Tip 2 diyabetli bireylerde sağlık okuryazarlığı ve diyabet öz yönetimi arasındaki ilişki
The relationship between health literacy and diabetes self-management in individuals with type 2 diabetes
- Tez No: 809160
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BAHAR İNKAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Diabetes mellitus, Diabetes mellitus-tip 2, Hemşirelik, Sağlık okuryazarlığı, Öz yeterlilik, Diabetes mellitus, Diabetes mellitus-type 2, Nursing, Health literacy, Self-efficacy
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Tip 2 diyabet tanısı alan bireylerin sağlık okuryazarlığı düzeyini ve diyabet öz yönetimi becerilerini belirlemek, sosyodemografik özelliklerine bağlı ilişkileri ortaya koymak ve sağlık okuryazarlığı ile diyabet öz yönetimi arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlayan tanımlayıcı tipte gerçekleştirilen bir araştırmadır. Araştırma, Ekim 2022- Ocak 2023 tarihleri arasında Ankara'da bir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dahiliye servisi ve polikliniğine başvuran Tip 2 diyabet tanısı bulunan araştırmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden 300 Tip 2 diyabetli birey ile yürütülmüştür. Veriler, diyabetli birey tanılama formu, Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği, Diyabet Öz Yönetim Ölçeği kullanılarak araştırmacı tarafından yüz yüze toplanmıştır. Çalışma verileri IBM SPSS Statistics 26 programına aktarılarak analizleri tamamlanmıştır. Çalışmaya katılan Tip 2 diyabetli bireylerin sağlık okuryazarlık puanının ortalaması 37.96 (±7.188), öz yönetim puanının ortalaması 92.88 (±24.096) olarak bulundu. Bireylerin yaş grubu, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu ve gelir durumu arasında sağlık okur-yazarlık toplam puanı, öz yönetim toplam puanı ve alt boyutlarının puan ortalamalarına göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu görüldü (p<0.05). Ayrıca sağlık okur yazarlığı puanı ile öz yönetim puanı arasında doğrusal bir ilişki görülmedi (p>0.05). Bu çalışmanın sonuçlarına göre diyabetli bireylerin sağlık okuryazarlığı ve öz yönetim becerilerini geliştirmek amaçlı tıbbi terminolojiyi anlamayı sağlayan ve sağlıklı yaşam tarzı değişikliklerini teşvik eden eğitim programların planlanması, sağlık çalışanlarının iletişim ve eğitim sağlayarak diyabetli bireylerin öz yönetim becerilerini güçlendirmesi, aileler, destek grupları ve sağlık hizmeti sağlayıcıları arasında iş birliği ve paylaşımın teşvik edilmesi ve ilgili alanda daha fazla çalışma yapılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study is a descriptive study that aims to determine the level of health literacy and diabetes self-management skills of individuals diagnosed with Type 2 diabetes, to reveal the relationships based on sociodemographic characteristics, and to examine the relationship between health literacy and diabetes self-management. The study was conducted with 300 individuals with Type 2 diabetes who voluntarily accepted to participate in the study, diagnosed with Type 2 diabetes, who applied to the Internal Medicine service and polyclinic of a Training and Research Hospital in Ankara between September 2022 and December 2022. The data were collected face-to-face by the researcher using the Diabetes Individual Diagnosis Form, Health Literacy Scale, and Diabetes Self-Management Scale. The study data were transferred to the IBM SPSS Statistics 26 program and analyzed. The mean health literacy score of individuals with Type 2 diabetes who participated in the study was 47.74 37.96 (±7.188), and the mean self-management score was 92.88 (±24.096). It was observed that there was a statistically significant difference between the age group, gender, marital status, educational status and income status of the individuals according to the mean scores of the health literacy total score, self-management total score and sub-dimensions (p<0.05). In addition, there was no linear relationship between health literacy score and self-management score (p>0.05). According to the results of this study, planning educational programs that provide understanding of medical terminology and promoting healthy lifestyle changes in order to improve health literacy and self-management skills of individuals with diabetes, strengthening the self-management skills of individuals with diabetes by providing communication and training of healthcare professionals, families, support groups and healthcare providers. It is recommended to encourage cooperation and sharing between.
Benzer Tezler
- Bir üniversite hastanesinde diyabet polikliniğine başvuran bireylerde tip 2 diyabet öz yönetimi ve diyabet sağlık okuryazarlığının glisemik kontrole etkisi
The impact of type 2 diabetes self-management and diabetes health literacy on glycemic control among individuals attending the diabetes clinic of a university hospital
ÖZGE KILINÇ CANDER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Halk SağlığıAnkara ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DENİZ ODABAŞ
- Tip 2 diyabetli hastalarda diyabet sağlık okuryazarlığı ve diyabet sağlığını geliştirme öz bakımı
Diabetes health literacy and diabetes health promoting self care in patients with Type 2 diabetes
SONGÜL MİRZANLI KURU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Halk SağlığıPamukkale ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASİYE KARTAL
- Tip 2 diyabet hastalarında dijital okuryazarlık düzeyi ile diyabet öz yönetimi ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between digital literacy level and diabetes self-management in Type 2 diabetic patients
MURAT ÇAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sağlık Yönetimiİstinye ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA NUR ÇİÇİN
- Birinci basamakta hasta-hekim iş birliği ile oluşturulan ortak takip planının tip 2 diyabetes mellitus hastalarının öz yönetimine etkisi: Randomize olmayan kontrollü bir çalışma
Effectiveness of combining patient follow-up with an educational intervention on self management skills of type 2 diabetes mellitus patients: A primary care pragmatic trial
AYŞENUR AKTEMUR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiMarmara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SALİHA SERAP ÇİFÇİLİ
- Tip 2 diyabete bağlı ayak yarası gelişen hastalarda diyabet öz yönetimi, ayak öz bakım davranışı ve yaşam kalitesinin incelenmesi
Examination of self-management, foot self-care behaviour, and quality of life in foot ulcer associated with type 2 diabetes
ZEYNEP BAYRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Hemşirelikİstanbul Okan ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM YAZICI