSİNLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Çevre MühendisliğiBursa Uludağ ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEZİH KAMİL SALİHOĞLU
- Temiz üretim uygulamalarında mevcut en iyi tekniklerin belirlenmesi için yeni çok kriterli karar verme metodu geliştirilmesi
Development of a novel multi-criteria decision method for determining the best available techniques in cleaner production applications
ELİF ŞİMŞEK YEŞİL
Doktora
Türkçe
2025
Çevre MühendisliğiSüleyman Demirel ÜniversitesiÇevre Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET KİTİŞ
PROF. DR. EMRAH ÖZTÜRK
- Coğrafi bilgi sistemi-çok kriterli karar analizi tabanlı çöp depolama sahası yer seçimi: Malatya ili örneği
Geographical information system-multi-criteria decision analysis based waste landfill site selection: The example of Malatya province
SERDAR DEMİRKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Çevre MühendisliğiSivas Cumhuriyet ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SAYITER YILDIZ
DOÇ. DR. CAN BÜLENT KARAKUŞ
- Çok kriterli karar verme yöntemleri ile sürdürülebilir tedarikçi seçimi: Katı atık işleme tesisinde bir uygulama
Sustainable supplier selection with multi-criteria decision making methods: An application in the solid waste processing plant
BARIŞ BALIBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiKarabük ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇAĞRI SEL
DOÇ. DR. ÖZER UYGUN
- Katı atık tesisi yer seçiminde hibrit çok kriterli karar verme yöntemleri: Şanlıurfa örneği
Hybrid multi-criteria decision making methods in solid waste plant site selection: The case of Şanlıurfa
MUHAMMET ENES ALTUNDAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiHarran ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERKAN KAYA