Yetişkin bireylerde dürtüsellik ve duygusal yeme davranışı ilişkisinin obezite açısından incelenmesi: Bir özel hastane çalışması
Investigation of the relationship between impulsivity and emotional eating behavior in adults in terms of obesity: A private hospital study
- Tez No: 847667
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET ALP AKER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Sağlığı, Beslenme ve Diyetetik, Psikoloji, Public Health, Nutrition and Dietetics, Psychology
- Anahtar Kelimeler: dürtüsellik, duygusal yeme, obezite, Beslenme davranışı, Dürtüsel davranış, Yetişkinler, impulsivity, emotional eating, obesity, Feeding behavior, Impulsive behavior, Impulsivity, Adults
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmada; yetişkinlerde dürtüsellik ve duygusal yeme davranışı düzeylerini araştırmak, bunlar arasındaki ilişkinin anlamlılığına bakmak ve zayıf, normal kilolu, hafif şişman ve obez olan bireylerde bu düzeylerin karşılaştırılarak obeziteyle olan ilişkisini incelemek amaçlanmıştır. Yöntem: Kesitsel tipte planlanmış bu çalışmada, veriler özel bir hastanenin personeline Mayıs – Temmuz 2022 tarihleri arasında anket uygulanarak toplanmıştır. Araştırmacı tarafından hazırlanan sosyodemografik bilgiler içeren veri formu, Barratt dürtüsellik ölçeği ve Türkçe duygusal yeme ölçeği kullanılarak, araştırmaya katılmayı kabul eden 177 kişi ile yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Kişilerin dürtüsellik düzeyi, duygusal yeme davranışı durumu, boy, kilo, beden kitle indeksi, vücut yağ oranı, yaş, cinsiyet, medeni durumu, eğitim durumu, gelir durumu, çalışma pozisyonu, çalışma süresi, çalışma şekli, sigara kullanma durumu, kronik hastalık durumu, duygu durumuna göre besin tercihleri, evde pişen yemek türü gibi değişkenler değerlendirilmiştir. Bulgular: Katılımcıların %82,5'i kadın, %17,5'i erkektir. Kadınların %6,9'u zayıf, %51,0'i normal, %28,3'ü hafif şişman ve %13,8'i obezdir. Erkeklerin %25,8'i normal, %54,8'i hafif şişman, %19,4'ü obezdir. Katılımcıların toplam dürtüsellik puanları, BKİ gruplarına göre anlamlı farklılık göstermemektedir (p>0,05). Duygusal yeme durumu için cinsiyetler arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Kadınların erkeklere göre anlamlı olarak daha fazladır. Katılımcıların dürtüsellik ve duygusal yeme davranışı zayıf bir ilişki (r=0,167) ile anlamlı olarak birlikte artmaktadır (p<0,05). Sonuç: Dürtüsellik, davranışsal ve bilişsel açıdan çok yönlü bir kavramdır. Sabırsızlık, dikkatsizlik, risk alma, heyecan ile karşı koyamamaya, istenmeyen davranış ve durumlara neden olabilir. Bu yüzden aşırı kilo ve obeziteyle ilişkilendirilmektedir. Duygusal yeme davranışı da obezite için bir risk faktörü olarak kabul edilmektedir. Literatürde bu konuda yapılan çalışmalarda, obez bireylerin duygusal yeme puanlarının normal kilodaki kişilere göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, dürtüsellik düzeyleri ile obezite arasındaki ilişkiler de incelenmiştir. Çalışmamızda, beden kütle indeksi (BKİ) ve vücut yağ oranı gruplarıyla dürtüsellik puanları arasında anlamlı farklar bulunamamıştır. Ancak literatürle benzer şekilde, duygusal yeme ve obezite arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Dürtüsellik ile duygusal yeme arasındaki ilişki de incelenmiştir ve anlamlı pozitif bir ilişki tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
Objective: In this study; The aim of this study was to investigate the levels of impulsivity and emotional eating behavior in adults, to examine the significance of the relationship between them and to compare these levels with obesity in underweight, normal weight, slightly obese and obese individuals. Method: In this cross-sectional study, data were collected by applying a questionnaire to the personnel of a private hospital between May and July 2022. Face-to-face interviews were conducted with 177 people who agreed to participate in the research, using the data form containing sociodemographic information prepared by the researcher, the Barratt impulsivity scale and the Turkish emotional eating scale. Individuals' level of impulsivity, emotional eating behavior status, height, weight, body mass index, body fat rate, age, gender, marital status, education status, income status, working position, working time, working style, smoking status, chronic disease status, variables such as food preferences according to mood, type of food cooked at home were evaluated. Results: 82.5% of the participants were female and 17.5% were male. 6.9% of women are underweight, 51.0% are normal, 28.3% are slightly obese and 13.8% are obese. 25.8% of men are normal, 54.8% are slightly obese, 19.4% are obese. The total impulsivity scores of the participants did not differ significantly according to the BMI groups (p>0.05). The difference between the genders for emotional eating behavior was statistically significant (p<0.05). Women are significantly more than men. The impulsivity and emotional eating behavior of the participants increased significantly with a weak relationship (r=0.167) (p<0.05). Conclusion: Impulsivity is a multifaceted concept in behavioral and cognitive terms. Impatience, carelessness, risk taking, excitement can cause inability to resist, undesirable behaviors and situations. Therefore, it is associated with overweight and obesity. Emotional eating behavior is also considered a risk factor for obesity. Studies on this subject in the literature have found that the emotional eating scores of obese individuals are higher than those of normal weight. In addition, the relationships between impulsivity levels and obesity were also examined. In our study, no significant differences were found between the body mass index (BMI) and body fat ratio groups and impulsivity scores. However, similar to the literature, it was observed that there was a significant relationship between emotional eating and obesity. The relationship between impulsivity and emotional eating was also examined and a significant positive relationship was found.
Benzer Tezler
- Yetişkin bireylerde erken dönem uyumsuz şemalar ve dürtüselliğin duygusal yeme ile ilişkisi
The relationship between early maladaptive schemas and impulsivity and emotional eating in adult individuals
EMİNE ÇABUK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiÇağ ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ UFUK KOCATEPE AVCI
- Borderline kişilik özelliği ile duygusal yeme davranışı arasındaki ilişkide öfke ifade biçimi ve savunma mekanizmalarının düzenleyici rolü
The moderating role of anger expression and defense style in the relationship between borderline personality trait and emotional eating behavior
AZIZA MADALIMOVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Psikolojiİstanbul Aydın ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE TASA
- Sağlıklı yetişkinlerde kronotip, yeme tutumları ve gözün ön-arka segment bulguları arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Investigation of the relationships between chronotype, eating attitudes, and anterior–posterior segment ocular findings in healthy adults
MERT GÖZEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriAfyonkarahisar Sağlık Bilimleri ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET ÜZER
- Yetişkin bireylerde dürtüselliğin kontrolsüz yeme davranışı ve obezite ile ilişkisi
The relationship between impulsivity and uncontrolled eating behavior and obesity in adults
CANSU GENÇ
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BERİL KÖSE
- Duygusal iştah ile çevrimiçi alışverişte sepeti terk etme davranışı arasındaki ilişkide dürtüselliğin aracı rolü
The mediating role of impulsivity in the relationship between emotional appetite and cart abandonment behavior in online shopping
ÖZNUR ATEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Psikolojiİstanbul Beykent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET KEREM DOKSAT