16.-18. yüzyıl Osmanlı beratlarının hat sanatı özellikleri ve yeni levha uygulamaları
16.-18. calligraphy characteristics of century Ottoman warrants and new plate applications
- Tez No: 854872
- Danışmanlar: PROF. AYSEN SOYSALDI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Geleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Beratlar, Osmanlı Devleti'nde bazı vazifelerin, hizmetlerin belirlenmesi, memuriyet atanmaları, devlet tarafından verilen özel yetkiler, izinler gibi şahıslara ya da hükmî şahıslara verilen sultanın emirlerinin olduğu belgelerdir. Beratlar, emri veren padişahın saltanat süresince geçerli sayılmışlardır. Bu sebeple, ait oldukları dönemlerin tarihi, hukuki, ekonomik ve siyasî yapısı hakkında bilgi verirken o döneme ait kültürel ve sanatsal yönüne de ışık tutmaktadır. Bu tezin konusu, Osmanlı dönemine ait olan, T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı'nda yer alan 16.- 18. Yüzyıl Osmanlı Beratların Hat Sanatı Özellikleri ve Yeni Levha Uygulamaları olarak belirlenmiştir. Araştırmaya ilişkin veriler, arşivden elde edilen bilgiler ve dijital görseller ile sınırlıdır. Osmanlı arşiv belgelerinin hat sanatı ilkeleri bakımından tahlil etmenin amacı, ferman ve beratların hat sanatı açısından harf, kompozisyon, satır düzeni, kullanılan mürekkep çeşitleri gibi unsurlarını belirlemektir. Elde edilmiş olan bulgular eser inceleme formları ve istatiksel analiz sonucu sayısal değerler verilerek yorumlanmıştır. Sonuç olarak, eserlerin genel olarak kâğıt renklerinde benzer tonlarda ve açık renkte kullanıldığı görülmüştür. İstif ve kompozisyonları ise genel olarak tüm belgelerde aynı şekilde kullanılmıştır. Yazı bakımından incelendiğinde, dîvânî, kadim dîvânî kırması ve celî dîvânî yazı çeşitlerinin genel kullanımı görülmüş ancak bazı belgelerin içerisinde bu yazıların yanında siyâkat yazının kullanıldığı da görülmüştür. Mürekkepler, belgenin önemine göre altın, kırmızı, mavi, yeşil ve siyah renklerde kullanılmıştır. Belgelerin renkleri ve istiflerinden esinlenilerek iki adet özgün eser ve bir tane röprodüksiyon eser tasarlanmış ve uygulanmıştır.
Özet (Çeviri)
Warrants are documents containing the sultan's orders given to individuals or legal entities in the Ottoman Empire, such as determining certain duties and services, civil servant appointments, special powers and permissions given by the state. Warrants were considered valid during the reign of the sultan who gave the order. For this reason, while providing information about the historical, legal, economic and political structure of the periods to which they belong, they also shed light on the cultural and artistic aspects of that period. The subject of this thesis is the Turkish Republic from the Ottoman period. It was determined as Calligraphy Characteristics and New Plate Applications of 16th- 18th Century Ottoman Warrants in the Presidency State Archives. The data regarding the research is limited to information obtained from the archive and digital images. The purpose of analyzing Ottoman archive documents in terms of calligraphy principles is to determine the elements of edicts and charters in terms of calligraphy, such as letters, composition, line order, and types of ink used. The findings obtained were interpreted by giving numerical values as a result of work review forms and statistical analysis. As a result, it was seen that the works were generally used in similar tones and light colors in paper colors. Their stacks and compositions are generally used the same way in all documents. When examined in terms of writing, the general use of dîvânî, ancient dîvânî and celî dîvânî script types was seen, but it was also seen that siyâkat script was used in some documents in addition to these writings. Inks were used in gold, red, blue, green and black colors depending on the importance of the document. Inspired by the colors and stacks of the documents, two original works and one reproduction work were designed and implemented.
Benzer Tezler
- Un-claiming the experience of the ends of the projected image: The loss and the survivals of architectural drawing in the shadow of projection
İzidüşürülmüş imgenin son deneyimleri üzerindeki haklardan feragat etmek: İzdüşümün gölgesinde mimari çizimin yitimleri ve hayatta kalışları
EMİNE BAHAR AVANOĞLU
Doktora
İngilizce
2024
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE ŞENTÜRER
- 16-18. yüzyıl Osmanlı Hint- Babür kumaş sanatları etkileşimleri
The interactions between the Ottoman and Indian- Mughal fabric arts in the 16th - 18th centuries
ÖZLEM NURBEN ÖZTOKSOY
Doktora
Türkçe
2007
Sanat Tarihiİstanbul ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. M. BAHA TANMAN
- 16-18. yüzyıl Osmanlı hünkâr başlıkları ve hassa başlıkçıları
Ottoman sultans' crowns of 16-18th centuries and royal headers
ASUMAN ŞENEL
Doktora
Türkçe
2017
Sanat TarihiSüleyman Demirel Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAHATTİN YAMAN
- 16-18. yüzyıl minyatürlerinde Osmanlı arabaları
16-18th century Ottoman miniatures of cars
DİLEK DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Sanat TarihiMarmara ÜniversitesiTürk Sanatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. F. NALAN TÜRKMEN