Metabolik ilişkili yağlı karaciğer ile non invaziv fibrozis skorlarının karşılaştırılması
Comparison of non invasive fibrosis scores in metabolic associated fatty liver di̇sease
- Tez No: 922606
- Danışmanlar: PROF. DR. İHSAN ATEŞ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Hepatik Steatoz, Karaciğer Fibrozisi, Metabolik İlişkili Steatotik Karaciğer Hastalıkları (MASLD), Non-invaziv testler, Tanısal Performans, Hepatic steatosis, Liver fibrosis, Metabolic Dysfunction-Associated Steatotic Liver Disease (MASLD), Non-invasive tests, Diagnostic performance
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Kronik karaciğer hastalıklarının en yaygın nedenlerinden biri olan MASLD (Metabolic Dysfunction-Associated Steatotic Liver Disease), kardiyometabolik risk faktörleri ile yakından ilişkili olup, siroz, hepatoselüler karsinom ve kardiyovasküler hastalıklar gibi ciddi komplikasyonlarla ilişkilidir. Günümüzde MASLD'nin tanısında, karaciğer biyopsisinin invaziv doğası ve pratik sınırlamaları nedeniyle non-invaziv skorlama sistemleri giderek daha fazla kullanılmaktadır. Ancak, güncel MASLD tanımı çerçevesinde bu non-invaziv skorlama sistemlerinin tanısal etkinliğini değerlendiren çalışmalar sınırlıdır. Bu çalışmada, batın ultrasonografisinde hepatik steatoz saptanan hastalarda MASLD kriterlerini karşılayan ve karşılamayan bireyler arasında geleneksel non-invaziv skorlama sistemlerinin (FIB-4, NFS, APRI, BARD, HSI ve AAR) tanısal performanslarını karşılaştırmak amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif, gözlemsel ve kesitsel çalışma, batın ultrasonografisinde hepatik steatoz saptanan ve MASLD tanı kriterlerine göre sınıflandırılan 1031 hastayı içermektedir. Katılımcılar MASLD (n=515) ve non-MASLD (n=516) gruplarına ayrılmış olup, 18 yaş altı bireyler, kronik karaciğer hastalığı, viral hepatit veya malignite öyküsü olan hastalar çalışma dışı bırakılmıştır. Her iki gruba FIB-4, NFS, APRI, BARD, HSI ve AAR skorlama sistemleri uygulanarak bu testlerin MASLD'deki tanısal performansları karşılaştırılmıştır. Çalışmaya dahil edilen bireylerin demografik verileri, klinik özellikleri ve laboratuvar bulguları hastane otomasyon sistemi üzerinden elde edilmiştir. İstatistiksel analizler SPSS 24.0 kullanılarak yapılmış olup, grup karşılaştırmalarında Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis, Pearson ki-kare ve Fisher exact testleri kullanılmıştır. Skorlama sistemlerinin MASLD ile bağımsız ilişkisini değerlendirmek için lojistik regresyon analizi, tanısal performanslarını belirlemek için ROC analizi uygulanmış; sensitivite, spesifisite, pozitif ve negatif prediktif değerler hesaplanmıştır. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmamızda, MASLD tanısında kullanılan geleneksel non-invaziv skorlama sistemlerinin tanısal etkinliği değerlendirildi. APRI'nin MASLD bağlamında düşük tanısal doğruluk gösterdiği (AUROC=0,455), FIB-4 (AUROC=0,622) ve BARD (AUROC=0,683) skorlarının ise orta düzeyde performans sergilediği belirlendi. Buna karşılık, HSI (AUROC=0,744) ve NFS (AUROC=0,774), MASLD tanısında en yüksek tanısal performansa sahip skorlar olarak öne çıktı. Yaş, cinsiyet ve bir takım metabolik risk faktörlerinin non-invaziv skorlama sistemlerinin tanısal performansını etkilediği, lojistik regresyon analizleri ile doğrulandı. Cinsiyet temelinde yapılan analizlerde, kadınlarda HSI (AUC=0,827) ve NFS (AUC=0,768), erkeklerde ise NFS (AUC=0,778) ve BARD (AUC=0,713) skorlarının en yüksek tanısal doğruluğa sahip olduğu belirlendi (p<0,001). Sonuç: Bu çalışma, MASLD tanısında non-invaziv skorlama sistemlerinin tanısal etkinliğini ve bu skorların demografik, metabolik ve laboratuvar parametreleri ile olan ilişkisini kapsamlı bir şekilde değerlendirmiştir. HSI ve NFS, yüksek tanısal doğrulukları ile MASLD ayrımında öne çıkarken, APRI gibi geleneksel skorların sınırlı performansı dikkat çekmiştir. Yaş, cinsiyet ve VKİ gibi faktörlerin skor performansını anlamlı ölçüde etkilemesi, kişiselleştirilmiş tanı algoritmalarının gerekliliğini vurgulamaktadır. Çalışma, non-invaziv yöntemlerin MASLD'nin erken tanı ve progresyon takibinde hasta dostu, düşük maliyetli ve klinik pratiğe uyumlu bir araç olarak kullanılabileceğini ortaya koymuştur.
