Hemşirelik öğrencilerinde premenstrual sendrom, sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve sağlık okuryazarlığın incelenmesi
Investigation of premenstrual syndrome, healthy lifestyle behaviors and health literacy in nursing student
- Tez No: 922507
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DUYGU GÜLEÇ ŞATIR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Kadın Hastalıkları ve Doğum, Hemşirelik, Obstetrics and Gynecology, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Premenstrual sendrom, sağlık okuryazarlığı, sağlıklı yaşam davranışları, Premenstrual syndrome, health literacy, healthy living behaviors
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, hemşirelik öğrencilerinde premenstrual sendrom, sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve sağlık okuryazarlığını belirlemek ve sağlık okuryazarlığının, sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının premenstrual sendrom üzerindeki etkisindeki aracılık rolünü incelemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı tipteki araştırma, Mart-Haziran 2024 tarihleri arasında, Ege Üniversitesi ve Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi'nde öğrenim gören toplam 437 öğrenci ile yürütülmüştür. Veriler Birey Tanılama Formu, Sağlık Okuryazarlık Ölçeği, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II ve Premenstrual Sendrom Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Veriler normal dağılıma uygun olduğu için değişkenler arasındaki ilişki varyans analizi, bağımsız örneklem t testi, ki kare, pearson korelasyon testi ve mediatör analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırmaya alınan öğrencilerin yaş ortalaması 21.54 olup, %51.5'inin annesi ilköğretim mezunudur. Öğrencilerin %79.6'sı sigara ve %72.5'i alkol kullanmadığını, %84.4'ü stresli bir yaşantısı olduğunu ve %78'i düzenli egzersiz yapmadığını ifade etmiştir. Öğrencilerin %82.2'sinde premenstrual sendrom saptanmıştır. Sağlık Okuryazarlık Ölçek toplam puan ortalaması 32.45 ±5.62, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışı II ölçek toplam puan ortalaması 128.67, ± 5.24 olarak hesaplanmıştır. Sağlık Okuryazarlık Ölçeği ile premenstrual sendrom şiddeti arasında anlamlı ilişki tespit edilmezken, (p>0.05), sağlıklı yaşam biçimi davranışları ile premenstrual sendrom arasında negatif yönde çok zayıf düzeyde anlamlı ilişki saptanmıştır (r=-0.12, p<0.05). Yapılan mediatör analizinde, sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının premenstrual sendrom üzerindeki etkisi negatif yönde (β =-.15, p = .013, %95 CI [SE = .06]), sağlık okuryazarlığı üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkisi olduğu belirlenmiştir (β = .012, p <.001, %95 CI [SE = .02]). Sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının premenstrual sendrom üzerindeki etkisini doğrudan gösterdiği ve bu etkinin sağlık okuryazarlığı aracılığı olmadan da güçlü olduğu saptanmıştır (β =-.17, p = .012, %95 CI [SE = .07]). Bu durum, sağlık okuryazarlığının sağlıklı yaşam biçimi davranışları ile premenstrual sendrom arasındaki ilişkiyi açıklamada aracı rolünün yetersiz kaldığını ortaya koymuştur. Sonuç: Araştırma sonucunda hemşirelik öğrencilerinde premenstrual sendromun yaygın görüldüğü, sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının premenstrual sendrom semptomlarını azaltmada etkili olduğu, sağlık okuryazarlığın ise aracılık rolü olmadığı ortaya çıkmıştır. Sonuçlar, premenstrual sendrom semptomlarını hafifletmek için sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının benimsenmesinin teşvik edilmesi gerektiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study was conducted to determine premenstrual syndrome, healthy lifestyle behaviors and health literacy in nursing students and to examine the mediating role of health literacy in the effect of healthy lifestyle behaviors on premenstrual syndrome. Materials and Methods: The descriptive study was conducted with a total of 437 students studying at Ege University and Hacettepe University Faculty of Nursing between March and June 2024. Data were obtained using the individual identification form, Health Literacy Scale, Healthy Lifestyle Behaviors Scale II and Premenstrual Syndrome Scale. Since the data were normally distributed, variance analysis, independent sample t test, chi-square, Pearson correlation test and mediator analysis were used in the data analysis. Results: The mean age of the students included in the study was 21.54, and 51.5% of their mothers were primary school graduates. 79.6% of the students stated that they did not smoke, 72.5% did not drink alcohol, 84.4% had a stressful life, and 78% did not exercise regularly. Premenstrual syndrome was detected in 82.2% of the students. The total mean score of the Health Literacy Scale was calculated as 32.45 ± 5.62, and the total mean score of the Healthy Lifestyle Behavior II scales was calculated as 128.67 ± 5.24. While no significant relationship was found between the Health Literacy Scale and the severity of premenstrual syndrome (p>0.05), a very weak negative significant relationship was found between healthy lifestyle behaviors and premenstrual syndrome (r=-0.12, p<0.05). In the mediator analysis, it was determined that healthy lifestyle behaviors had a negative effect on premenstrual syndrome (β = -.15, p = .013, 95% CI [SE = .06]), and had a positive and significant effect on health literacy (β = .012, p < .001, 95% CI [SE = .02]). It was found that healthy lifestyle behaviors had a direct effect on premenstrual syndrome and this effect was strong even without the mediation of health literacy (β = -.17, p = .012, 95% CI [SE = .07]). This revealed that the mediating role of health literacy was insufficient in explaining the relationship between healthy lifestyle behaviors and premenstrual syndrome. Conclusion: The results of the study revealed that premenstrual syndrome is common among nursing students, healthy lifestyle behaviors are effective in reducing premenstrual syndrome symptoms, and health literacy does not have a mediating role. The results show that the adoption of healthy lifestyle behaviors should be encouraged to alleviate premenstrual syndrome symptoms.
Benzer Tezler
- Üniversite öğrencilerinde premenstrual sendrom ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasındaki ilişki
Relationship between premenstrual syndrome and healthy life style behaviours on university students
NAZİFE BAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
HemşirelikAkdeniz ÜniversitesiDoğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HATİCE BALCI YANGIN
- Ebelik ve hemşirelik öğrencilerinin premenstrual semptomlarının sağlıklı yaşam biçimi davranışları ile birlikte değerlendirilmesi
Occurrence of premenstrual symptoms of midwifery and nursing students with healthy life style behaviors
SELVİ ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Kadın Hastalıkları ve Doğumİstanbul Bilim ÜniversitesiEbelik Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ANİTA KARACA
- Premenstrual şikayetleri olan üniversite öğrencilerinde sağlıklı yaşam biçimi davranışları eğitiminin etkisi
Impact of healthy lifestyle behavior training in university students with premenstrual complaints
NAZİFE BAKIR
Doktora
Türkçe
2017
Hemşirelikİstanbul ÜniversitesiKadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEZİHE KIZILKAYA BEJİ
- Adölesanlarda premenstrual sendrom ile sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasındaki ilişki
The relationship between premenstrual syndrome and healthy lifestyle behaviors in adolescents
DİLEK ZEREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Kadın Hastalıkları ve Doğumİstanbul Gedik ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞÇE ATAK MERİÇ
- Hemşirelik öğrencilerinde premenstrual sendrom,fiziksel aktivite ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
The relationship between premenstrual syndrome, physical activity and assessment of quality of life
BÜŞRA HİLAL ÖZGÖREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
HemşirelikSağlık Bilimleri ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖNÜL KURT