Opere endometrium kanseri hastalarına uygulanan eksternal pelvik radyoterapinin otonom sinir sistemi üzerindeki etkisinin araştırılması
Investigation of the effects of external pelvic radiotherapy on the autonomic nervous system in operated endometrial cancer patients
- Tez No: 918152
- Danışmanlar: PROF. DR. ERDAL BİNBOĞA, PROF. DR. DENİZ YALMAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Biyofizik, Biophysics
- Anahtar Kelimeler: Radyoterapi, Endometrium kanseri, Kalp atım hızı değişkenliği, Otonom sinir sistemi, Kalp hızı, Kanser, Radiotherapy, Endometrial cancer, Heart rate variability, Autonomic nervous system, Heart rate
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyofizik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Biyofizik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Opere Endometrium Kanseri Hastalarına Uygulanan Eksternal Pelvik Radyoterapinin Otonom Sinir Sistemi Üzerindeki Etkisinin Araştırılması. Kanser tedavisi sırasında otonom sinir sistemindeki (OSS) değişimlerin değerlendirilmesi, hastaların genel sağlık durumuna dair önemli bilgiler sağlamaktadır. Ancak, radyoterapinin OSS üzerindeki etkilerini inceleyen çalışmalar sınırlı olup, OSS parametrelerinin klinik izleme aracı olarak uygulanabilirliği henüz netleşmemiştir. Bu çalışma, opere edilmiş endometrium kanserli hastalarda pelvik bölgeye uygulanan eksternal radyoterapinin OSS üzerindeki etkilerini, kalp atım hızı değişkenliği (KHD) parametreleri aracılığıyla değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmaya, endometrium kanseri tanısı almış, opere edilmiş ve kemoterapi planlanmamış, yaş ortalaması 57,92±7,96 olan 13 hasta dahil edilmiştir. Hastalara, 1,8 Gy'lik 25 fraksiyon halinde toplam 45 Gy pelvik radyoterapi uygulanmıştır. Kalp hızı (KH) ve (KHD) verileri, tedavi öncesi (5 dk), tedavi sırasında (2-3 dk) ve tedavi sonrası (5 dk) olmak üzere fotopletismografi (PPG) sensörü ile kaydedilmiştir. Hastaların kaygı düzeyleri ise Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) ile 2., 10. ve 25. fraksiyonlardan önce belirlenmiş ve bu verilerin Stres İndeksi (Sİ) ile ilişkisi analiz edilmiştir. Elde edilen veriler, tekrarlı ölçümler için varyans analizi (ANOVA) ve Friedman testi kullanılarak analiz edilmiştir. Sonuçlar, radyoterapi süresince KH ve NNmean (N-N aralıklarının ortalaması) değerlerinde anlamlı bir değişiklik olmadığını (p>0,05) göstermiştir. Radyoterapinin erken evrelerinde NN50 (N-N >50 ms), SDNN (N-N Aralıklarının Standart Sapması) ve RMSSD (N-N farklarının karelerinin ortalamasının karekökü) gibi parametrelerde düzensiz değişimler gözlenmiş, ancak orta ve ileri evrelerde bu parametreler daha stabil hale gelmiştir. Bununla birlikte, radyoterapi sırasındaki NN50, SDNN, RMSSD, Toplam Güç ve HF (Yüksek Frekans) değerlerinin, radyoterapi öncesi ve sonrası dönemlere göre anlamlı şekilde azaldığı saptanmıştır (p<0,05). Ayrıca, radyoterapi sırasında Sİ'nin orta ve ileri evrelerde yükseldiği (p<0,05) ve tedavi başlangıcındaki BAÖ skorları ile Sİ değerleri arasında pozitif bir ilişki olduğu saptanmıştır (p<0,05). Araştırma sonuçları, radyoterapinin erken evrelerinde OSS'nin fizyolojik stres faktörlerini telafi edebilecek bir adaptasyon kapasitesine sahip olduğunu, ancak tedavinin ilerleyen evrelerinde kümülatif radyasyon etkisi nedeniyle bu kapasitenin zayıfladığını ortaya koymuştur. Bu durum, sempatik aktivitede artış, vagal aktivitede azalma ile ilişkilendirilebilir.
Özet (Çeviri)
Investigation of the Effects of External Pelvic Radiotherapy on the Autonomic Nervous System in Operated Endometrial Cancer Patients Evaluating changes in the autonomic nervous system (ANS) during cancer treatment provides critical insights into patients' overall health. However, studies examining the effects of radiotherapy on the ANS are limited, and the applicability of ANS parameters as clinical monitoring tools remains unclear. This study aims to evaluate the effects of external pelvic radiotherapy on the ANS in patients with operated endometrial cancer using heart rate variability (HRV) parameters. The study included 13 patients with a diagnosis of endometrial cancer who had undergone surgery and had no planned chemotherapy, with a mean age of 57.92±7.96 years. Patients received a total of 45 Gy pelvic radiotherapy in 25 fractions of 1.8 Gy each. Heart rate (HR) and HRV data were recorded using a photoplethysmography (PPG) sensor before treatment (5 minutes), during treatment (2-3 minutes), and after treatment (5 minutes). Anxiety levels were assessed using the Beck Anxiety Inventory (BAI) before the 2nd, 10th, and 25th fractions, and the relationship between these data and the Stress Index (SI) was analyzed. The data were analyzed using repeated measures analysis of variance (ANOVA) and the Friedman test. Results showed no significant changes in HR and NNmean (Normal-to-Normal interval mean) values during radiotherapy (p>0.05). Irregular fluctuations were observed in parameters such as NN50 (Normal-to-Normal >50 ms), SDNN (Standard Deviation of NN Intervals), and RMSSD (Root Mean Square of Successive Differences) during the early phases of radiotherapy, but these parameters stabilized during the middle and later phases. However, NN50, SDNN, RMSSD, Total Power, and HF (High Frequency) values during radiotherapy were significantly reduced compared to pre- and post-radiotherapy periods (p<0.05). Additionally, SI values increased during the middle and later phases of radiotherapy (p<0.05), and a positive correlation was identified between BAI scores at the beginning of treatment and SI (p<0.05). The results suggest that during the early phases of radiotherapy, the ANS possesses an adaptive capacity to compensate for physiological stress factors. However, this capacity weakens in the later phases of treatment due to the cumulative effects of radiation. This finding may be associated with increased sympathetic activity and reduced vagal activity.
Benzer Tezler
- Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesinde radyoterapi uygulanan endometrium kanserli hastalarda tedavi sonuçlarının analizi
Analysis of treatment outcomes in patients with endometrial cancer treated with radiotherapy at Kocaeli University Faculty of Medicine
NARMIN MIRZAZADA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Radyasyon OnkolojisiKocaeli ÜniversitesiRadyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE BİNNAZ SARPER
- Barajların hacim-verim ilişkisi üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
MEHMET KILIÇARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
İnşaat MühendisliğiÇukurova Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TEFARUK HAKTANIR
- Ameliyat öncesi hastaların ameliyata ilişkin duyguları, düşünceleri ve bilgi istekleri
The Pre-operative patiensts feelings throughts and information requirements concerning their surgical operations
KADRİYE BULDUKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
HemşirelikCumhuriyet ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MELİHA ATALAY
- Kontrol kutupları ile karakterize edilen proseslerde mikrobilgisayar ile adaptif kontrol
Adaptive controller with microcomputer
FÜSUN TUNALI
Doktora
Türkçe
1983
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiPROF. DR. M. MÜNİR ÜLGÜR