Ölçünlü Türkçede dilbilgiselleşen fiiller
Grammaticalized verbs in Standard Turkish
- Tez No: 924455
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SİNAN GÜZEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bağımsız sözlüksel birimlerin dil bilgisel birimlere dönüşme sürecini açıklayan dil bilgiselleşme kuramının yöntem alındığı bu tez, Ölçünlü Türkçede dil bilgisel oldukları belirlenen fiilleri konu edinmektedir. Ölçünlü Türkçede dil bilgiselleşen fiiller; edat, zarf, art-fiiller ve ön-fiiller gibi dil bilgisel söz ve yapılardan oluşmaktadır. Bu çalışmada dil bilgiselleşen fiiller, Ölçünlü Türkçenin sözlük ve gramer çalışmalarında belirlenip örnek tümceler yardımıyla incelenmiştir. Yapılan incelemede, söz konusu fiillerin hangi dil bilgiselleşme süreçlerine uğradıkları, ne derecede anlamsızlaştıkları ve nasıl bir işlev üstlendikleri belirlenmiştir. İlgili inceleme sonunda Ölçünlü Türkçede dil bilgiselleşen fiilleri, bağlaçların, sontakıların, zarfların, art-fiillerin ve ön-fiillerin ve birtakım kiplik sözlerin oluşturduğu belirlenmiş; söz konusu unsurlar tezde türleri belirtilerek yorumlanmıştır.
Özet (Çeviri)
This thesis, which uses the theory of grammaticalization, which explains the process of transformation of independent lexical units into grammatical units, deals with verbs that are determined to be grammatical in Standard Turkish. Grammaticalized verbs in Standart Turkish consist of some grammatical words and structures such as prepositions, adverbs, postverbs and preverbs. In this study, the verbs in question were determined in the dictionary and grammar studies of Standart Turkish and examined with the help of sample sentences. In the examination, it was determined which grammaticalization processes the verbs in question underwent, to what extent they deviated from their own meanings and what kind of a function they assumed. As a result of the relevant examination, it was determined that the verbs that became grammatical in Standart Turkish were formed by conjunction, suffixes, adverbs, postverbs, preverbs and some modal words; the elements in question were interpreted by specifying their types in the thesis.
Benzer Tezler
- Ölçünlü Türkçede e ünlüsü alçalmasına seslem tabanlı bir yaklaşım
A syllable-based approach to lowering of e in standard Turkish
GÖKTUĞ BÖRTLÜ
- Türkçede ol- fiili
The verb ol- in Turkish
MEHMET UZUN
Doktora
Türkçe
2022
DilbilimÇukurova ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUNA YÜCEOL ÖZEZEN
- Türkçede mizaç ile ilgili sözcüklerin biçimbilimsel ve anlambilimsel açıdan incelenmesi
Examination of the words related to temperament in Turkish in terms of morphology and semantics
CAN SAĞIR
Doktora
Türkçe
2026
Türk Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NESRİN BAYRAKTAR ERTEN
- Eskişehir ili Balkan muhacir ağızları
Balkan immigrant dialects of Eskişehir
SONGÜL İLBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Türk Dili ve EdebiyatıEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDOĞAN BOZ
- The phonology of Arabic loanwords in Turkish: The case of t-palatalisation
Türkçedeki Arapça kökenli alıntı kelimelerin ses dizimine dair: T-damaksıllaşması olgusu
HALİL İBRAHİM İSKENDER
Doktora
İngilizce
2015
DilbilimUnıversıty Of London (the School Of Orıental And Afrıcan Studıes-Soas)Dilbilim Ana Bilim Dalı
PROF. GEORGE DEDES