Fiziksel engelli bireylerin kolorektal kanser taramasına yönelik bilgi, tutum ve davranışları ile etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
The evaluation of knowledge, attitude and behaviors and affecting factors for colorectal cancer screening of physically disabled individuals
- Tez No: 887117
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZÜLEYHA KILIÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Onkolojik hemşirelik, Oncologic nursing
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET YÜKSEK LİSANS TEZİ FİZİKSEL ENGELLİ BİREYLERİN KOLOREKTAL KANSER TARAMASINA YÖNELİK BİLGİ, TUTUM VE DAVRANIŞLARI İLE ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ SÜRÜK, Ümit Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Hemşirelik Anabilim Dalı İç Hastalıkları Hemşireliği Yüksek Lisans Programı Danışman: Dr. Öğr. Üyesi Züleyha Kılıç Eylül 2024, 82 sayfa Bu araştırma fiziksel engelli bireylerin kolorektal kanser tarama yönelik bilgi, tutum ve davranışları ile etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Çalışma Ocak 2023 ile Eylül 2024 tarihleri arasında T.C. Sağlık Bakanlığı Kozaklı Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Servislerinde yatarak tedavi alan, araştırmanın dâhil edilme kriterlerine uyan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 101 fiziksel engelli birey ile yürütülmüştür. Araştırmanın verileri anket formu, Barthel Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi ve Kolorektal Kanser Tarama Davranışları Yarar ve Engel Algısı Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t testi ve ANOVA (F) kullanılmıştır. p<0.05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Çalışmada fiziksel engelli bireylerin %75.2 kolorektal kanser taramasına katılmadığı, %71.3'ünün kolorektal kanser tarama programları hakkında bilgi sahibi olmadığı, %13.9'unun sadece GGKT, %3'ünün sadece kolonoskopi ve %7.9'unun her iki tarama testini yaptırdığı saptanmıştır. Kolorektal kanser tarama programına katılımın önündeki en büyük engelin, tarama programları hakkında yetersiz bilgi olduğu belirtilmiş olup, en fazla ifade edilen diğer engeller fiziksel engelden dolayı ulaşım, başka hastalıklardan sıra gelmemesi, sağlık merkezine ulaşımda refakatçinin olmamasıdır. GGKT yarar algısı 9.90±2.40, GGKT engel algısı 17±5.02, kolonoskopi yarar algısı 15.96±3.06, kolonoskopi engel algısı 43.32±5.78 olduğu tespit edilmiştir. Bu araştırmada erkeklerin kolonoskopi engel algısı, gelir düzeyini orta olarak ifade edenlerin ve ev hanımlarının kolonoskopi yarar algısı, İlçede yaşayan bireylerin GGKT ve kolonoskopi yarar algısı ve tıbbı cihaz kullanan engelli bireylerin kolonoskopi engel algısı puan ortalamaları diğer gruplara göre yüksektir (p<0.05). Sonuç olarak araştırma kapsamındaki fiziksel engelli bireylerin kolorektal kanser taramalarına yönelik bilgi düzeylerinin ve katılım oranlarının düşük olduğu saptanmıştır. Bireylerin GGKT yarar algısının ortanın üzerinde, GGKT engel algısının düşük, kolonoskopi yarar algısının yüksek, kolonoskopi engel algısının ortanın üzerinde olduğu saptanmıştır. Fiziksel engelli bireylerde kolorektal kanser tarama oranlarının artırılması için düzenli eğitimlerin yapılması, bireylerin yaşadıkları engellerin kaldırılması ve iyileştirilmesi için multidisipliner girişimler planlanmalıdır. Anahtar kelimeler; hemşirelik, kolorektal kanser, tarama programı, engel algısı, yarar algısı
Özet (Çeviri)
SUMMARY MASTER THESIS THE EVALUATION OF KNOWLEDGE, ATTITUDE AND BEHAVIORS AND AFFECTING FACTORS FOR COLORECTAL CANCER SCREENING OF PHYSICALLY DISABLED INDIVIDUALS SÜRÜK, Ümit Niğde Ömer Halisdemir University Health Sciences Institute Department of Nursing, Internal Medicine Nursing Master's Program Supervisor: Assist. Prof. Züleyha Kılıç Eylül 2024, 82 pages This descriptive study was conducted to evaluate the knowledge, attitudes and behaviors of individuals with physical disabilities towards colorectal cancer screening and the influencing factors. The study was conducted between January 2023 and September 2024 with 101 physically disabled individuals who received inpatient treatment at the Physical Therapy and Rehabilitation Services of the Kozaklı Physical Therapy and Rehabilitation Hospital of the Republic of Turkey Ministry of Health, who met the inclusion criteria of the study and agreed to participate in the study. The data of the study were collected using a