The mediating role of self-based mentalization in the relationship between parentification and separation individuation
Ebeveynleşme ve ayrılma bireyleşme ilişkisinde kendilik temelli zihinselleştirmenin aracı rolü
- Tez No: 885178
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NESLİHAN ZABCI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Yeditepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma ebeveynleşme ve ayrılma bireyleşme arasındaki ilişkide kendilik temelli zihinselleştirmenin aracılık rolünü araştırmayı amaçlamaktadır. Çalışmanın diğer amacı, duygusal ebeveynleşme, araçsal ebeveynleşme ve algılanan adaletsizlik boyutlarını ölçen Evlat Sorumluluğu Ölçeği'nin Türkçeye adaptasyon çalışmasını gerçekleştirmek ve Türkçe alan yazınına katkı sağlamaktır. Çalışmanın örneklemi 18 ve 78 yaş aralığındaki 282 katılımcıdan oluşmaktadır. (Ort.=40.7, SS=14.6, %72 kadın, %28 erkek). Değişkenleri ölçmek için sırasıyla Demografik Bilgi Formu, Evlat Sorumluluğu Ölçeği, Ebeveynleşme Envanteri, Zihinselleştirme Ölçeği ve Ayrılma-Bireyleşme Envanteri kullanılmıştır. Çalışmanın ilk kısmında, faktör analiz bulguları 22 soruluk Evlat Sorumluluğu Ölçeği'nin orijinal çalışmaya benzer şekilde üç boyutlu yapısının korunduğunu göstermiştir. ESÖ'nün Türkçe adaptasyon çalışması, Türkçe versiyonun psikometrik özelliklerinin Türkçe dilinde yapılacak çalışmalarda kullanılabileceğini göstermiştir. Çalışmanın ikinci kısmında, ölçeklerin alt boyutları arasında yapılan korelasyon analizleri sonucu, ebeveyne yönelik ebeveynleşmenin duygusal ebeveynleşmeyle (r=.86), kardeşe yönelik ebeveynleşmenin ise araçsal ebeveynleşmeyle ilişkisinin (r=.72), en yüksek ölçekler arası ilişkilere sahip oldukları bulunmuştur. Ebeveynleşme Envanteri ve Evlat Sorumluluğu Ölçeği ile ölçülen ebeveynleşmenin tüm alt boyutları ebeveyne yönelik ebeveynleşme, kardeşe yönelik ebeveynleşme, algılanan yarar, duygusal ebeveynleşme, araçsal ebeveynleşme, algılanan adaletsizlik boyutları için yapılmış altı aracılık rolü analizi, hipotezleri doğrular şekilde kendiliğe yönelik zihinselleştirmenin ebeveynleşme ve ayrılma bireyleşme ilişkisinde kısmi aracılık rolü olduğunu göstermiştir. Çalışmanın bulguları literatür ışığında tartışılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study investigates the mediating role of self-mentalization in the relationship between parentification and separation-individuation. Furthermore, another aim of this study is to explore the psychometric properties of the Filial Responsibility Scale (Evlat Sorumluluğu Ölçeği) for adapting it to the Turkish language. The sample consisted of 282 participants whose ages ranged from 18 to 78 years (Mage=40.7, SD= 14.6, 72% female, 28% male). Demographic information form, Filial Responsibility Scale, Parentification Inventory, Mentalization Scale, and Separation Individuation Inventory were filled respectively. In the first part of the study, factor analysis revealed a three-factor structure of the 22-item Filial Responsibility Scale (Evlat Sorumluluğu Ölçeği) that assesses instrumental parentification, emotional parentification, and perceived fairness of parentification. Psychometric properties including internal reliability, revealed that the Turkish version of the scale has sufficient psychometric properties for further use in Turkish studies. In the second part of the study, analyses of correlation and mediation indicated that self-mentalization has been shown to have a partial mediating role in the relationship between all subscales of parentification that assesses parent-focused parentification, sibling-focused parentification, perceived benefits of parentification, emotional parentification, instrumental parentification and perceived fairness of parentification, and total scores of separation-individuation. The results and further implications were discussed in the light of literature.
Benzer Tezler
- Annelerin annelerinden algıladıkları ret ile annelik öz yeterliliği arasındaki ilişkide zihinselleştirmenin aracı rolü
The relationship between maternal rejection perceived by mothers and maternal self-efficacy: The mediating role of mentalization
MELİKE KULAKSIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATIMA TUBA YAYLACI
- The relationship of narcissism with emotional childhood trauma and separation-individuation and the mediating role of mentalization
Narsisizmin duygusal çocukluk travması ve ayrışma-bireyleşme ile ilişkisi ve zihinselleştirmenin aracı rolü
ECE YAYLA
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Psikolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALEV ÇAVDAR SİDERİS
DR. ÖĞR. ÜYESİ ANIL ÖZGE ÜSTÜNEL BALCI
- Çocukluk çağı duygusal ve fiziksel istismarın borderline kişilik özelliklerini yordamasında mentalizasyonun aracılık rolü
The mediating role of mentalization in predicting borderline personality traits of childhood emotional and physical abuse
YAREN ÖNER
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Psikolojiİstanbul Aydın ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN EKER
- Anneden algılanan narsisizm ile somatizasyon arasındaki ilişkidementalizasyon ve aleksitiminin aracılık rolleri
The mediating roles of mentalization and alexithymia in the association between perceived maternal narcissism and somatization
GÜLSÜM KOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Psikolojiİstanbul Okan ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET SAPANCI
- Perceived organizational support and organizational commitment: the mediating role of organization-based self-esteem
Algılanan örgütsel destek ve örgütsel bağlılık: Örgüt kaynaklı öz-saygı'nın düzenleyici rolü
DOĞAN UÇAR