Geri Dön

Hematoloji kliniğinde oral kemoterapi alan hastalarda tedaviye uyumu güçleştiren faktörlerin değerlendirilmesinde klinik eczacı yaklaşımları

Clinical pharmacist approaches in the evaluation of factors that complicate treatment adherence in patients receiving oral chemotherapy in haematology clinic

PDF İndir

  1. Tez No: 807762
  2. Yazar: RENGİN TÜRK
  3. Danışmanlar: PROF. DR. BUKET REEL
  4. Tez Türü: Eczacılıkta Uzmanlık
  5. Konular: Eczacılık ve Farmakoloji, Pharmacy and Pharmacology
  6. Anahtar Kelimeler: ilaç uyumu, oral kemoterapi, kronik myeloid lösemi, tirozin kinaz inhibitörleri, Eczacılar, Eczacılık, Lösemi-miyeloid, Neoplazmlar, Protein kinazlar, Tedaviye bağlılık ve uyum, İlaç tedavisi, İnhibitör, medication adherence, oral chemotherapy, chronic myeloid leukemia, tyrosine kinase inhibitors, Pharmacists, Pharmacy, Leukemia-myeloid, Neoplasms, Protein kinases, Treatment adherence and compliance, Drug therapy, Inhibitor
  7. Yıl: 2023
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ege Üniversitesi
  10. Enstitü: Eczacılık Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Klinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Kanser tedavisinde oral kemoterapik ajanların kullanımı son yıllarda giderek artmaktadır. Hasta ve sağlık personeli açısından birçok avantajı olan oral uygulamanın dezavantajlarından en önemlisi ilaç uyum problemidir. Bu çalışmanın amacı Kronik Myeloid Lösemi (KML) hastalarının trozin kinaz inhibitörlerine (TKİ) uyumlarının belirlenmesi, ilaç uyum probleminin sebeplerinin incelenmesi ve etkin tedavi yönetiminde klinik eczacılık yaklaşımının öneminin vurgulanmasıdır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Hematoloji Kliniği'nde Ocak 2018-Aralık 2022 tarihleri arasında takip edilen ve KML tanısı alarak Tirozin Kinaz İnhibitörlerinden (TKİ) imatinib, dasatinib, nilotinib, bosutinib ve ponatinib kullanan hastalar retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Hastaların ilaç uyum oranları MPR (Medication Possession Ratio, İlaç Bulundurma Oranı) ile belirlenmiş, %80 ve üzeri değerler iyi uyum değeri olarak kabul edilmiştir. İlaç uyum probleminin sebepleri olarak demografik özellikler, tedaviyle ilgili tanımlayıcı faktörler, komorbiditeler, eş psikiyatrik tanılar, beraber kullanılan ilaçlar, advers etki deneyimleri, advers etkilere yapılan müdahaleler değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen hastaların (Toplam 135 hasta; 84 imatinib, 29 dasatinib, 12 nilotinib, 5 bosutinib, 5 ponatinib) ortalama MPR değerlerinin 82,36±6,88 ve ilaca uyumsuzluk oranlarının %41,5'inin olduğu saptanmıştır. Çok değişkenli analizlerde tüm hastalarda ilaç uyumsuzluğu üzerine imatinib dışı TKİ'lerden birini kullanmak (p=0,023); lise mezunu olmak (p=0,041); tedavi süresince destek almak (p<0,001); eşlik eden en az bir komorbidite varlığı (p=0,050) gibi risk faktörlerinin etkili olduğu belirlenmiştir. İmatinib kullanan hastalarda ise tedavi süresince destek almak (p=0,004); en az bir eş psikiyatrik tanı (p=0,048) ve eşlik eden en az bir komorbidite (p=0,001) varlığı kötü uyumun risk faktörleri olarak saptanmıştır. Sonuç: Ülkemizde KML hastalarında imatinib tedavisinin ilk basamak tedavi olması ve uyumlu hastalarda uzun süreli remisyon sağlaması nedeniyle imatinib sonrası diğer tedavilere geçiş yapmadan önce ilaç uyum probleminin dışlanması gerekir. Bu hastalarda ilaç uyumunun girişimsel olmayan bir yöntemle değerlendirilmesi yarar sağlayabilir.

