Geri Dön

Sağlıklı yetişkinlerde kronotip, yeme tutumları ve gözün ön-arka segment bulguları arasındaki ilişkilerin incelenmesi

Investigation of the relationships between chronotype, eating attitudes, and anterior–posterior segment ocular findings in healthy adults

PDF İndir

  1. Tez No: 988704
  2. Yazar: MERT GÖZEN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. AHMET ÜZER
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Psikiyatri, Psychiatry
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Psikiyatri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Tıp Eğitimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

ÖZET Amaç ve Giriş: Amaç: Bu çalışma, sağlıklı yetişkinlerde kronotip, yeme tutumları ve Optik Koherens Tomografi Anjiyografi (OKTA) ile ölçülen retinal mikrovasküler parametreler arasındaki ilişkileri incelemeyi amaçlamıştır. Kronobiyolojik farklılıklar (sabahçıllık/akşamcılık), uyku-uyanıklık döngülerini, duygudurumu ve yeme davranışlarını modüle eden temel biyolojik belirleyicilerdir. Literatür, akşamcıl kronotipi; artmış anksiyete, depresyon, dürtüsellik, düzensiz yeme davranışları ve azalmış psikolojik sağlamlık ile ilişkilendirmektedir. Retinal mikrovasküler yapının serebral vasküler sağlığın bir göstergesi olduğu kabulünden yola çıkarak, OKTA parametrelerinin psikiyatrik değişkenlerle birlikte incelenmesi, potansiyel nöropsikiyatrik biyobelirteçlerin araştırılmasına katkı sağlayabilir. Gereç ve Yöntem: Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi'nde yürütülen bu kesitsel çalışmaya, dahil edilme kriterlerini karşılayan 250 sağlıklı yetişkin (N=250; %56,8 kadın, n=142) dahil edilmiştir. Katılımcıların verileri; Sabahçıl-Akşamcıl Anketi Kısa Formu (rMEQ), Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ), Hollanda Yeme Davranışı Anketi (DEBQ), Barratt Dürtüsellik Ölçeği Kısa Formu (BIS-11-SF), Connor-Davidson Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (CD-RISC) ve Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADÖ) ile toplanmıştır. Retinal mikrovasküler yoğunluklar OKTA kullanılarak foveal bölgede değerlendirilmiştir. Veri analizinde korelasyon ve regresyon testleri kullanılmış; istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Analizler, akşamcıl kronotipin (düşük rMEQ puanları) anlamlı olarak daha kötü uyku kalitesi (yüksek PUKİ), daha yüksek anksiyete/depresyon belirtileri (yüksek HADÖ), artmış dürtüsellik (yüksek BIS-11-SF) ve azalmış psikolojik sağlamlık (düşük CD-RISC) ile ilişkili olduğunu göstermiştir. Ayrıca, akşamcıl kronotip; yüksek duygusal yeme/dışsal yeme (DEBQ alt ölçekleri) ve düşük kısıtlayıcı yeme eğilimleri ile de ilişkili bulunmuştur. OKTA ölçümleri, kötü uyku kalitesine sahip bireylerde (PUKİ > 5 varsayılarak), iyi uyku kalitesine sahip olanlara kıyasla, hem superficial (21.80 ± 7.70 vs. 24.00 ± 9.10) hem de deep foveal kapiller yoğunluğun (38.10 ± 8.40 vs. 40.30 ± 9.10) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşük olduğunu ortaya koymuştur (her ikisi için p<0.05). Korelasyon analizleri, PUKİ skorları ile OKTA parametreleri arasında anlamlı negatif ilişki olduğunu doğrulamıştır. Sonuç ve Tartışma: Bu bulgular, akşamcıl kronotipin yalnızca olumsuz davranışsal profillerle değil, aynı zamanda azalmış retinal mikrovasküler yoğunluk vi gibi potansiyel nörovasküler değişikliklerle de ilişkili olabileceğini düşündürmektedir. Akşamcıl bireylerde gözlenen düşük uyku kalitesi, artmış emosyonel yeme ve azalmış psikolojik sağlamlık; sirkadiyen sistemin hem psikolojik işlevsellik hem de mikrovasküler bütünlük üzerinde bütüncül bir rol oynadığını göstermektedir. Kronotip, uyku kalitesi ve retinal vaskülarite arasındaki bu ilişki, biyolojik ritimlerin psikiyatrik değerlendirmelerdeki önemini vurgulamakta ve retinal mikrosirkülasyonun potansiyel bir nöropsikiyatrik biyobelirteç olarak araştırılmasına zemin hazırlamaktadır. Çalışmanın kesitsel tasarımı nedensellik ilişkisi kurmayı engellemektedir; bu nedenle bulguların uzunlamasına çalışmalarla doğrulanması gerekmektedir.

