Geri Dön

Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran tip 2 diyabet hastalarının hastalığı kabulü ve öz yönetiminin değerlendirilmesi

Evaluation of disease acceptance and self management of type 2 diabetes patients applicing to Ankara training and research Hospital family physician policlinics

PDF İndir

  1. Tez No: 912851
  2. Yazar: ABİD SAMED ÖZEROL
  3. Danışmanlar: PROF. MUSTAFA ÇELİK
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Tip 2 diyabet, hastalık kabulü, hastalık kabul ölçeği, öz yönetim, öz yönetim ölçeği, Type 2 diabetes, illness acceptance, illness acceptance scale, self-management, self-management scale
  7. Yıl: 2024
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Tip 2 Diabetes Mellitus tanısı almış yetişkin (18 yaş ve üzeri) hastalarda hastalık kabul düzeyi ve öz yönetim düzeylerinin belirlenmesi, bu iki değişken arasındaki ilişkinin ve bu değişkenlere sosyodemografik özelliklerin etkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Araştırmamız, Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniklerine başvuran hastaları kapsayan kesitsel tip tanımlayıcı bir çalışmadır. Yapılan güç analizinde evreni belli olmayan örneklem hesabı kullanılarak %95 güven aralığında ve diyabet prevalansı %50 kabul edilerek en az 384 kişiye ulaşılması gerektiği bulunmuştur. Araştırmaya dahil edilen kriterleri karşılayan toplamda 412 hasta, çalışmanın örneklemini oluşturmaktadır. Diyabete yönelik değerlendirme yapmak amacıyla sosyodemografik form, hastalık kabul ölçeği ve diyabetli hastalar için kullanılan diyabet öz yönetim ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler uygun istatistiksel yöntemlerle değerlendirilmiş ve tüm analizlerde p değeri <0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya 236'sı (%57,3) kadın ve 176'sı (%42,7) erkek olmak üzere toplam 412 hasta dahil edilmiş olup yaş ortalamaları 61,6±12,8 yıldır. Hastaların %91'i evli, %44,4'ü ev hanımı, %32,8'i emekli. Hastaların %45,1'inin geliri giderinden az, %45,4'ünün geliri giderine eşittir. Hastaların %17'si sigara içiyor. Hastaların %34,5'i fiziksel aktivite yapmaktadır. Hastaların %44,2'sinin diyabet tanı süresi 10 yıldan fazladır. Hastaların %64,1'i oral antidiyabetik ilaç, %9,7'si insülin kullanmaktadır. Hastaların %78,6'sı son bir yılda hastaneye başvurmuş ve %5,8'i hastanede yatmıştır. Hastaların 324'ünde (%78,6) ek hastalık bulunmaktadır. Hastaların 254'ü (%61,7) diyabet eğitimi almıştır. Hastaların 293'ü (%71,1) şeker hastalığı ile alakalı diyet uygulamaktadır. Hastaların 93'ünde (%22,6) diyabete bağlı komplikasyon gelişmiştir. Hastaların hastalık kabul ölçeği puan ortalaması 26,6±8,1 iken Tip 2 diyabet öz yönetim ölçeği toplam puanı 61,6±12,4 ve alt boyutlarından sağlıklı yaşam biçimi davranışları puanı 38,4±7,3 olarak, kan şekeri yönetimi puanı 12,7±3,8 olarak ve sağlık hizmetleri kullanımı puanı ise 10,5±4,0 olarak hesaplanmıştır. Erkek (p=0,004), lise ve üzeri eğitim alan (p=0,002), emekli (p=0,001), fiziksel aktivite yapan (p<0,001), tedavi olarak OAD ilaç kullanan (p=0,010), hastaneye düzenli başvuran (p=0,013), hastaneye yatışı olmayan (p=0,002), diyet yapan (p<0,001), komplikasyon gelişmeyen (p<0,001), grip (p=0,017) ve pnömokok (p<0,001) aşısı yaptıran hastaların HKÖ'den aldıkları puanlar yüksek tespit edilmiştir. Erkek (p= 0,011), bekar (p= 0,015), lise ve üzeri eğitim almış (p <0,001), emekli veya çalışan (p=0,002), fiziksel aktivite yapan (p <0,001), ek kronik hastalığı bulunmayan (p= 0,006), diyabet konusunda eğitim alan (p<0,001), hastaneye düzenli başvuran (p <0,001), grip (p<0,001) ve pnömokok (p<0,001) aşılaması yaptıran, diyet uygulayan (p <0,001) hastaların diyabet öz yönetim ölçeği toplam puanlarının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Erkek hastaların sağlıklı yaşam biçimi davranışları (p=0,033) ve kan şekeri yönetimi (p=0,005) alt boyutlarından daha yüksek puan aldıkları tespit edilmiştir. Bekar hastaların sağlıklı yaşam biçimi davranışları (p=0,002) alt boyutunda daha yüksek puan aldıkları tespit edilmiştir. Hastalık kabul ölçeği ile diyabet öz yönetim ölçeğinin tüm alt boyutları arasında pozitif anlamlı korelasyon tespit edilmiştir (r=0,448, p=,000). Sonuç: Diyabetli hastaların hastalığı kabul etmesi, hastalık yönetiminde önemli bir role sahiptir. Diyabeti kabul eden ve yaşamlarını bu gerçeklik üzerine şekillendiren, düzenli diyet programlarına uyan, düzenli fiziksel aktivite yapan ve bilgi birikimini sürekli olarak artıran hastalarda öz yönetimin daha etkili olduğunu belirledik. Bu süreç sadece hekim, hemşire veya beslenme uzmanı gibi bireylerin değil, bir ekip işi olarak ele alınmalıdır. Bu süreçte, aile hekimlerinin liderliği ve koordinasyonu, sağlık hizmetlerinin etkin ve sürdürülebilir bir şekilde sunulmasını sağlamak için kritik bir rol oynamaktadır.

