21.yüzyıl tiyatrosunda değişen sahne tasarımı: Scenography
Changing stage design in the 21st century theater: Scenography
- Tez No: 832212
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE PINAR ARAS, PROF. SÜREYYA TEMEL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sahne ve Görüntü Sanatları, Performing and Visual Arts
- Anahtar Kelimeler: Senografi, Yönetmen, Reji, Sahne Tasarımı, Tiyatro, Scenography, Director, Direction, Stage Design, Theatre
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sahne Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez; en geniş sınırları ile birçok sanat disiplininin birleşmesi ile gerçekleştirilen“Tiyatro Yapıtının”bileşke sanat biçimlerinden biri olan“Sahne Tasarımı”kavramının tarihsel sürecini ve bu sürecin ardından yirmi birinci yüzyıl tiyatrosunda“Değişen”bir anlayışla tiyatro yapıtı içerisindeki“varlığını”ve“konumunu”araştırmaktadır. Çek Scenographer Josef Svoboda'nın“Bühnenbildner”(Sahne Tasarımcısı) ve“Decorateur”(Dekoratör) terimlerini reddetmesi; tiyatro yapıtının kreatif ekibinin bileşkesi olan“Sahne Tasarımı”sanatında, adeta tarihi bir dönüm noktası niteliğindedir. On dokuzuncu yüzyılın son çeyreğinde başlayan hararetli tartışmaların ardından Sahne Tasarımının mesleki açılımına ve tiyatro yapıtı içerisindeki konumuna dair bir çözüm önergesi gibi görünen Svoboda'nın bu reddiyesi, aynı zamanda“Sahne Tasarımı”ve“Sahne Tasarımcısı”terimlerinin yerine“Scenography”ve“Scenographer”teriminin kullanılmasını da önermektedir. Bu tez özgün bir değer olarak; yirmi birinci yüzyıl tiyatrosunda yenilikçi bir bakış ile kuramsallaştırılan ve alışılagelmiş“Sahne Tasarımının”kavramsal mantığının ötesinde biçimlenen“Scenography”teriminin kabulü ve yenilikçi bir anlayışın destekleyicisi olarak kuramsallaştırılması devam eden“Scenography, Scenographic ve Scenographer”kavramlarının, alternatif ve özgün bir manifestosu niteliğindedir. Daha belirleyici ve geniş bir ifade ile bu çalışma;“Scenography”kavramının“Sahne Tasarımı”kavramdan teknik ve plastik değerler noktasında ayrıştığı, bu ayrışımın gerekliliği olarak mantıksal bir devinime uğradığı, bu devinimin neticesinde farklı bir anlamı çağrıştırdığı ve bu yeni kavramsal çağrışımı ile tiyatro yapıtının diğer sanat bileşenleri ile kurduğu ilişki bakımından, günümüz tiyatro yapıtlarının hiyerarşik şeması içerisinde konumunun değiştiği ve tüm bunların sonucunda tiyatro yapıtı içerisindeki sınırlarının da değiştiği, temeline dayanarak önceki yüzyılların“statik”tasarımlarının yirmi birinci yüzyıl tiyatro pratiğinde“kinestetik”bir tasarım anlayışına devindiğini savunur. Yirmi birinci yüzyılda Scenography tiyatro sanatının asal unsurudur ve Scenography'siz bir tiyatro pratiği düşünülemez.
Özet (Çeviri)
This thesis investigates the historical process of the concept of“Stage Design”, which is one of the composite art forms of the“Theatre Work”realized by the combination of many art disciplines with its widest boundaries, and its“existence”and“position”in the theatre work with a“Changing”understanding in the twenty-first century theatre. Czech Scenographer Josef Svoboda's rejection of the terms“Bühnenbildner”(Stage Designer) and“Decorateur”(Decorator) is a historical turning point in the art of“Stage Design”, which is the combination of the creative team of the theatre work. Following the heated debates that started in the last quarter of the nineteenth century, Svoboda's rejection, which seems to be a solution proposal for the professional expansion of Stage Design and its position within the theatre work, also suggests the use of the terms“Scenography”and“Scenographer”instead of the terms“Stage Design”and“Stage Designer”. As an original value, this thesis is an alternative and original manifesto of the concepts of“Scenography, Scenographic and Scenographer”, which are theorised with an innovative perspective in the theatre of the twenty-first century and the acceptance of the term“Scenography”, which is shaped beyond the conceptual logic of the conventional“Stage Design”, and whose theorisation continues as a supporter of an innovative understanding. In a more decisive and broad expression, this study; The concept of“Scenography”differs from the concept of“Stage Design”in terms of technical and plastic values, undergoes a logical movement as a necessity of this separation, evokes a different meaning as a result of this movement, and in terms of the relationship that the theatre work establishes with other art components with this new conceptual connotation, On the basis that the position of Scenography in the hierarchical scheme of today's theatre works has changed and as a result of all these, its boundaries within the theatre work have also changed, he argues that the“static”designs of the previous centuries have been transferred to a“kinesthetic”design understanding in the twenty-first century theatre practice. In the twenty-first century, Scenography is the essential element of theatre art and a theatre practice without Scenography is unthinkable.
Benzer Tezler
- Disability and family in twenty-first century American drama
21. yüzyıl Amerikan tiyatrosunda engelli bireyler ve aile kavramı
DUYGU BESTE BAŞER ÖZCAN
Doktora
İngilizce
2023
Amerikan Kültürü ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiAmerikan Kültürü ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SANİYE BİLGE ÇETİNTAŞ
- Censorship in twentieth and twenty-first century british drama: Representations and responses
Yirminci ve yirmi-birinci yüzyıl İngiliz tiyatrosunda sansür: Temsiller ve tepkiler
PELİN DOĞAN
Doktora
İngilizce
2017
Sahne ve Görüntü SanatlarıAnkara ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SILA ŞENLEN GÜVENÇ
YRD. DOÇ. DR. PATRİCK HENRY HART
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- 21. yüzyıl kukla tiyatrosunda imge-ileti ilişkisi bağlamında kukla ve oynatıcı dinamiği
Dynamics of puppet and puppeteer's interrelation in 21. century puppet theatre within the context of image-message relevance
IŞINSU ERSAN
Doktora
Türkçe
2018
Sahne ve Görüntü SanatlarıDokuz Eylül ÜniversitesiSahne Sanatları Ana Sanat Dalı
PROF. DR. SELDA KULLUK YERDELEN
- 'Everendum': National identity and Scottish independence incontemporary Scottish drama
'Sonu gelmeyen referandum': Çağdaş İskoç tiyatrosunda ulus kimliği ve İskoç bağımsızlığı
SEÇİL VARAL
Doktora
İngilizce
2019
İngiliz Dili ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SILA ŞENLEN GÜVENÇ