Yaşlı hastalarda sosyal dışlanma ve ilaç uyumunun değerlendirilmesi
Evaluation of social exclusion and medication adherence in elderly patients
- Tez No: 924409
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SELMA PEKGÖR, DOÇ. DR. MUHAMMET CEMAL KIZILARSLANOĞLU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Geriatri, Family Medicine, Geriatrics
- Anahtar Kelimeler: Yaşlılık, sosyal dışlanma, ilaç uyumu, Aile hekimliği, Geriatri, Tedaviye bağlılık ve uyum, Tıp, Yaşlılar, İlaç kullanımı, İlaç kullanımını değerlendirme, Elderly, social exclusion, medication adherence, Family practice, Geriatrics, Treatment adherence and compliance, Medicine, Aged, Old age, Drug utilization, Drug utilization review
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Konya Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada yaşlı bireylerde sosyal dışlanma ile ilaç uyumu arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu iki kavram üzerinde etkili olan önemli unsurları belirlemek amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışma 01.06.2024 ve 31.10.2024 tarihleri arasında Konya Şehir Hastanesi Sağlık YAŞAM (Sağlıklı Yaş Alma Merkezi) Polikliniği ve Geriatri Polikliniği hastalarından çalışmaya katılmaya gönüllü olan 80 yaş ve üstü 214 bireyle yüz yüze görüşülerek yapıldı. Katılımcılara sosyodemografik anketin yanı sıra 22 soruluk Yaşlılarda Sosyal Dışlanma Ölçeği ve 6 soruluk Modifiye Morisky İlaç Uyum Ölçeği uygulandı. Veri girişi ve istatistiksel analiz SPSS (Statistical Packet for The Social Science) 26.0 paket programı kullanılarak yapıldı. Bulgular: Çalışmaya katılanların yaş ortancası 84 (80-98) yıl olarak bulundu. Yaşlı bireylerde sosyal dışlanma düzeyi arttıkça ilaç uyumunun azaldığı görüldü (r=-0,318 p<0,001). Çalışmaya dahil edilen bireylerin %36'sı (n=77) düşük ilaç uyumu bilgi düzeyine, %55,1'i (n=118) düşük ilaç uyumu motivasyon düzeyine sahip olduğu tespit edildi. Sosyal dışlanma; yaşı daha ileri olanlarda, kadınlarda, okuryazar olmayanlarda, tam-yarı bağımlılarda, çocukları veya akrabalarıyla birlikte yaşayanlarda, ilaçlarını yardımlı şekilde alanlarda, arkadaşı olmayanlarda daha yüksek bulundu (r=0,242 p<0,001, p<0,001, p<0,001, p<0,001, p<0,001, p<0,001, p<0,001). Sosyal dışlanma ile düzenli kullanılan ilaç sayısı arasında ilişki tespit edilmedi (p>0,05). İlaç uyumu arkadaşı olmayanlarda, tam-yarı bağımlılarda, okuryazar olmayanlarda daha yüksek saptandı (p=0,022, p=0,002, p=0,003). İlaç uyumu birlikte yaşanılan kimseyle, ilaçlarını yardımlı-yardımsız almasıyla, cinsiyetle, yaşla ve düzenli kullandığı ilaç sayısıyla ilişkisiz olduğu saptandı (p>0,05). Çalışmada kullanılan ölçeklerden YSDÖ ile MİUÖ için yapılan analizlerde güvenirlilikleri (iç tutarlılıkları) yeterli bulundu. Sonuç: Yaşlı bireylerde sosyal dışlanma düzeyi arttıkça ilaç uyumu azalmaktadır. Hem sosyal dışlanma hem de ilaç uyumu bireyin sosyodemografik özelliklerinden etkilenen bir durumdur.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aimed to investigate the relationship between social exclusion and medication adherence in elderly individuals and to identify key factors influencing these two concepts. Materials and Methods: The study was conducted between 01.06.2024 and 31.10.2024 by face-to-face interviews with 214 individuals aged 80 years and older who volunteered to participate in the study among the patients of Konya City Hospital Sağlıklı YAŞAM (healty aging center) Polyclinic and Geriatrics Polyclinic. In addition to the sociodemographic questionnaire, the 22-question Social Exclusion Scale in the Elderly and the 6-question Modified Morisky Medication Adherence Scale were administered to the participants. Data entry and statistical analysis were performed using SPSS (Statistical Packet for the Social Science) 26.0 package program. Results: The median age of the participants was 84 (80-98) years. As the level of social exclusion increased, medication compliance decreased (r=-0.318 p<0,001). Among the individuals included in the study, 36% (n=77) had low medication adherence knowledge level and 55,1% (n=118) had low medication adherence motivation level. Social exclusion was found to be higher in those who were older, female, illiterate, fully or partially dependent, living with children or relatives, taking medication with assistance, and having no friends (r=0,242 p<0,001, p<0,001, p<0,001, p<0,001, p<0,001, p<0,001, p<0,001, p<0,001, p<0,001). There was no relationship between social exclusion and the number of medications used regularly (p>0,05). Medication adherence was found to be higher in those with no friends, full-semi-addicts and illiterates (p=0,022, p=0,002, p=0,003). Medication adherence was found to be unrelated with cohabitants, taking medications with or without assistance, gender, age and the number of medications used regularly (p>0,05). Reliability (internal consistency) of the scales used in the study, the CEQ and the MIQ, were found to be adequate in the analyses. Conclusion: As the level of social exclusion increases, medication adherence decreases in elderly individuals. Both social exclusion and medication adherence are influenced by the individual's sociodemographic characteristics.
Benzer Tezler
- Türkiye'de serebral hareket bozukluklarının etiyolojisi epidemiyolojisi ve bazı klinik özellikleri
Başlık çevirisi yok
AŞER BENSUSAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1986
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Çiğit ve ayçiçek yağlarının doğal antioksidan içerikleri ile bu yağların stabilitelerinin arttırılmaları üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
ALİ KEMAL YALNIZ
Doktora
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHİR ÇOLAKO¦LU
- A Decision support system for planning standby garbage collection trucks
Yedek çöp toplama kamyonlarının planlanması için bir karar destek sistemi
GÜLSER HACISALİHOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
1987
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİM DOĞRUSÖZ
- Ön işlemenin ve askorbik asitin dondurularak depolanan yılan balıklarının (Anguilla anguilla) kalitesine etkileri
Başlık çevirisi yok
H.VOLKAN GÖKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiSu Ürünleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYDIN URAL