Multiple skleroz tanılı bireylerde öz yönetim yetkinliği ile depresyon arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between self-management competence and depression in individuals diagnosed with multiple sclerosis
- Tez No: 857133
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELÇİN BABAOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nöroloji, Psikiyatri, Nursing, Neurology, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Multiple Skleroz, öz yönetim, depresyon, hemşirelik, Multiple Sclerosis, self-management, depression, nursing
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Multiple Skleroz (MS) merkezi sinir isteminde inflamasyon ve miyelin kılıfın zarar görmesiyle ortaya çıkan nöroimmun, kronik bir hastalıktır. (Karadakovan ve Etiaslan, 2010). Genç yaşlarda ortaya çıkması ilerleyen dönemde depresyona ve bireylerde hastalığı yönetmede çeşitli sorunlara yol açmaktadır. (Tel ve ark. 2014). Öz yönetim yetkinliğinin azalması bireylerin hastalık yönetim gücünü düşürmektedir. Bununla birlikte stresle baş etmede zorlanma, psikososyal gereksinimlerde artma, depresyon ve anksiyeteye yatkınlık gibi birçok soruna neden olmaktadır. Bu araştırma Multiple Skleroz tanılı bireylerin öz yönetim düzeylerinin depresyon ile ilişkisini araştırmak amacıyla yapıldı. Yöntem: Çalışmaya 350 birey dahil edildi. Bireylere tanıtıcı bilgi formu ve hastalık bilgi formunu doldurulduktan sonra Multiple Skleroz Öz Yönetim Ölçeği ve Beck Depresyon Ölçeği uygulandı. Veriler SPSS istatistik paket programlarında değerlendirildi. Bulgular: Çalışmada toplam 350 kişi yer almıştır. 105 (%30) kişi erkek 245 (%70) kadındı. Öz yönetim ile depresyon ölçeği arasında negatif yönlü anlamlı farklılıklar vardı (p<0,001). Multiple skleroz öz yönetim ölçeğinin Beck depresyon ölçeği üzerine etkisi doğrusal regresyon analizi ile değerlendirildi. Yapılan değerlendirmeye göre öz yönetim puanındaki bir birimlik artış depresyon puanını 0,081 puan azaltmaktaydı. Sonuç: Araştırmamızın sonucunda Multiple Skleroz tanılı bireylerde öz yönetim yetkinliği ile depresyon arasında anlamlı bir ilişki bulundu. Depresyon düzeyi artan bireylerde öz yönetim yetkinliğinin azaldığı, öz yönetimin depresyonu %3.5 oranında etkilediği bulundu. Konu ile ilgili olarak Multiple Skleroz tanılı bireylerde öz yönetimini güçlendirip depresyonu azaltacak hemşirelik girişimlerinin planlanarak uygulanması, birey ve ailesinin hemşirelik bakım planı içerisinde etkin olarak yer alması sağlanmalıdır.
Özet (Çeviri)
Multiple Sclerosis (MS) is a neuroimmune, chronic disease caused by inflammation in the central nervous system and damage to the myelin sheath (Karadakovan and Etiaslan, 2010). Its occurrence at a young age leads to depression in the later period and various problems in managing the disease in individuals (Tel et al. 2014). Decreased self management competence reduces the disease management power of individuals. In addition, it causes many problems such as difficulty in coping with stress, increased psychosocial needs, and susceptibility to depression and anxiety. This study was conducted to investigate the relationship between self-management levels and depression in individuals diagnosed with Multiple Sclerosis. Method: The study included 350 individuals. After completing the descriptive information form and disease information form, the Multiple Sclerosis Self-Management Scale and Beck Depression Scale were administered to the individuals. Data were evaluated using SPSS statistical package programs. Results: A total of 350 participants took part in the study. 105 (30%) were male and 245 (70%) were female. There were significant negative differences between self management and depression scale (p<0.001). The effect of multiple sclerosis self management scale on Beck depression scale was evaluated by linear regression analysis. According to the evaluation, a one-unit increase in self-management score decreased the depression score by 0.081 points. Conclusion: As a result of our study, a significant relationship was found between self management competence and depression in individuals diagnosed with Multiple Sclerosis. It was found that self-management competence decreased in individuals with increasing depression level and self-management affected depression by 3.5%. Regarding the subject, it should be ensured that nursing interventions that will strengthen self-management and reduce depression in individuals diagnosed with Multiple Sclerosis iii are planned and implemented, and the individual and his/her family should be actively involved in the nursing care plan.
Benzer Tezler
- Nöropatik ağrılı multipl skleroz hastaları için mobil sağlık uygulaması geliştirilmesi ve uygulamanın ağrı şiddeti ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
Development of a mobile health application for multiple sclerosis patients with neuropathic pain and its effect on pain severity and quality of life
MERYEM KOÇASLAN TORAN
- Multipl Skleroz'lu bireylerde zaman yönetimi, yorgunluk, öz kontrol- öz yönetim, aktivite katılımı ve toplumsal katılım arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between time management, fatigue, self-control-self management, activity participation and social participation in individuals with Multiple Sclerosis
BUKET NUR YAVUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
ErgoterapiSağlık Bilimleri ÜniversitesiErgoterapi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE GÖKTAŞ
- Kronik nörolojik hastalıkların sosyal ilişkilere yansıması: Multipl sklerozda stigma
Reflection of chronic neurological diseases on social relations: Stigma in multiple sclerosis
SERPİL DEMİRCİ
Doktora
Türkçe
2023
SosyolojiSüleyman Demirel ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEVDET YILMAZ
- Multiple skleroz tanısı almış bireylerde bakım bağımlılığı, öz-şefkat ve spritüel iyi oluş arasındaki ilişkinin incelenmesi
In individuals diagnosed with multiple sclerosis an examination of the relationship between care dependency, self-compassion, and spiritual well-being
AYŞE DURMUŞ TEMİZSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
HemşirelikNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GAMZE MUZ
DOÇ. DR. ÖMER FARUK BOLATTÜRK
- Multipl Skleroz Hastalarında Belirsizliğe Tahammülsüzlük, Mükemmeliyetçilik ve Bilişsel Esnekliğin Algılanan Stres Düzeyi ve Yaşam Kalitesi ile İlişkisi
The relationship between intolerance to uncertainty, perfectionism, and cognitive flexibility with perceived stress levels and quality of life in multiple sclerosis patients
SAFİYE ZEYNEP DAMANCIOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
NörolojiBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET HAMİD BOZTAŞ
PROF. DR. ŞULE AYDIN TÜRKOĞLU