Aile hekimliği polikliniğine başvuran hastaların NAFLD, MAFLD ve MAFLD prevalansı ve polifarmasi ile ilişkileri
Prevalence of NAFLD, MAFLD and MAFLD in patients applying to family medicine clinic and their relationship with polypharmacy
- Tez No: 915173
- Danışmanlar: PROF. DR. CÜNEYT ARDIÇ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: NAFLD, MAFLD, MASLD, Polifarmasi, NAFLD, MAFLD, MASLD, Polypharmacy
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bakanlığı
- Enstitü: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada NAFLD, MAFLD ve MASLD'ın toplumumuzdaki prevalansını araştırmak ve polifarmasinin NAFLD, MAFLD ve MASLD'a olan etkisini incelemek amaçlanmıştır. Gereç-Yöntem: Tanımlayıcı kesitsel tipteki bu araştırma, Rize Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniğine 18 Nisan 2023 ile 27 Haziran 2024 tarihleri arasında başvuran, rutin tetkik ve tedavi işlemleri sırasında kan aldığımız, 18 yaş ve üzerindeki toplam 1159 hasta üzerinde, hasta verileri retrospektif olarak Aralık 2024'te taranarak gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların poliklinik başvurusu sırasında, gerekli laboratuvar ve görüntüleme tetkiklerine bakılmıştır. Görüntüleme tetkiki eksik olan hastaların bilgilerine, 01.01.2020 ile 01.09.2024 tarihleri arasında çekilmiş, hastanemiz veri yönetim sisteminde kayıtlı veriler taranarak ulaşılmıştır. Hastaların sosyodemografik ve tıbbi özgeçmişine ait bilgiler poliklinik başvurusu esnasında alınan ayrıntılı anamnezden öğrenilmiştir. Hastaların antropometrik ve kan basıncı ölçümlerine ait veriler, poliklinik ziyaretinde araştırmacı tarafından ölçülmüştür. Bulgular: Çalışmamızda aile hekimliği polikliniğimize başvuran 18 yaş ve üzeri bireylerde NAFLD , MAFLD ve MASLD prevalansı sırasıyla %51,7 - %52,2 ve %50,5 olarak saptanmıştır. NAFLD, MAFLD ve MASLD gruplarındaki bireylerin, karaciğer yağlanması olmayan bireylere kıyasla, yaş, hipertansiyon, diyabet ve polifarmasi oranlarının anlamlı şekilde daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir(p<0,05). Laboratuvar ve antropometrik ölçüm sonuçlarına bakıldığında NAFLD, MAFLD ve MASLD gruplarındaki kilo, bel çevresi, VKİ, ALT, GGT, glukoz, HbA1c, HDL, Non HDL, trigliserid, tansiyon ve fib-4 skoru gibi parametreler, karaciğer yağlanması olmayan gruba göre, metabolik risk faktörleri açısından daha yüksek değerlere sahiptir (p<0,05). Karaciğer yağlanmasına sahip gruba ve NAFLD, MAFLD, MASLD tanı kriterlerini karşılayan gruplara bakıldığında, hepsinde de polifarmasisi olan bireylerin polifarmasisi olmayanlara göre daha ileri yaşta olduğu ve hipertansiyon, diyabet, kolesterol ilacı kullanım durumunun daha yaygın olduğu gösterilmiştir(p<0,05). NAFLD (+), MAFLD (+), MASLD (+) grupta, karaciğer yağlanması olmayan gruba göre polifarmasi ile ilişkili odds ratio 2,19 (%95 CI: 1,21-3,96) olarak hesaplanmış ve fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p = 0,013). Çalışmamızda fib-4 skoru özellikle yaş, düzenli kullanılan ilaç sayısı, AST, glukoz ve HbA1c ile pozitif ilişkiler gösterirken, platelet sayısı ile negatif bir ilişki göstermektedir (p<0,05). Sonuç ve Öneriler: Ülkemizde ve dünyada, yıllardır kullanılan NAFLD ile yeni tanımlamalar olan MAFLD ve MASLD'ın giderek artan yaygınlığı birinci basamak hekimleri olarak aile hekimlerinin üzerinde durması gereken bir konudur. Bu konuda koruyucu hekimlik kapsamında hastalığın oluşmadan önlenmesi veya hastalığın ilerleyişini durdurmak temek hedeflerimiz arasındadır. Beklenen yaşam sürelerinin uzaması ve hastalık odaklı klinik kılavuzların daha yaygın hale gelmesi sonucu, önemli bir mortalite ve morbidite nedeni olan polifarmasinin NAFLD, MAFLD ve MASLD'a olan etkisi çalışmamızda bir risk faktörü olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu konuda aile hekimlerine düşen görev, hastaya yeni bir ilaç başlarken multidisipliner bir yaklaşımla, ilacın mümkün olan en düşük dozla verilmesi ve gereksiz polifarmasinin önüne geçmeye çalışmaktır.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to investigate the prevalence of NAFLD, MAFLD and MASLD in our society and to examine the effect of polypharmacy on NAFLD, MAFLD and MASLD. Materials and Methods: This descriptive cross-sectional study was conducted on 1159 patients aged 18 years and over who applied to the Family Medicine outpatient clinic of Rize Recep Tayyip Erdoğan University Education and Research Hospital between April 18, 2023 and June 27, 2024 and from whom we took blood during routine examinations and treatment procedures, by retrospectively scanning the patient data in December 2024. During the outpatient clinic application of the participants, the necessary laboratory and imaging tests were examined. The