Tek ebeveynler için kabul ve kararlılık terapisi temelli psiko-eğitim programının etkililiği
The effectiveness of a psycho-educational program based on acceptance and commitment therapy for single parents
- Tez No: 927165
- Danışmanlar: DOÇ. ÖZLEM HASKAN AVCI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Eğitim ve Öğretim, Sosyal Hizmet, Psychology, Education and Training, Social Work
- Anahtar Kelimeler: Aile eğitimi, Boşanma, Boşanmış aileler, Kabul ve kararlılık terapisi, Tek ebeveynli aile, Family education, Divorce, Divorced families, Acceptance and commitment therapy, Single-parent family
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışma Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Kabul ve Kararlılık Terapisi temelli Boşanma Psiko-eğitim Programı'nın (KKT-BOPEP) yasal olarak boşanmış ve boşanmanın üzerinden altı aydan fazla ve üç yıldan az süre geçmiş tek ebeveynlerin psikolojik esneklik ve ebeveynlik stresi üzerindeki etkililiğini incelemektir. Araştırmada karma yöntem araştırmalarından keşfedici sıralı karma desen kullanılmıştır. Bu bağlamda araştırmanın nitel aşamasında fenomenolojik desen, nicel aşamasında ön test, son test ve izleme ölçümlerinin yapıldığı kontrol gruplu yarı deneysel desen model kullanılmıştır. Deneysel işlem öncesinde tek ebeveynlerin boşanma sonrası yaşantılarını, ihtiyaçlarını ve görüşlerini belirlemek ve programın alt yapısını oluşturmak amacıyla 18 tek ebeveynle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılarak araştırmanın nitel verileri toplanmış ve veriler tematik analiz yöntemiyle incelenmiştir. Araştırmanın deneysel grubunu, tek ebeveyn 28 anne-baba oluşturmuş olup 14 birey deney ve 14 birey kontrol gruplarına atanmıştır. Deney grubuna araştırmacı tarafından geliştirilen yedi haftalık KKT-BOPEP uygulanırken, kontrol grubuna herhangi bir işlem uygulanmamıştır. Veri toplama aracı olarak Psikolojik Esneklik Ölçeği, Ebeveynlik Stresi Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Deney grubuna uygulanan KKT-BOPEP'in muhtemel etkisini belirlemek amacıyla Mann Whitney U, Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, KKT-BOPEP'in deney grubunun psikolojik esneklik düzeyini anlamlı derecede arttırmada ve ebeveynlik stresini anlamlı derecede azaltmada etkili olduğu bulunmuştur. Kontrol grubunda anlamlı düzeyde bir değişim görülmemiştir. Beş hafta sonra yapılan izleme ölçümleri, KKT-BOPEP'in etkililiğinin devam ettiğini göstermiştir. Bulgular ilgili alan yazını çerçevesinde tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the effectiveness of the Acceptance and Commitment Therapy-based Psychoeducation Program for Single-Parents (ACT-PPSP) on psychological flexibility and parenting stress of legally divorced single parents who have been divorced for more than six months and less than three years. Exploratory sequential mixed design from mixed method research was used in the study. In this context, phenomenological design was used in the qualitative phase of the study, and a quasi-experimental design model with control group in which pre-test, post-test and follow-up measurements were made in the quantitative phase. Prior to the experimental process, the qualitative data of the study were collected through semi-structured interviews with 18 single parents in order to determine the experiences, needs and opinions of single parents after divorce and to create the infrastructure of the program, and the data were analyzed by thematic analysis method. The experimental group of the study consisted of 28 single parents and 14 individuals were assigned to the experimental group and 14 individuals were assigned to the control group. While the seven-week ACT-PPSP developed by the researcher was applied to the experimental group, no treatment was applied to the control group. Psychological Flexibility Scale, Parenting Stress Scale and Personal Information Form were used as data collection tools. Mann Whitney U and Wilcoxon Signed Rank Tests were used to determine the possible effect of ACT-PPSP applied to the experimental group. As a result of the study, it was found that ACT-PPSP was effective in significantly increasing the psychological flexibility level of the experimental group and significantly reducing parenting stress. No significant change was observed in the control group. Follow-up measurements after five weeks showed that the effectiveness of ACT-PPSP continued. The findings were discussed within the framework of the related literature and recommendations were presented.
Benzer Tezler
- Annelerde kabul ve kararlılık terapisi temelli bibliyoterapinin işlevsel olmayan disiplin uygulamaları, ebeveyn öz-yeterliği, psikolojik esneklik ve değer odaklı yaşam üzerine etkililiği: Tek olgulu deneysel çalışma
The effectiveness of acceptance and commitment therapy-based bibliotherapy on dysfunctional discipline strategies, parental self-efficacy, psychological flexibility and value-oriented life in mothers: A single-case experimental study
ZEYNEP SELVA ALDANMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Medipol ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELA ARI
- Acceptance and commitment therapy (ACT)-based group interventions for divorced single parents: A randomized control trail
Boşanmış tek ebeveynlere yönelik kabul ve kararlılık terapisi temelli grup müdahalesi: Randomize kontrollü çalışma
SİBEL ARSLAN
Doktora
İngilizce
2024
PsikolojiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜDAYAR CIHAN
- Kabul ve kararlılık terapisi'ne dayalı psikolojik esneklik grup müdahale programının annelerin psikolojik esnekliği, öz şefkati ve ebeveynlik stresi üzerindeki etkisi: Karma yöntem araştırması
The effect of the psychological flexibility group intervention program based on acceptance and commitment therapy on psychological flexibility, self-compassion and parenting stress of mothers': A mixed method study
SENA EROL KARACA
Doktora
Türkçe
2026
PsikolojiYıldız Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FULYA YÜKSEL ŞAHİN
- Le bonheur le travail et les choix dans l'ethique
Etikte mutluluk iş ve seçimler
YILDIZ GÜL HACIEVLİYAGİL CÜCELOĞLU
- Otizm spektrum bozukluğu bulunan ergenlerin ebeveynlerinin kabul ve kararlılık durumlarının bilinçli farkındalıklarına etkisi
The effect of acceptance and commitment status on conscious awareness of parents of adolescents with autism spectrum disorder
HATİCE ÖRS
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiKto Karatay ÜniversitesiAile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HATİCE YALÇIN