Özet (Çeviri)

Objective: The use of oral chemotherapeutic agents in cancer treatment has been increasing in recent years. The most important disadvantage of oral administration, which has many advantages in terms of patients and healthcare proffesional, is the problem of drug aherence. The aim of this study is to determine the compliance of Chronic Myeloid Leukemia (CML) patients with tyrosine kinase inhibitors (TKI), to examine the causes of drug compliance problems and to emphasize the importance of clinical pharmacy approach in effective treatment management. Materials and Methods: In this study, we retrospectively evaluated the patients who were followed up at the Haematology Clinic of Ege University Faculty of Medicine Hospital between January 2018 and December 2022 and who were diagnosed with CML and used imatinib, dasatinib, nilotinib, bosutinib and ponatinib from the tyrosine kinase inhibitors (TKIs). Patients' medication adherence was assessed using the Medication Possession Ratio (MPR), with values of 80% and above considered good adherence. Reasons for non-adherence were assessed by demographic characteristics, treatment-related descriptive factors, comorbidities, co-psychiatric diagnoses, concomitant medications, experience of adverse effects, and interventions for adverse effects. Results: The mean MPR values of the patients included in our study (total 135 patients; 84 imatinib, 29 dasatinib, 12 nilotinib, 12 nilotinib, 5 bosutinib, 5 ponatinib) were 82.36±6.88 and the rate of medication non-adherence was 41.5%. In multivariate analyses, risk factors such as use of one of the non-imatinib TKIs (p=0.023), having a high school education (p=0.041), receiving support during treatment (p<0.001), and having at least one comorbidity (p=0.050) were associated with non-adherence in all patients. In patients receiving imatinib, receiving support during treatment (p=0.004), having at least one co-psychiatric diagnosis (p=0.048), and having at least one comorbidity (p=0.001) were found to be risk factors for poor adherence. Conclusion: Since imatinib is the first-line treatment in our country and imatinib provides long-term remission in compliant patients, drug compliance problems should be excluded before switching to other treatments after imatinib. Assessment of medication adherence in these patients using a non-invasive method may be beneficial.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    669185

    Akut lösemili (AML:Akut miyeloid lösemi ve ALL:Akut lenfoblastik lösemi) olgularda antifungal tedavinin retrospektif özelliklerinin incelenmesi

    In patients with acute leukemia (AML: acute myeloid leukemia and ALL: acute lymphoblastic leukemia) analysis of retrospective properties of antifungal therapy

    ÖMER SAÇLI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. OSMAN YOKUŞ

  2. Tez No

    839902

    Çocukluk çağı akut lenfoblastik lösemi tanısı ile izlenen olgularımızda tedavinin erken ve geç yan etkilerinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the early and late side effects of treatment in our cases diagnosed with childhood acute lymphoblastic leukemia

    ESRA CEVHER ÜNYILMAZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıTrakya Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBA EREN

  3. Tez No

    954615

    Ankara üniversitesi Tıp Fakültesi çocuk onkoloji servisinde 2008-2023 yılları arasında takip edilen febril nötropeni tanılı hastaların klinik, enfeksiyöz ve izlem özelliklerinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the clinical, infectious, and follow-up characteristics of patients diagnosed with febrile neutropenia monitored between 2008 and 2023 in the pediatric oncology unit of Ankara University Faculty of Medicine

    DUYGU EMER DİLAVER

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HANDAN UĞUR DİNÇASLAN

  4. Tez No

    775215

    Yüksek doz kemoterapi alan hematolojik maligniteli hastalarda OREM'in öz bakım eksikliği kuramına göre ağız öz bakım protokolünün mukozit ve öz bakım gücüne etkisi: Randomize kontrollü çalışma

    The effect of the oral self-care protocol on mucositis and self-care agency according to orem's self-care deficiency theory in patients with hematologic malignancies receiving hi̇gh-dose chemotherapy: A randomized controlled study

    DİLEK ERASLAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    HemşirelikEge Üniversitesi

    İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ASİYE AKYOL

  5. Tez No

    715400

    Çocuk hematoloji kliniğinde tedavi gören hastaların ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesinin ve verilen oral hijyen eğitiminin etkinliğinin araştırılması

    Investigation of oral HEALTH-related quality of life and effectiveness of oral hygiene education in patients treated in the pediatric hematology clinic

    MERVE SERME

    Diş Hekimliği Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Diş Hekimliğiİnönü Üniversitesi

    Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÜLSÜM DURUK

Geri Dön