Tip 2 diyabet hastalarında dijital okuryazarlık düzeyi ile diyabet öz yönetimi ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between digital literacy level and diabetes self-management in Type 2 diabetic patients
- Tez No: 987065
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA NUR ÇİÇİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sağlık Yönetimi, Healthcare Management
- Anahtar Kelimeler: Tip 2 Diyabet, E-Sağlık Okuryazarlığı, Diyabet Öz Yönetimi, Dijital Sağlık, Kronik Hastalık Yönetimi, Type 2 Diabetes, E-Health Literacy, Diabetes Self-Management, Digital Health, Chronic Disease Management
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstinye Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kronik hastalıklarda, özellikle diyabet gibi bireyin günlük yaşamını doğrudan etkileyen durumlarda, hastaların hastalıklarını yönetebilme becerisi olan öz-yönetim ile e-sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, Tip 2 diyabet tanısı almış bireylerde e-sağlık okuryazarlığı düzeyi ile diyabet öz-yönetimi arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın evrenini İstanbul'da bir eğitim ve araştırma hastanesine bağlı Diyabet Merkezi'ne başvuran 18 yaş üzeri Tip 2 diyabetli hastalar oluşturmuştur. Örneklemi çalışmaya gönüllü olarak katılan ve anketi eksiksiz dolduran 263 bireydir. Veri toplama aracı olarak hazırlanan anket formunda; katılımcıların demografik bilgileri, diyabete ilişkin sorular, E-Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği ve Diyabet Özyönetim Ölçeği (DÖYS) yer almıştır. Anketler, yüz yüze görüşme yöntemiyle bireylere bilgilendirme yapılarak ve onamları alınarak uygulanmıştır. Veriler, SPSS paket programı aracılığıyla analiz edilmiş; tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra bağımsız gruplar arasında fark analizleri (T testi, Mann Whitney U, ANOVA, Kruskal Wallis), normallik testleri, korelasyon ve doğrusal regresyon analizleri gerçekleştirilmiştir. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; bireylerin e-sağlık okuryazarlığı düzeyleri genel olarak orta düzeyde bulunmuş, dijital sağlık bilgilerine erişim ve kullanma konusunda gelişim alanları olduğu saptanmıştır. Katılımcıların DÖYS puanları da benzer şekilde orta seviyede çıkmıştır. Eğitim düzeyi ve çalışma durumu gibi bazı demografik değişkenlerin e-sağlık okuryazarlığı ve DÖYS puanları üzerinde anlamlı etkisi olduğu belirlenmiştir. Ancak, cinsiyet, medeni durum, insülin kullanım türü ve engel durumu gibi değişkenler açısından anlamlı fark görülmemiştir. Elde edilen bulgular, dijital okuryazarlığın bireylerin hastalık yönetiminde önemli bir araç olduğunu ortaya koymakla birlikte, bu yeterliliğin geliştirilmesi için hedefe yönelik sağlık eğitimi ve dijital rehberlik programlarının gerekliliğini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
In chronic conditions such as diabetes, where daily self-care is essential, evaluating the relationship between e-health literacy and self-management becomes particularly relevant. The aim of this study is to examine the relationship between e-health literacy and diabetes self-management in individuals diagnosed with Type 2 diabetes, considering various socio-demographic and clinical variables. The study population consisted of patients over the age of 18 who applied to a Diabetes Center affiliated with an education and research hospital in Istanbul. The sample consists of 263 individuals who participated in the study voluntarily and filled out the questionnaire completely. The data collection tool consisted of demographic questions, diabetes-related items, the E-Health Literacy Scale, and the Diabetes Self-Management Scale (DSMS). Data were collected through face-to-face interviews after informing participants and obtaining their consent. Statistical analyses were conducted using SPSS; including descriptive statistics, normality tests, independent group comparisons (T-test, Mann Whitney U, ANOVA, Kruskal Wallis), correlation and linear regression analyses. Statistical significance was accepted as p<0.05. Findings revealed that participants had a moderate level of e-health literacy, indicating room for improvement in accessing and utilizing online health information. Similarly, diabetes self-management scores were found to be at a moderate level. Educational background and employment status were significantly associated with both e-health literacy and DSMS scores. However, variables such as gender, marital status, type of insulin therapy, and presence of disability did not yield statistically significant differences. These results underscore the importance of enhancing digital competencies to improve self-management in individuals with chronic conditions like diabetes.
Benzer Tezler
- Diyabetli bireylerde sağlık okuryazarlık, ilaç uyumu ve siberkondria düzey ilişkisi
Relationship between HEALTH literacy, medication compliance and cyberchondria level in people with diabetes
ŞEYMA ÖCAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HemşirelikÇankırı Karatekin ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HURİ SEVAL GÖNDEREN ÇAKMAK
- İnme hastalarında tip-2 diyabetin bakım bağımlılığına etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of type-2 diabetes on care dependence in stroke patients
HATUNA YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Hemşirelikİstanbul Arel ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU DEDEOĞLU DEMİR
- Tip 2 diyabetli hastalarda üst ve alt ekstremite kas kuvveti, fonksiyonel egzersiz kapasitesi, denge ve yaşam kalitesinin sağlıklı bireylerle karşılaştırılması
Comparison of upper and lower extremity muscle strength, functional exercise capacity, balance and quality of life in patients with Type 2 diabetes and healthy ındividuals
ABDULLAH FURKAN CEYHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Fizyoterapi ve RehabilitasyonHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NİHAN KATAYIFÇI
- Aile hekimliğinde kullanılan hastalık yönetim platformu (HYP) uygulamasının Diyabetes mellitus hastalığının kontrolü üzerine etkisi
Başlık çevirisi yok
MAHİR ÖZÜSTÜN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiDokuz Eylül ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TOLGA GÜNVAR
- Karaciğer biyopsisi ile hepatosteatoz tanısı alan hastaların demografik, patolojik ve rutin laboratuvar verilerinin incelenmesi
Demographic, pathological and routine laboratory data analysis of patients with hepatosteatosis diagnosed by liver biopsy
TOPRAK KOÇAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
GastroenterolojiDokuz Eylül Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİLAY DANIŞ