Özet (Çeviri)

ABSTRACT Objective: This study aimed to investigate the relationships between chronotype, eating behaviors, and retinal microvascular parameters, as measured by Optical Coherence Tomography Angiography (OCTA), in healthy adults. Introduction: Chronobiological differences (morningness/eveningness) are fundamental biological determinants that modulate sleep-wake cycles, mood, and eating behaviors. The literature associates the evening chronotype with increased anxiety, depression, impulsivity, disordered eating behaviors, and reduced psychological resilience. Based on the premise that the retinal microvascular structure is an indicator of cerebral vascular health, examining OCTA parameters in conjunction with psychiatric variables may contribute to research on potential neuropsychiatric biomarkers. Materials and Methods: This cross-sectional study, conducted at Afyonkarahisar Health Sciences University, included 250 healthy adults (N = 250; 56.8% female, n = 142) who met the inclusion criteria. Participant data were collected using the Reduced Morningness-Eveningness Questionnaire (rMEQ), Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), Dutch Eating Behavior Questionnaire (DEBQ), Barratt Impulsiveness Scale-Short Form (BIS-11-SF), Connor-Davidson Resilience Scale (CD-RISC), and the Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS). Retinal microvascular densities in the foveal region were assessed using OCTA. Correlation and regression tests were used for data analysis, with a statistical significance level set at p < 0.05. Results: Analyses revealed that the evening chronotype (characterized by lower rMEQ scores) was significantly associated with poorer sleep quality (higher PSQI scores), higher symptoms of anxiety and depression (higher HADS scores), increased impulsivity (higher BIS-11-SF scores), and reduced psychological resilience (lower CD-RISC scores). Furthermore, the evening chronotype was also associated with higher emotional eating/external eating (DEBQ subscales) and lower restrictive eating tendencies. OCTA measurements revealed that individuals with poor sleep quality had statistically significantly lower superficial (21.80 ± 7.70 vs. 24.00 ± 9.10) and deep foveal capillary density (38.10 ± 8.40 vs. 40.30 ± 9.10) compared to those with good sleep quality (p <0.05 for both). Correlation analyses confirmed a significant negative relationship between PSQI scores and OCTA parameters. viii Conclusion: These findings suggest that the evening chronotype may be associated not only with adverse behavioral profiles but also with potential neurovascular changes, such as reduced retinal microvascular density. The poor sleep quality, increased emotional eating, and reduced psychological resilience observed in evening-type individuals indicate that the circadian system plays a holistic role in both psychological functioning and microvascular integrity. This relationship among chronotype, sleep quality, and retinal vascularity underscores the importance of biological rhythms in psychiatric assessments and lays the groundwork for investigating retinal microcirculation as a potential neuropsychiatric biomarker. The study's cross-sectional design precludes the establishment of causality; therefore, the findings require verification through longitudinal studies.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    1021714

    Zayıflama diyeti ile sirkadiyen gen CLOCK 3111T/C polimorfizmi ilişkisinin incelenmesi

    Investigation of the Relationship between Weight Loss Diet and Circadian Gene CLOCK 3111T/C Polymorphism

    HANDE GÜL ULUSOY GEZER

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Beslenme ve DiyetetikHacettepe Üniversitesi

    Diyetetik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NESLİŞAH RAKICIOĞLU

  2. Tez No

    992663

    Yetişkinlerde Kronotipin Yeme Farkındalığı, Antropometrik Ölçümler, Biyokimyasal Bulgular ve Beslenme Durumu ile İlişkisinin Değerlendirilmesi

    Evaluation of the Relationship Between Chronotype and Mindful Eating, Anthropometric Measurements, Biochemical Findings, and Nutritional Status in Adults

    ÖZGE DİNÇ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Beslenme ve DiyetetikDogu Akdenız Unıversıtesı-Eastern Medıterranean Unıversıty

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. EMİNE YILDIZ

  3. Tez No

    816310

    Unipolar major depresyon hastalarında yaşam boyu intihar girişiminin bağlanma, ayrılma anksiyetesi ve kronotip ile ilişkisi

    The relationship of lifetime suicide attempt with attachment, separation anxiety and chronotype in patients with unipolar major depressive disorder

    ELİF NUR GÖKDUMAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    PsikiyatriAydın Adnan Menderes Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. LEVENT SEVİNÇOK

  4. Tez No

    925842

    Yavaş bilişsel tempo ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğununkronotip ve uyku bozuklukları açısından karşılaştırılması

    Sluggish cognitive tempo and attention deficit hyperactivity disordercomparison in terms of chronotype and sleep disorders

    YADİGAR DÜĞÜNCÜ TERLEMEZ

    Tıpta Uzmanlık

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    PsikiyatriSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. NAGİHAN CEVHER BİNİCİ

  5. Tez No

    834436

    Yetişkin bireylerin kronotiplerine göre beslenme durumlarının değerlendirmesi

    Evaluation of nutritional status of adult individuals according to their chronotypes

    HACER MELİKE CANSEVER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Beslenme ve DiyetetikBahçeşehir Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ YONCA SEVİM

Geri Dön