Özet (Çeviri)
Objective: Metabolic Dysfunction-Associated Steatotic Liver Disease (MASLD), one of the most common causes of chronic liver diseases, is closely associated with cardiometabolic risk factors and is linked to serious complications such as cirrhosis, hepatocellular carcinoma, and cardiovascular diseases. Currently, due to the invasive nature and practical limitations of liver biopsy in the diagnosis of MASLD, non-invasive scoring systems are increasingly being used. However, studies evaluating the diagnostic efficacy of these non-invasive scoring systems within the framework of the current MASLD definition are limited.In this study, the aim is to compare the diagnostic performance of traditional non-invasive scoring systems (FIB-4, NFS, APRI, BARD, HSI, and AAR) between individuals with and without MASLD criteria among patients with hepatic steatosis detected on abdominal ultrasonography. Materials and Methods: This retrospective, observational, and cross-sectional study included 1,031 patients who were identified with hepatic steatosis on abdominal ultrasonography and classified according to MASLD diagnostic criteria. Participants were divided into MASLD (n=515) and non-MASLD (n=516) groups, while individuals under the age of 18 and those with chronic liver disease, viral hepatitis, or a history of malignancy were excluded from the study. FIB-4, NFS, APRI, BARD, HSI, and AAR scoring systems were applied to both groups to assess their diagnostic accuracy in MASLD. Demographic data, clinical characteristics, and laboratory findings of the included participants were obtained from the hospital automation system. Statistical analyses were conducted using SPSS 24.0. Group comparisons were performed using the Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis test, Pearson chi-square test, and Fisher's exact test. Logistic regression analysis was applied to evaluate the independent association of scoring systems with MASLD, while receiver operating characteristic (ROC) analysis was used to assess their diagnostic performance. Sensitivity, specificity, positive predictive value (PPV), and negative predictive value (NPV) were calculated. A p-value of <0.05 was considered statistically significant. Results: In our study, the diagnostic efficacy of traditional non-invasive scoring systems used in the diagnosis of MASLD was evaluated. It was determined that APRI exhibited low diagnostic accuracy in the context of MASLD (AUROC = 0.455), while FIB-4 (AUROC = 0.622) and BARD (AUROC = 0.683) demonstrated moderate performance. In contrast, HSI (AUROC = 0.744) and NFS (AUROC = 0.774) emerged as the scoring systems with the highest diagnostic performance for MASLD.Logistic regression analyses confirmed that age, gender, and certain metabolic risk factors influenced the diagnostic performance of non-invasive scoring systems. In gender-based analyses, HSI (AUC = 0.827) and NFS (AUC = 0.768) were identified as having the highest diagnostic accuracy in females, while NFS (AUC = 0.778) and BARD (AUC = 0.713) were the most accurate in males (p < 0.001). Conclusion: This study comprehensively evaluated the diagnostic efficacy of non-invasive scoring systems in MASLD diagnosis and their relationship with demographic, metabolic, and laboratory parameters. HSI and NFS stood out in differentiating MASLD with their high diagnostic accuracy, while the limited performance of traditional scores such as APRI was noteworthy. The significant impact of factors such as age, gender, and BMI on score performance highlights the necessity of personalized diagnostic algorithms.The study demonstrated that non-invasive methods could serve as patient-friendly, cost-effective, and clinically applicable tools for the early diagnosis and progression monitoring of MASLD.
Benzer Tezler
- Metabolik disfonksiyon ilişkili yağlı karaciğer (MAFLD) tanılı diyabetik ve nondiyabetik bireyler arasında BARD skoru ve karaciğer dalak atenüasyon oranlarının karşılaştırılması
Comparison of BARD score and liver-spleen attenuation ratio between diabetic and non-diabetic individuals with metabolic dysfunction-associated fatty liver disease (MAFLD)
MERVE AKBULUT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YALÇIN HACIOĞLU
DR. İSMAİL GÖKHAN KALAYCI
- Non alkolik yağlı karaciğer hastalığı varlığının, non alkolik yağlı pankreas hastalığı ve pankreasın fonksiyon bozukluğu ile ilişkisi
The relationship between non-alcoholic fatty liver disease and non-alcoholic fatty pancreatic disease and pancreatic functional disorder
SEÇİL YETKİN TATAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
GastroenterolojiZonguldak Bülent Ecevit Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜCEL ÜSTÜNDAĞ
- Obez hastalarda bariatrik cerrahinin fibrosis-4(FIB-4) indeksine etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of bariatric surgery on fibrosis-4 (FİB-4) index in obese patients
YUSUF SALİM ŞAHİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMRE TUTAL
- Romatoid artrit hastalarında metabolik disfonksiyon ilişkili yağlı karaciğer hastalığının (MAFLD) fibrozis oluşturma riski
Fibrosis risk of metabolic dysfunction-associated fatty liver disease (MAFLD) in rheumatoid arthritis patients
MURAT AYDIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMA BASAT
- Metabolik disfonksiyonla ilişkili yağlı karaciğer hastalığında süperoksit dismutaz 2 (SOD2) gen varyantlarının analizi ve klinik parametrelerle ilişkisinin değerlendirilmesi
Metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease: analysis of superoxide dismutase 2 (SOD2) gene variants and evaluation of their association with clinical parameters
ARZU TAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıklarıİstanbul Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NACİ ŞENKAL