information of the patients with missing imaging tests was accessed by scanning the data taken between January 1, 2020 and September 1, 2024 and recorded in our hospital's data management system. The patients' sociodemographic and medical history information was obtained from the detailed anamnesis taken during the outpatient clinic application. The data regarding the patients' anthropometric and blood pressure measurements were measured by the researcher during the outpatient clinic visit. Results: In our study, the prevalence of NAFLD, MAFLD and MASLD in individuals aged 18 years and over who applied to our family medicine clinic was determined as 51.7% - 52.2% and 50.5%, respectively. It was observed that individuals in the NAFLD, MAFLD and MASLD groups had significantly higher rates of age, hypertension, diabetes and polypharmacy compared to individuals without fatty liver (p<0.05). When laboratory and anthropometric measurement results were examined, parameters such as weight, waist circumference, BMI, ALT, GGT, glucose, HbA1c, HDL, Non-HDL, triglyceride, blood pressure and fib-4 score in the NAFLD, MAFLD and MASLD groups had higher values in terms of metabolic risk factors compared to the group without fatty liver (p<0.05). When the group with fatty liver and the groups meeting the diagnostic criteria of NAFLD, MAFLD, MASLD were examined, it was shown that individuals with polypharmacy were older than those without polypharmacy and that hypertension, diabetes, and cholesterol medication use were more common (p<0.05). In the NAFLD (+), MAFLD (+), MASLD (+) group, the odds ratio associated with polypharmacy was calculated as 2.19 (95% CI: 1.21-3.96) compared to the group without fatty liver and the difference was found to be statistically significant (p = 0.013). In our study, fib-4 score showed positive relationships especially with age, number of regularly used medications, AST, glucose and HbA1c, while it showed a negative relationship with platelet count (p<0.05). Conclusion and Recommendations: The increasing prevalence of NAFLD, which has been used for years in our country and in the world, and the new definitions MAFLD and MASLD, is an issue that family physicians should focus on as primary care physicians. In this regard, preventing the disease before it occurs or stopping its progression are among our main goals within the scope of preventive medicine. As life expectancy increases and disease-focused clinical guidelines become more widespread, the effect of polypharmacy, which is a significant cause of mortality and morbidity, on NAFLD, MAFLD and MASLD appears as a risk factor in our study. In this regard, the duty of family physicians is to administer the drug to the patient with a multidisciplinary approach when starting a new drug, to give the drug at the lowest possible dose and to try to prevent unnecessary polypharmacy.
Benzer Tezler
- Psoriatik hastalarda yağlı karaciğer ve metabolik sendrom sıklığı
The prevalence of fatty liver and metabolic syndrome inpsoriatic patients.
AYŞE İSMİHAN ONUR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Dermatolojiİstanbul Medeniyet ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAK CELAL ULAŞOĞLU
- Aile hekimliği polikliniğine başvuran hastaların kanser taramaları konusunda bilgi, tutum ve davranışları
Knowledge, attitudes and behaviors about cancer screening of patients attending family medicine polyclinic
HAKAN TEKPINAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN ZEYNEP AŞIK
- Aile hekimliği polikliniğine başvuran hastaların sağlık bilgisine ulaşmak için sosyal medya-internet-tv kullanım durumu, tamamlayıcı tıp uygulamaları konusunda ve aile hekimleri hakkındaki görüşleri
Social media-internet-TV usage status to access health information of patients consulting family physician polyclinic and their opinions on complementary medical practices and family physicians
BELİS BENGÜ YILDIRIM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Aile HekimliğiZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEJAT DEMİRCAN
- Aile hekimliği polikliniğine başvuran hastaların sürekli öfke ve öfke ifade tarzlarının değerlendirilmesi
Evaluation of trait anger and anger expression styles in patients applying to family medicine outpatient clinic
SÜMEYRA YAŞAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile Hekimliğiİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BERNA ERDOĞMUŞ MERGEN
- Aile hekimliği polikliniğine başvuran hastaların sağlık okuryazarlığına yönelik bilgi, tutum ve davranışları
Knowledge, attitudes and behaviors of patients admitted to family medicine towards health literacy
NESLİHAN KELEŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN GÖRPELİOĞLU