Geri Dön

İlk Dönem İslam Tarih Yazıcılığında Bilginin Aktarımı ve Değişimi Meselesi: Cemel Savaşı Örnekliğinde

The Problem of Transformation and Change of Knowledge in Early Islamic Preiod: In the Example of Battle of Camel

  1. Tez No: 904041
  2. Yazar: AYGÜN YILMAZ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. EYUP BAŞ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Din, Religion
  6. Anahtar Kelimeler: Tarihyazımı, İslam Tarih Yazıcılığı, Tarih Yazarı, Erken Dönem, Cemel Savaşı, Historiography, Islamic Historiography, Historians, Early Preiod, The Battle of Camel
  7. Yıl: 2020
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: İslam Tarihi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

İslam Tarih yazıcılığında rivayetlerin toplanıp tasniflendirildiği dönem hicri II. asrın sonlarından itibarendir. Dolayısıyla râvilerin pek çoğu olayların ilk tanıkları değillerdir. Böylece şahit olmayan kişilerin aracılığıyla edinilen bilgilerin aktarım sürecinde rivayetlerin dönüşüme uğraması kaçınılmazdır. Bununla birlikte ilk Dönem İslam Tarihi'ni konu alan eserlerde yazarlar, genelde ele aldıkları olayları tek yönlü inceledikleri için okuyucuyu da bu yönde anlamaya sevk etmektedirler. Dolayısıyla bir araştırmacı, yazarın vurguladığı hususlara odaklanmakta, olayın arkasında yatan etkenleri bir bütün olarak görememektedir. Bu bağlamda tarihin tek bir yönden ya da parçalar halinde ele alınması, olayların birbirinden kopuk aktarılmasına sebep olmaktadır. Ortaya çıkan karmaşıklığın giderilebilmesi ve daha doğru tespitlere ulaşılabilmesi için İslam Tarihi kaynaklarının eleştirel bir gözle yeniden incelenmesi ve olayları neden-sonuç ilişkisi içerisinde bütüncül olarak anlatan eleştirel çalışmaların yapılması gerekmektedir. Tarihin bir bütün olarak incelenmesinin gerekliliği ile birlikte, Müslüman tarih yazarlarının tarihî kurguyu kendi kişisel kavrayışlarına göre oluşturdukları gerçeği dikkat edilmesi gereken hususlardan bir diğeridir. Çünkü tarih yazarı, olayı tasvir ederken her ne kadar rivayetleri aslına uygun olarak ele almaya çalışsa da naklettiklerini kendi gözlemleri ile sunmaktadır. Dolayısıyla daha sonraki dönemlerde oluşan bakış açıları ve gelişmeler, rivayetlerin aktarımını etkilediği gözlemlenir. Kapsamlı bir bakış açısı sunabilmek için rivayetlerin eleştirel bir incelemesinin yapılması, ilk kaynakların ve müelliflerinin eğilimlerinin anlaşılması gerekmektedir. Bu çalışmada, ilk dönem İslam Tarih yazıcılığında bilginin aktarımı ve değişimi problemi, Cemel Savaşı örnekliğinde ele alınmaktadır. İslam Tarihi'nin klasik ve sık kullanılan kaynaklarından tarih yazarlarının vefatlarına göre kronolojik olarak belirlenen 11 eser üzerinden bu mesele incelenmektedir. Başka bir ifadeyle, eserlerde meydana gelen bilgi aktarım sürecini tahlil ederek İslam tarih yazıcılığında bilginin serüvenini ortaya koyabilmektir.

Özet (Çeviri)

The period in which the narratives were gathered and classified in Islamic historiography was in the end of the second century of Hijra. Therefore, most of the narratives are not the first witnesses of the events. For this reason, it is inevitable hat rumors will be transformed in the process of transferring information obtained through people who are not witnesses. However, in works related to the history of Islam in the first period, authors often lead the reader to understand it in this direction, as they examine the events they deal with in one way. Therefore, a researcher focuses on the issues highlighted by the author and cannot see the factors behind the event as a whole. In this context, the treatment of history from one direction or in pieces leads to the transfer of events from each other. The resulting complexity can be resolved to achieve more accurate detection and Islamic historical sources critically re-examined, and events, cause-and-effect relationship in a holistic way within explaining will be critical. Along with the need to study history as a whole, the fact that Muslim historians create historical fiction according to their own personal understanding is another of the considerations that should be considered. Because although the historian tries to treat the narrations in accordance with their origin when depicting the event, he presents what he has conveyed with his own observations. Therefore, it is observed that perspectives and developments formed in later periods affect the transmission of narrations. In order to provide a comprehensive perspective, it is necessary to conduct a critical examination of the narrations and to understand the trends of the first sources and their authors. In this study, the problem of transfer and exchange of knowledge in the first period of Islamic historiography is discussed in the example of the Battle of Camel. This issue is examined in 11 chronologically determined works from the classical and frequently used sources of Islamic History. In other words, by analyzing the information transfer process in the works, it is possible to reveal the adventure of knowledge in Islamic historiography.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    191365

    İlk Siyer kaynakları ve müellifleri

    Early biographies of the Prophet and their authors

    ŞABAN ÖZ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    DinAnkara Üniversitesi

    İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. MEHMET ÖZDEMİR

  2. Tez No

    731933

    Beyânülhak Gazetesi'ndeki (1908-1912) siyer ile ilgili yazıların tespit ve tahlili

    Finding and analyzing articles regarding sīra (Life of prophet muhammad) in Beyânülhak Gazette (1908-1912)

    ERDEM AKÇA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    TarihMarmara Üniversitesi

    İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. FATIMATÜZ ZEHRA KAMACI PEKGEÇGİL

  3. Tez No

    629177

    İslam tarih yazıcılığında biyografi -İbn Sa'd kadınlar bölümü-

    The biograpy in Islamic historiography -Womwen's section in Ibn Sa'd-

    DERYA KORKMAZ ÇAKMAKÇI

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    DinAtatürk Üniversitesi

    İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. M. HANEFİ PALABIYIK

  4. Tez No

    417596

    İlk dönem Sünnî makâlât türü eserlerde Şiî fırkaların tasnifi problemi

    The problem of classification of Shiīte sects in the works in Sunnī makalāt style of the first period

    MİNE GÖK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    DinÇukurova Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. İSMAİL YÜRÜK

  5. Tez No

    1020521

    Bir muhaddis tarihçi olarak İbn Ebî Hayseme ve et-Târîhu'l-Kebîr'deki metodu

    Ibn Abī Kh̲ayt̲h̲ama as a muhaddith historian and his method in al-Tārīkh al-Kabīr

    RECEP ÖZPINAR

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    DinMarmara Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUHAMMED ENES TOPGÜL

Geri Dön