Çevre sağlığı okuryazarlığı ölçeğinin geliştirilmesi
Development of environmental health literacy scale
- Tez No: 819875
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞURCAN SAYILI
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Sağlık okuryazarlığı, Çevre sağlığı, Ölçek geliştirme, Ölçekler, Health literacy, Environmental health, Scale development, Scales
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Cerrahpaşa Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çevre Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeğinin Geliştirilmesi Amaçlar: Çalışmada toplumun çevre sağlığı konusundaki okuryazarlık seviyesini belirleme amacıyla yeni bir ölçek geliştirmek ve geliştirilen ölçeğin geçerlilik ve güvenilirlik analizlerinin yapılması hedeflendi. Gereç ve Yöntem: Metodolojik tipteki bu araştırma İstanbul Üniversitesi- Cerrahpaşa'da çalışmakta olan 394 idari ve akademik personel ile yürütülmüştür. Ölçek 5'li Likert tipinde bir ölçektir. Kapsam geçerliliği Lawshe tekniği kullanılarak yapı geçerliliği ise açıklayıcı faktör analizi ile sağlanmıştır. Ölçeğin güvenirlik analizlerinde test-tekrar test yöntemi ve Cronbach alfa katsayıları kullanıldı. Bulgular: Literatür taraması sonucu oluşturulan 95 maddenin bulunduğu madde havuzunun kapsam geçerliliği 14 uzman görüşüyle değerlendirildi. Katılımcılara uygulanacak ölçekte 65 madde yer aldı. Açıklayıcı faktör analizi sonucunda ölçek 23 madde ve 4 faktörle varyansın %54,98' ini açıkladı. Ölçekte yer alan faktörlerin isimleri bilgi, sağlık etkileri farkındalığı, çevresel maruziyet algısı ve davranış olarak belirlendi. Ölçeğin test tekrar test uygulaması sonucunda elde dilen Sınıf içi Korelasyon Katsayısı (ICC) yeterli düzeydeydi. Nihai ölçeğin Cronbach alfa katasayısı 0,854 olarak hesaplandı. Ölçekten alınan puanlar yaş ve medeni durumla ilişkili değildi. Cinsiyet, eğitim durumu, gelir durumu, çocuk sahibi olmak ve kronik hastalık varlığı ile ölçek toplam puanı veya faktörlere ait puanlar arasında ilişkiler saptandı. Sonuç: Çalışmamızda yapılan analizler sonucunda Çevre Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeğinin geçerli ve güvenilir olduğunu ve Türkçe dilinde kullanıma uygun olduğunu belirledik.
Özet (Çeviri)
Development of Environmental Health Literacy Scale Aim: The aim of this study was to develop a new scale to assess the level of environmental health literacy in the community and to conduct validity and reliability analyses of the developed scale. Material and Method: This methodological study was conducted with 394 administrative and academic staff working at Istanbul University-Cerrahpaşa. The scale is a 5-point Likert-type scale. The content validity of the scale was established using the Lawshe technique, and construct validity was achieved through exploratory factor analysis. Test-retest method and Cronbach's alpha coefficients were used for reliability analyses of the scale. Results: The content validity of the item pool, which consisted of 95 items generated through a literature review, was evaluated by 14 experts. The scale administered to the participants included 65 items. As a result of exploratory factor analysis, the scale explained 54.98% of the variance with 23 items and 4 factors. The factors in the scale were named knowledge, awareness of health effects, perception of environmental exposure, and behavior. The Intraclass Correlation Coefficient (ICC) obtained from the test-retest application of the scale was at an acceptable level. The Cronbach's alpha coefficient of the final scale was calculated as 0.854. The scores obtained from the scale were not related to age and marital status. Relationships were found between gender, educational level, income level, having children, presence of chronic illness, and total scale score or scores of factors. Conclusion: Based on the conducted analyses, we determined that the Environmental Health Literacy Scale is valid, reliable, and suitable for use in the Turkish language.
Benzer Tezler
- Sağlık okuryazarlığının COVID-19 aşı okuryazarlığına etkisi: Aile sağlığı merkezine başvuran hastalar üzerinde bir uygulama
The effect of health literacy on COVID-19 vaccine literacy: An application on patients admitted to the family health center
SÜMEYRA AKIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Sağlık Kurumları YönetimiDüzce ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FUAT YALMAN
- Atık yönetimi okuryazarlığı ölçeği geliştirme çalışması: Afet ve atık arasındaki ilişki
Development study of the waste management literacy scale: Relationship between disaster and waste
ÜMRAN AYŞEN KÜÇÜK
Doktora
Türkçe
2025
Halk SağlığıGümüşhane ÜniversitesiAfet Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AFŞİN AHMET KAYA
- Kronik hastalığı olan bireylerin akılcı ilaç kullanımı, sağlık okuryazarlığı ve evsel ilaç atık farkındalık düzeyinin belirlenmesi
Determination of rational drug use, health literacy, and household pharmaceutical waste awareness level of individuals with chronic disease
GAMZE ARAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikSinop ÜniversitesiÇevre Sağlığı Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. BİLGE BAL ÖZKAPTAN
- Sürdürülebilir çevre yönetimi için (mikro/nano)plastik okuryazarliği ölçeği geliştirilmesi
Develeopment of (micro/nano)plastic literacy scale for sustainable environmental management
İREM ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Çevre MühendisliğiEskişehir Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURAY GEDİK
ÖĞR. GÖR. MEHMET ALİ IŞIKOĞLU
- Sağlık iletişimi perspektifinden Türkiye'deki 65 yaş ve üstü bireyleri anlamak: Sağlık ve yaşlanmaya ilişkin algı, tutum ve davranışlar üzerine bir araştırma
Understanding people aged 65 and over in Türkiye from a health communication perspective: A Study on perceptions, attitudes, and behaviors regarding health and aging
YAŞAR ŞEKERCİ
Doktora
Türkçe
2024
Halkla İlişkilerGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GAYE ASLI SANCAR DEMREN