questionnaire form, the Barthel Daily Living Activities Index and the Colorectal Cancer Screening Behaviors Benefit and Disability Perception Scale. Descriptive statistics, independent sample t test and ANOVA (F) were used in the evaluation of the data. The p<0.05 value was considered statistically significant. In the study, it was determined that 75.2% of individuals with physical disabilities did not participate in colorectal cancer screening, 71.3% did not have information about colorectal cancer screening programs, 13.9% had only FOBT, 3% had only colonoscopy, and 7.9% had both screening tests. It was stated that the biggest obstacle to participation in the colorectal cancer screening program was insufficient information about screening programs, and the other most frequently stated obstacles were transportation due to physical disability, not getting a turn due to other diseases, and not having an accompanying person in transportation to the health center. In the study, it was determined that the FOBT benefit perception of individuals with physical disabilities was 9.90±2.42,, FOBT barrier perception was 17±5.02, colonoscopy benefit perception was 15.96±3.06, and colonoscopy barrier perception was 43.32±5. n this study, the mean scores of men's colonoscopy barrier perception, those with a medium income level and housewives' colonoscopy benefit perception, individuals living in the district's FOBT and colonoscopy benefit perception, and disabled individuals using medical devices' colonoscopy barrier perception were higher than other groups (p<0.05). As a result, it was determined that the knowledge levels and participation rates of physically disabled individuals within the scope of the study regarding colorectal cancer screening were low. It was determined that individuals' FOBT benefit perception was above average, FOBT barrier perception was low, colonoscopy benefit perception was high, and colonoscopy barrier perception was above average. In order to increase colorectal cancer screening rates in physically disabled individuals, regular training should be provided, and multidisciplinary initiatives should be planned to eliminate and improve the barriers experienced by individuals. Keywords; nursing, colorectal cancer, screening program, barrier perception, benefit perception
Benzer Tezler
- Fiziksel engelli bireylerin erişebilirliğinin belirlenmesi ve değerlendirilmesi: Düzce İstanbul caddesi örneği
Identification and evalutaion of the accessibility of physically disabled individuals: Düzce İstanbul avenue model
RANA NURDAN ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Peyzaj MimarlığıDüzce ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET KIVANÇ AK
- Fiziksel engelli bireylerin aileleri ile toplumda aynı yaş grubunda bulunan ebeveynlerin bel ağrı sıklıkları arasındaki farkın değerlendirilmesi
Evaluation of the difference between low back pain frequency of the families of the physically disabled individuals and the individuals in the same age group in the society
MİR TAMER DADAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyonİstanbul Arel ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET AYDOĞAN
- Fiziksel engelli bireylerin restoran tercihlerini etkileyen faktörler: Mersin'de bulunan a la carte restoranlar üzerinde bir araştırma
Factors affecting the restaurant preferences of physically disabled individuals: A study on a la carte restaurants in Mersin
AHMED LULU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Gastronomi ve Mutfak SanatlarıMersin ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜRKAN AKDAĞ
- Çalışan engelli bireylerin fiziksel aktivite yapma durumları ile örgüte bağlılık iş motivasyonu ve yaşam kalitesi düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between the physical activity levels of employed disabled individuals and their organizational commitment, job motivation, and quality of life
EBRU PAZARLIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SporErciyes ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KENAN KOÇ
- Engelli bireylerin fiziksel aktiviteye katılımında algıladıkları kısıtlayıcıların incelenmesi
Examination of the perceived constraints on the participation of people with disabities in physical activity
DİLARA EBRU UÇAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SporAnadolu ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLKER YILMAZ