Irak'ta fıkıh ilminin ifrat ve tefrit arasında güncelleştirilmesi (Mukayeseli fıkhi çalışma)
الدَّعوة إلى تجديد علم الفقه في العراق بين الإفراط والتَّفريط (دراسة فقهيَّة مقاصديَّة)
- Tez No: 829564
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HANAN AKKO
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Fıkıh, Fıkhî Yenilenme, Gâî Araştırma, Irak Fıkhı, Jurisprudence. Jurisprudential renewal. Maqasid study. Ijtihad. Iraqi Jurisprudence, Fıkh
- Yıl: 2023
- Dil: Arapça
- Üniversite: Çankırı Karatekin Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İslam Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ümmetin alimlerine İçtihâd kapısı ardına kadar açık olduğu için müctehidlerin acil meselelerin hükümlerini tespit etmeleri farzdır. Bu araştırma, genel manada fıkhın yenilenmesini özel olarak da Irak fakihlerinin yenilenmesini aydınlatmaya çalışmaktadır. Bu nedenle çalışmanın kapsamı“Çağdaş Irak Fıkhında Yenilenme”konusu ile sınırlandırılmıştır. Çalışmanın önemi, sorumluluğun gayesi ve sonucu olarak ifade edilebilecek hükümlerin vakıaya uygulanması kaynaklıdır. Buna rağmen fıkhi yenilenme ihtilaflı bir mesele olduğu için araştırma konuyu açıklamaya ihtilafın sebeplerini ortaya koymaya çalışmaktadır. Yenilenme taraftarı fıkıhçıların içtihad ve yenilenme yanlısı metotları da aynı şekilde ihtilaflı konulardandır. Araştırmada iki yöntem kullanılmıştır. Usul kaidelerine uygun olarak fıkhî görüşlerin sıralanmasında tümevarım yöntemi tercih edilmiştir. Bu görüşlerin tahlil edilip, usul kaideleri ve şer'î delillerle irtibatlarının gösterilmesi; İslâm şeriati ve çağın ruhuna uygun görüşün tercih edilmesinde analitik yöntem kullanılmıştır. Araştırmada ulaşılan neticelerden önemlileri şunlardır: Fetvada yenilenme konusunun alanı, soru soran kişinin yer, zaman ve hal yönüyle durumunu dikkate alarak içtihadı ve değişikliği kabul eden zannî meseleler ve içtihâdî hükümlere dayanır. Mekâsidu'şşerîa ve bu esas üzerine kurulu istinbât konularını bilmeden fetva konusunda içtihad etmek doğru değildir. İslâm şeriati, Allahı'ın rahmetine dayalı ilahi hitap ve değişen şartların doğru anlaşılmasına bağlıdır. Irak Fıkıh Akademisi mensupları da evlilik akdinin belgelenmesinin gerekliliği, Fıtır sadakasının değer üzerinden verilmesinin caiz olması, evlilikle ilgili birçok hususu değiştirdiği gerekçesiyle ehl-i kitaptan olsa dahi gayrimüslim kadınla evlenmenin haram olması, fiyat artışıyla olsa dahi vadeli ve taksitli satışın caiz olması, teverruk satışının caiz olması ve çağdaş bankalar tarafından yürütülen banka teverruk yasağı gibi gayeleri gözeten birçok içtihadları vardır. Irak fakihlerinin içtihad yenilenmesini kabul eden ve yenilenme hususunda şeriatın her zaman ve her yerde geçerli olan merhamet ve esnekliğini savunan fıkıh anlayışına uygun olarak verdiği daha birçok fetva da duruma örnek olarak verilebilir.
Özet (Çeviri)
Since the door of ijtihad is wide open to the scholars of the nation, and it is obligatory for the mujtahids to solve urgent problems, this study aimed to shed light on the issue of jurisprudential renewal in general, and among the jurists of Iraq in particular. Therefore, the scope of this study is limited to the subject of“Doctrinal Renewal in Contemporary Iraqi Jurisprudence”.The importance of the study comes from the fact that applying rulings to reality is the goal of divine assignment, and that the jurisprudential renewal, despite this, is a controversial issue that this study seeks to discuss, and to know the reasons for the disagreement in it, as well as highlighting the jurisprudential and renewal approach of the renewed jurists, The study followed two basic approaches: the inductive approach: by tracking the jurisprudential opinions according to their fundamental rules, and the analytical approach when analyzing these opinions, linking them to their origins and legal evidence, and deriving the contemporary jurisprudential opinion corresponding to the modern era and Islamic law. The conclusions of this study were as follows: The field of renewal in the fatwa depends on speculative issues and judgments that are subject to change, with the change of the questioner's condition in terms of place, time and situation, and that diligence in fatwa is not valid without knowing the purposes of the Sharia, and being able to deduce based on that knowledge. The Islamic law is based on the jurisprudence of the context of the divine discourse based on mercy, and the context of changing conditions. The members of the Iraqi Fiqh Academy have jurisprudence under the auspices of the objectives, such as: The necessity of documenting the marriage contract, the permissibility of paying zakat al-fitr at the value, the prohibition of marriage to a non-Muslim woman, even if it is in writing due to the change of many conditions, the permissibility of deferred sale and installment sale with an increase in the price, the permissibility of Tawarruq (Reverse Murabaha) and the prohibition of bank tawarruq conducted by contemporary banks, and other issues In which the Iraqi jurisprudence followed the direction of those who agreed and supported the jurisprudential renewal, and saw in it the mercy and flexibility of Sharia that is applicable in every time and place.
Benzer Tezler
- التعليل ابألصول عند احلنفية إىل القرن اخلامس اهلجري
Hicrî V. yüzyıla kadar hanefîlerde“usûl ile ta'lil”
MUHAMMED ŞAHİN
Doktora
Arapça
2025
HukukMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET BOYNUKALIN
- Alâeddin es-Semerkandî'nin tahsis anlayışı
Alāeddin al-Semerqandī's concept of takhsis
MEHMET FATİH KESKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HACER YETKİN
- Erken dönem İslam tarihinde Mezopotamya: İlmi hareketlilikte entegrasyon, hakimiyet ve etkileşim (610-750)
Mesopotamia in early Islamic history: Integration, sovereignty, and interaction in academic mobility(610–750)
ŞEYMAHAN FERHAN TAŞTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
DinKocaeli Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULKADİR MACİT
- مُخْتَصَرٌ في الفقْهِ مما ليس في الرَّوضةِ والمنهاجِ (من أوَّلِ كتابِ الدِّيات إلى نهاية ِكتابِ النَّذر)للعلامة عبد الملك بن علي بن أبي المنى البابي الحلبي (دراسةً وتحقيقاً)
Abdülmelik Ali bin Ali el Bâbî'nin er-Ravda ve'l-Minhac isimli eserinde yer almayan fıkıh konularının özeti (Diyet bölümünün başından adak bölümünün sonuna kadar) isimli eserinin tahkik ve analizi
MUSTAFA TALIB ABBAS ABBAS
Yüksek Lisans
Arapça
2023
DinÇankırı Karatekin ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KUTAİBA FARHAT
- الفتح اللطيف أسرار التصريف (دراسة وتحقيق)
El-Fethü'l-latîf bi Esrâri't-Tasrîf (İnceleme ve tahkik)
SALEH ALABDULLAH
Yüksek Lisans
Arapça
2024
DinSiirt ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET EMİN BENER