بنية القصيدة العربية في العصر الجاهلي
Cahiliye Dönemindeki Arapça Kasidelerin Yapısı
- Tez No: 829970
- Danışmanlar: PROF. DR. ABDÜRREZZâK EL-HAŞERUM
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Karşılaştırmalı Edebiyat, Comparative Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2009
- Dil: Arapça
- Üniversite: Halep Unıversıtesı
- Enstitü: Yurtdışı Enstitü
- Ana Bilim Dalı: Arap Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Arap Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Özet Cahiliye Dönemindeki Arapça Kasidelerin Yapısı Arap edebiyatında önemli bir yer tutan Cahiliye şiirinin yapısı ortaya çıktığı çöl ortamından etkilenmiştir. Cahiliye şairleri şiirlerinde hayvanlarla ve diğer doğa unsurlarıyla ilgilenmişlerdir. Bu şiirler sadece şairin şahsi hislerinin temsili olmakla kalmamış, aynı zamanda o zamanın tüm camiasının umutlarını da temsil etmiştir. Cahiliye Dönemindeki Arapça Kasidelerin Yapısı başlıklı çalışmamız, Cahiliye döneminde söylenen şiirin yapısını daha önceki çalışmalardan farklı bir şekilde incelemeye yönelik bir girişimdir. Cahiliye dönemine ait kasidelerin yapısı araştırmacılar tarafından giriş, seyahat, şairin dile getirdiği amaç olmak üzere üç bölümden oluştuğu söylenmiştir. Şiirin derinliğine inmeyen bu tür bir taksim yüzeysel bir yaklaşımdır. Çalışmamızda ise şiirin derin yapısına inilerek Cahiliye döneminde söylenen kasidelerin neden bu şekilde dizildiği açıklanmaya çalışılmıştır. Cahiliye şiirinde bulunan unsurları tahlil ederek içerdiği unsurları inceleyen bu çalışma, bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmı yapı, kaside ve Cahiliye şiirinde bütünlük olmak üzere üç temaya ayrılmıştır. Bu üç kavramın üzerinde durulmuş, onlarla ilişkin farklı görüşler tartışılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde Cahiliye şiirinde düşüşe gönderme yapan unsurlar olan harabeler, kadının kaybedilişi ve ayrılıktan söz edilmiştir. Bu unsurlar Cahiliye döneminde yaşayan şairin yaşadığı sert doğa ile yakından ilgili olmasıyla beraber ölümü temsil etmiştir. Daha sonra kasidelerde yer alan ve kurtuluşun tecellilerini temsil eden su, şarap, cömertlik ve kabileye sıkı bağlanma unsurları incelenmiştir. İkinci bölümde Cahiliye dönemine ait kasidelerin içyapısından söz edilmiş, içyapının düşüş ve kurtuluş unsurlarıyla ilişkisine temas edilmiştir. Trajik bir sonla başlayan ve ardından geçmiş mutlu anları hatırlayan kasidenin içyapısı ele alınırken mekân, zaman ve hayvan üzeri üç alt bölümde incelenmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde Cahiliye şiirindeki poetik vizyon ele alınmış, bu bağlamda erkek ve kadın ilişkisi, toplumsal yapı ile poetik vizyon arasındaki ilişki ve imgenin poetik vizyonda rolü ele alınmıştır. Bu bölümün sonunda İmruʾu'l-Kays'ın muallakası, Lebid b. Rabi'a'nın muallakası, Amr b. Külsûm'ün muallakası olmak üzere üç muallaka incelenmiştir. Çalışmamızda Cahiliye dönemine ait kasidelerin hep trajik bir sonla başladığı ve ardından geçmiş mutlu anları hatırladığı tespit edilmiştir. Şairlerin içinde yaşadıkları doğa ve toplumun şiirin yapısında önemli bir rol oynadığına işaret edilmiştir