Özet (Çeviri)

Objective: The aim of this study is to determine the levels of disease acceptance and self-management in adult patients (aged 18 and over) diagnosed with Type 2 Diabetes Mellitus, and to examine the relationship between these two variables, as well as the impact of sociodemographic characteristics on these variables. Methodology: This research is a cross-sectional descriptive study covering patients who applied to the Family Medicine Clinics of Ankara Education and Research Hospital. A power analysis was performed using an undefined population sample calculation, and it was determined that at least 384 patients should be included with a 95% confidence interval and a 50% diabetes prevalence. The study sample consisted of 412 patients who met the inclusion criteria. To evaluate diabetes, a sociodemographic form, the disease acceptance scale, and the diabetes self-management scale were used. The obtained data were evaluated using appropriate statistical methods, and a p-value < 0.05 was considered significant in all analyses. Results: A total of 412 patients, including 236 women (%57.3) and 176 men (%42.7), were included in the study, with an average age of 61.6 ± 12.8 years. %91 of the patients are married, %44.4 are housewives, and %32.8 are retired. %45.1 of the patients have an income less than their expenses, while %45.4 have an income equal to their expenses. %17 of the patients smoke. %34.5 of the patients engage in physical activity. %44.2 of the patients have had diabetes for more than 10 years. %64.1 of the patients use oral antidiabetic medications, and %9.7 use insulin. %78.6 of the patients have sought hospital care in the past year, and %5.8 have been hospitalized. %78.6 of the patients (324 patients) have comorbidities. %61.7 of the patients (254 patients) have received diabetes education. %71.1 of the patients (293 patients) follow a diet related to diabetes. %22.6 of the patients (93 patients) have developed diabetes-related complications. The average score on the disease acceptance scale among the patients is 26.6 ± 8.1, while the total score on the Type 2 Diabetes Self-Management Scale is 61.6 ± 12.4. The scores for its subdimensions are as follows: healthy lifestyle behavior score is 38.4 ± 7.3, blood sugar management score is 12.7 ± 3.8, and health service utilization score is 10.5 ± 4.0. Higher scores on the Health Acceptance Scale were found for male patients (p=0.004), those with high school education or above (p=0.002), retirees (p=0.001), those engaging in physical activity (p<0.001), those using oral antidiabetic medications (p=0.010), those regularly seeking hospital care (p=0.013), those without hospitalizations (p=0.002), those on a diet (p<0.001), those without complications (p<0.001), and those vaccinated against flu (p=0.017) and pneumococcus (p<0.001). Higher total scores on the diabetes self-management scale were found for male patients (p=0.011), singles (p=0.015), those with high school education or above (p<0.001), retirees or workers (p=0.002), those engaging in physical activity (p<0.001), those without comorbidities (p=0.006), those educated about diabetes (p<0.001), those regularly seeking hospital care (p<0.001), and those vaccinated against flu (p<0.001) and pneumococcus (p<0.001), as well as those following a diet (p<0.001). Male patients scored higher in the healthy lifestyle behavior (p=0.033) and blood sugar management (p=0.005) subdimensions. Single patients scored higher in the healthy lifestyle behavior subdimension (p=0.002). A positive significant correlation was found between the disease acceptance scale and all subdimensions of the diabetes self-management scale (r=0.448, p=0.000). Conclusion: Acceptance of the disease plays an important role in the management of diabetes. We found that self-management was more effective in patients who accepted diabetes, shaped their lives around this reality, adhered to regular diet programs, engaged in regular physical activity, and continuously increased their knowledge. This process should be viewed as a team effort, not only the responsibility of individuals like doctors, nurses, or nutritionists. The leadership and coordination of family physicians are essential for ensuring the effective and sustainable provision of healthcare services throughout this process.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    773665

    Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniklerine başvuran erişkin kişilerde tip 2 diabetes mellitus risk düzeyinin belirlenmesi

    Determination of type 2 diabetes mellitus risk level in adults who applied to Ankara Training and Research Hospital Family Medicine Polyclinics

    FAHRİ YAMAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    ÖĞR. GÖR. DUYGU YENGİL TACİ

  2. Tez No

    613565

    Ankara Eğitim Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniklerine başvuran 18 yaş üstü bireylerin geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamaları ile ilgili bilgi ve tutumlarının incelenmesi

    Investigation of knowledge and attitudes of individuals over 18 years old who applied to Family Medicine out Patient Clinics of Ankara Education and Research Hospital about traditional and complementary medicine applications

    ZÜLFÜYE BENGİN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUSTAFA ÇELİK

  3. Tez No

    435733

    Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi aile hekimliği polikliniklerine 2015 yılında başvuran tip 2 diyabetes mellitus tanılı hastaların glisemik kontrollerinin değerlendirilmesi

    Examining the glycemic controls of type 2 dm patients admitted to ankara Atatürk Training and Research Hospital family medicine polyclinics in 2015

    HATİCE SARAYDEMİR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Aile HekimliğiYıldırım Beyazıt Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DR. İREP KARATAŞ ERAY

  4. Tez No

    487592

    Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği ve Endotem polikliniklerine 2016- 2017 yıllarında başvuran tip 2 diyabetes mellituslu hastaların glikolize hemoglobin A1c ve ortalama trombosit hacmi düzey ilişkisinin değerlendirilmesi

    Evaluation of relationship between glycosylated hemoglobin A1c and mean platelet volume levels in patients with type 2 diabetes mellitus who applied to the family medicine and endotem polyclinics Ankara Atatürk Training and Research Hospital from years of 2016-2017

    HACER DİNÇOĞLU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Aile HekimliğiYıldırım Beyazıt Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    UZMAN İREP KARATAŞ ERAY

  5. Tez No

    424634

    Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği semt polikliniklerine başvuran metformin kullanan hastalarda vitamin B12 eksikliği görülme sıklığı

    The incidence of vitamin B12 deficiency in the patients taking metformin who applied to Family Medicine clinics of Ankara Ataturk Education and Research Hospital

    PINAR İLHAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Aile HekimliğiSağlık Bakanlığı

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. AHMET KESKİN

Geri Dön