Ülseratif kolitli hastalarda serbest oksijen radikal düzeyinin hastalığın aktivasyon göstergesi olarak değeri
The Influence of reactive oxygen metabolites in patients with ulcerative colitis on disease activity
- Tez No: 91019
- Danışmanlar: PROF. DR. ERGUN OKTAAY
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Gastroenteroloji, Gastroenterology
- Anahtar Kelimeler: Kolit-ülseratif, Serbest radikaller, İnflamatuar bağırsak hastalıkları, Colitis-ulcerative, Free radicals, Inflammatory bowel diseases
- Yıl: 2000
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Cerrahpaşa Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Gastroenteroloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
54 ÖZET Ülseratif kolit kalın barsak mukozasını tutan nüks ve remisyonlarla seyreden sebebi kesin olarak bilinmeyen, mukoza ödemi, kript abseleri, vasküler konjesyon ve ülserasyonlarla karakterlenen bir hastalıktır. Etyoloji henüz tam kesinlik kazanmamıştır. Vasküler patoloji ( iskemi v.b.), immun mekanizmalar ve müsin defekti, bakteriyel ve imunolojik interaksiyonlar ve hipersensitivite reaksiyonu hastalığın oluşumundan sorumlu tutulmaktadır (1,40). Herhangi bir neden ile organizmada oluşan doku etkileşimi ve gelişen metabolik değişiklikler ve basamaklar bilinmektedir. Bu konudaki bilimsel araştırmalar, özellikle 1985' li yıllardan sonra yoğunluk göstermiş ve gittikçe artan bir hızla yeni görüş ve bilgiler belirlenmeye devam etmiştir. Gelişen metabolik olaylar etyolojik etken ne olursa olsun etkilenen doku hücrelerinde, etkene ve organa göre çok az farklılıklarla birçok metabolik değişiklikler tetiklenir ve iskemi, hemoraji, enfeksiyon, toksik maddeler, radyasyon ve kirli hava canlı organizmanın tamamım ya da bir bölgesini etkileyerek fizyolojik işlevlerin dengesini bozmakta ve metabolik bir çok zararlı mekanizmaları tetikleyerek hücre nekrozuna yol açmaktadır. Gelişen metabolik basamaklara bakıldığında hücre içindeki şerbet kalsiyum miktarının artışı neticesinde, lirik enzimlerin aktive edilerek hücrenin temel yapı taşlan olan lipidler ve proteinlerin yıkıldığı ve bu işlem sırasında ROM' lerin( = reaktif oksijen metabolitlerinin) dokudaki düzeyleri artmaktadır. Serbest radikaller dış orbitallerinde bir veya daha fazla ortaklanmamış elektron taşıyan atom veya moleküllerdir. Elektronlar, orbitalde çiftler halinde bulunduklarmda o bileşik daha kararlı ve sabit bir yapıya sahip olur. Eksik elektronlu moleküller kolaylıkla elektron alıp vererek, herhangi bir molekül ile reaksiyona girebilirler. Başka moleküllerle kolayca elektron alışverişine girip, onların yapışım bozan bu moleküller“reaktif oksijen metabolitleri”(=ROM) ( veya serbest oksijen radikalleri) olarak adlandınlabilmektedir. Aerobik organizmalar için başlıca serbest radikal kaynağı oksijendir ( 10, 37, 39). Vücutta ortaya çıkan bir çok oksidatif biyokimyasal tepkimenin ortak yan ürünleri olan ROM' lerin hücre zedelenmesine ve hastalığın oluşumunda önemli rol oynadığı kabul edilmektedir. Bu nedenle ROM' 1er son yıllarda en çok üzerinde durulan ve araştırmaların yoğunlaştığı konulardan biridir. Ülseratif kolitte de mukozadaki aktive olmuş lökositlerden salınan oksidanlann etkisi ile oluşan ROM' 1er yaratttıklan lipid peroksidasyonu ile enflamasyonu ve doku yıkımım arttırırlar. Daha önce yapılan çalışmalarda hastalığın aktivasyon derecesine paralel olarak ROM düzeyinin arttığı saptanmıştır.55 Bizim çalışmamızda da alınan kolorektal biopsilerdeki ROM düzeyinin göstergesi olarak lipid peroksidasyon ürünü olan -MDA - ile antioksidanlar (GPX ve SOD ) ve mukoza ile submukozada ki nötrofillerde ve az miktarda da monosit ve makrofajlarda bulunan bir enzim olan MPO miktarı nötrofil yoğunluğunun, yani enflamasyon şiddetinin, bir göstergesi olarak ölçülmüştür. Hastalığın değişik aktivasyon kriterlerine sahip hasta gruplarındaki saptanan değerler kendi aralarında ve her grup ayrı ayrı sağlıklı kişilerden oluşan kontrol grubu ile kıyaslanmıştır. Sonuç olarak ROM' lerin göstergesi olan lipid peroksidasyon ürünü MDA' mn artışına paralel olarak doku hasarının ve hastalık aktivasyonunun arttığı görülmektedir. Organizmanın ROM' lerin katabolik etkilerine karşı savunucu mekanizmaları olan GPX, SOD ve nötrofil yoğunluğunun göstergesi olan MPO değerlerinde ise hastalığın aktivite artışına göre hasta grubundaki değerler kontrol grubundaki değerler ile kıyaslandığında belirgin bir farklılık görülmüştür. GPX ve SOD değerleri hasta grubunda, kontrol grubuna göre belirgin düzeyde düşük bulunmuştur. Bu nedenle antioksidan niteliğe sahip olan GPX ve SOD' nin hasta grubunda yetersiz düzeyde olmasından ötürü organizmadaki homeostazisin bozulması - yani oksidan ve antioksidan düzeyinde antioksidan maddelerin oksidan maddelere göre belirgin şekilde azalması - neticesinde oksidan ve antioksidan sistem arasındaki hassas dengenin etkilenmesi ve ROM' lerin belirgin şekilde artışı ile doku hasarının oluştuğu görülmüştür. Pratik bir yöntem olması nedeniyle, alınan kolorektal biopsilerdeki ROM miktanmn göstergesi olan MDA düzeyinin saptanmasının klinikte hasta takibinde hastalığın aktivasyon göstergesinin belirlenmesi için ve tedavi düzenlenmesinde önemli bir yöntem olabileceği düşünülebilir.
Özet (Çeviri)
Özet çevirisi mevcut değil.
Benzer Tezler
- Prekanseröz kolon hastalıklarının cerrahi tedavisinde restoratif proktokolektomi
Başlık çevirisi yok
M.RAFET YİĞİTBAŞI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1989
Genel Cerrahiİstanbul ÜniversitesiGenel Cerrahi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TARIK AKÇAL
- Ülserli kolitte kolonoskopi ile çift kontrastlı baryum enemanın karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
HASAN GADAN
- Bazı psikosomatik hasta gruplarının aleksitimi açısından araştırılması
Başlık çevirisi yok
ZERRİN GÜCER
- Sakroiliak eklem hastalıklarının değerlendirilmesinde bilgisayarlı tomografi
Başlık çevirisi yok
AZİZE İBRAHİMOĞLU