Özet (Çeviri)
لملخص كان للحياة الجاهلية تأثير كبير في بنية القصيدة الجاهلي التي تحتل مكانة بارزة في الأدب العربي، فقد اهتم شعراء الجاهلية بالحيوانات ومظاهر الطبيعة الأخرى. ولم تكن القصيدة الجاهلية تعبيرا مشاعر صاحبها الشخصية، ولكنها كانت تمثل أيضا آمال المجتمع الجاهلي بأكمله. إن بحثنا“بنية القصيدة العربية في العصر الجاهلي”هو محاولة لفحص بنية القصيدة على نحو مغاير للدراسات السابقة، فقد أصر الباحثون على أن القصيدة تتكون من ثلاثة أجزاء، هي: المقدمة، والرحلة والغرض. هذا التقسيم فيه الكثير من الاعتباطية الت تقطع أوصال القصيدة، أما دراستنا فحاولت تقديم تعليل من خلال الغوص نحو البنية العميقة، وتقديم تفسير لأسباب انتظام أجزاء القصيدة الجاهلية على النحو المذكور. تتكون هذه الأطروحة من ثلاثة أجزاء، هي مقدمة وثلاثة فصول. يتشعب التمهيد إلى ثلاث قضايا، هي البنية والوحدة والقصيدة الجاهلية. وفي هذا القسم تحدثنا عن هذه المفاهيم الثلاثة، ووجهات النظر المختلفة حولها. في الفصل الأول، تحدثنا عن الطلل، وفقدان المرأة، والظعائن المرتحلة، وهي العناصر التي تمثل الموت في نظر الشاعر الجاهلي، وترتبط بالبيئة الطبيعية القاسية. ثم تحدثنا عن مظاهر الخلاص، وهي الماء والخمر والكرم والالتصاق بالقبيلة وقيمها. أما الفصل الثاني، فقد بحثنا فيه البنية الداخلية وارتباطها ببنية السقوط والخلاص، وقد اخترنا ثلاثة عناصر: هي المكان والحيوان والزمان. وقد قمنا بدراستها دراسة موسعة. تحدثنا في الفصل الثالث عن الرؤية الشعرية في القصيدة، وعن العلاقة بين الرجل والمرأة، والعلاقة بين البنية الاجتماعية والرؤية الشعرية، ودور الصورة في تشكيل هذه الرؤية. وفي نهاية هذا الفصل، تناولنا ثلاث معلقات، هي معلقات امرئ القيس، ولبيد بن ربيعة، وعمرو بن كلثوم. لقد خلصت الدراسة إلى أن القصيدة في العصر الجاهلي كانت تبدأ بمأساة، ثم تواجه هذه المأساة بالطبيعة الجاهلية الملائمة للحياة، وبالقيم الجاهلية، وأن الطبيعة والمجتمع الذي يعيش فيه الشعراء يلعبان دورا مهما في بناء القصيدة.
Benzer Tezler
- بنية الحوار في مفاخرات الأزهار
Arap edebiyatında çiçek mufaharaların diyalog yapısı
HASAN MORAD
Doktora
Arapça
2022
DilbilimVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ŞİRİN ÇINAR
- بُــنْيَـةُ الحِـــوارِ في شِــعْرِ يَـحْيى السِّـــماوي
Yahya al Simawı şiirinde dialog yapısı
ATHEER AMER ABDULLAH
Yüksek Lisans
Arapça
2022
DinÇankırı Karatekin ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KUTAİBA FARHAT
- تطور البنية الدرامية في مسرحيات محي الدين الزنكنة
Muhyiddin Zenkene'nın tiyatro eserlerinde drama
SHAHO JABAR AHMED AL-JAF
Yüksek Lisans
Arapça
2018
DinBingöl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. İBRAHİM USTA
- البنية الدلالية لشعر ثورة 1991م
1919 devrim şiirlerinin semantik yapısı
EMAD ABDELBAKY ABDELBAKY ALY
Doktora
Arapça
2017
DilbilimCaıro Unıversıty (جامعة القاهرة)Arap Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PROF. DR. YUSUF ABDULFETTAH FARAC
- البنية التكوينية لقصيدة (مليحة التكرار) وأسلوب الشيخ أحمد الرشيدي فيها
Malîhatü't-tekrar" adlı Kasidenin yapısı ve Şeyh Ahmet er-Reşidi'nin şiirindeki üslup
BASHAR MOHAMMED ALI ABDULHADI ELIAS
Yüksek Lisans
Arapça
2021
DinÇankırı Karatekin ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ LAITH MOTEI YAHIA ALAZAB