Geri Dön

Türk vatandaşlarının TCMB'ye duydukları güven eğilimi ve belirleyicileri: Davranışsal iktisat bağlamında bir inceleme

Turkish citizens' tendency to trust the CBRT and its determinants: An analysis in the context of behavioral economics

  1. Tez No: 888965
  2. Yazar: ÖZLEM ARSLAN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. METİN ÖZDEMİR
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Ekonomi, Economics
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2024
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Bursa Uludağ Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: İktisat Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: 223

Özet

İktisadi bireylerin merkez bankalarına duydukları güven, kurumun mevcut yetki sınırlarında görevlerini dürüstlükle yerine getireceğine ve sorumlu olduğu iktisadi bireylerin çıkarlarına göre hareket edeceğine olan inanç olarak tanımlanmaktadır. Merkez bankasına duyulan güven, bireylerin beklentilerini belirlenen hedef altında çapalamada avantaja dönüşmektedir. Dolayısıyla güven, kurumun görevini yerine getirme yeteneğini etkilemektedir. Merkez bankasına duyulan güvenin öneminin bir başka nedeni ise kurumun bağımsızlığına olan etkisidir. Merkez bankalarının bağımsızlığı kanunen belirlenmiş yetki ve hesapverebilirlik çerçevesi tarafından oluşturulurken fiili hesapverebilirlik biçimi olarak iktisadi bireylerin güveni ifade edilmektedir. Bu iki önemli argüman nedeniyle merkez bankalarına duyulan güven eğiliminin araştırılması önemli hale gelmiştir. Literatürde az sayıda merkez bankasına duyulan güven eğilimi çalışmalarına rastlanmaktadır. Bu çalışmalarda bireylerin merkez bankasına duydukları güven eğilimlerini belirlerken rasyonel temelli düşündükleri varsayımının korunduğu görülmektedir. İktisat literatürüne kazandırmış olduğu kavramlar ve argümanlar ile araştırmaların açıklama gücünü arttıran davranışsal iktisat, merkez bankasına duyulan güven eğiliminin oluşumunun incelenmesinde de önemli katkı sağlayacağı açıktır. Merkez bankasına duyulan güven üzerine yapılan çalışmaların çok az sayıda olanı bireylerin güven eğilimlerini oluştururken heuristik (bilişsel kısayollar) etkilerine değinmiştir. Bununla birlikte çalışmalarda bu etkilerin hangisi/hangileri olduğu ayrımına da gidilmediği görülmektedir. Literatürde tespit edilen bu boşluktan hareketle yapısal eşitlik modellemesi kullanılarak, ilk olarak Türk vatandaşlarının TCMB'ye duydukları güven eğilimleri rasyonel temelde incelenmiş ve bireylerin literatüre paralel şekilde TCMB'nin yeterlilik ve tahmin edebilirlik yönü dikkate alınarak güvensizlik eğiliminde oldukları görülmüştür. Bununla birlikte bireyler aynı zamanda bilişsel kısayol olan temsil edebilirlik yanlılığına dayalı olarak güvensizlik eğilimlerini oluşturdukları sonucuna ulaşılmıştır.

Özet (Çeviri)

Economic agents' trust in central banks is defined as the belief that the institution will fulfill its duties honestly within the limits of its existing authority and act in the interests of the economic agents for whom it is responsible. Trust in the central bank turns into an advantage in anchoring individuals' expectations under the set target. Therefore, trust affects the institution's ability to fulfill its mission.Another reason for the importance of trust in the central bank is its impact on the independence of the institution. The independence of central banks is constituted by a legally prescribed framework of authority and accountability, while the de facto form of accountability is the trust of economic agents. Due to these two important arguments, it has become important to investigate the propensity to trust central banks. There are few studies on the propensity to trust central banks in the literature. These studies preserve the assumption that individuals think rationally when determining their propensity to trust the central bank. It is clear that behavioral economics, which increases the explanatory power of researches with the concepts and arguments it has brought to the economic literature, will make a significant contribution to the examination of the formation of the propensity to trust the central bank. Very few studies on trust in the central bank have addressed the heuristic (cognitive shortcuts) effects of individuals in forming their trust tendencies. However, it is observed that the studies do not differentiate which one(s) these effects are. Based on this gap in the literature, structural equation modeling is used to first examine the trust tendencies of Turkish citizens towards the CBRT on a rational basis and it is observed that individuals tend to distrust the CBRT based on its competence and predictability in line with the literature. However, it is also concluded that individuals form their distrust tendencies based on the representativeness bias, which is a cognitive shortcut.

Benzer Tezler

  1. YTL (Yeni Türk Lirası)'nın yeni bir para birimi olarak kamuoyuna sunulması stratejisinin analizi

    Analaysis of the strategy of the introduction of New Turkish Lira as a new unit of currency

    NERZAN GONCA GENÇ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2007

    Halkla İlişkilerAnkara Üniversitesi

    Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. METİN KAZANCI

  2. 3201 sayılı Kanun kapsamında yurt dışı hizmet borçlanması

    Foreign service debt within Law no. 3201

    TUĞÇE YABA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    HukukErciyes Üniversitesi

    Özel Hukuk Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ERTUĞRUL YUVALI

  3. Türk vatandaşlarının yurt dışında geçen sürelerinin borçlanılması ve türkiye'deki emeklilik hakları

    Evaluating the period that the Turkish citizens had abroad as their social security and their retirement rights in Turkey

    CİHAN ORHAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2007

    HukukAnkara Üniversitesi

    Özel Hukuk Ana Bilim Dalı

    Y.DOÇ.DR. MEHMET ALİ ŞUĞLE

  4. Factors affecting Turkish citizens' tendency to engage in collaborative consumption: A case of Airbnb

    Türk vatandaşlarının işbirlikçi tüketime katılım eğilimlerini etkileyen faktörler: Airbnb örneği

    OSMAN ÇAĞLAR ÖZBEN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2017

    İşletmeİstanbul Bilgi Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SELİME SEZGİN

  5. Türk vatandaşlarının Yunan adalarında tatil tercihlerinin analizi

    Analysis of the holiday preferences of Turkish citizensin the Greek islands

    AHMET MURAT TURAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    TurizmGazi Üniversitesi

    Seyahat İşletmeciliği ve Turist Rehberliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BİLGEHAN GÜLCAN