Dijital dönüşümün toplumsal cinsiyet eşitsizliği üzerine etkisi
The impact of digital transformation on gender inequality
- Tez No: 929186
- Danışmanlar: PROF. DR. YÜCEL UYANIK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri, Labour Economics and Industrial Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, dijitalleşmenin kadınların yaşamı üzerindeki çok boyutlu etkilerini inceleyerek, teknolojik dönüşüm sürecinde ortaya çıkan fırsatları ve riskleri ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmada, dijital araçların ev ve iş yaşamına entegrasyonunun kadınların toplumsal cinsiyet rolleri üzerindeki etkileri, bakım yükünün dağılımı, sürekli erişilebilir olma zorunluluğu ve bağlantıda kalmama hakkı gibi konular detaylı olarak ele alınmıştır. Araştırmada, uzaktan ve hibrit çalışma modellerinin getirdiği esneklik unsurlarının, aslında kadınların iş-yaşam dengesinde ek yükler oluşturduğu,“çift mesai”ya da“üçlü mesai”gibi durumlara yol açtığı tespit edilmiştir. Dijital araçlar, ev içi işlerin planlanması ve yönetilmesinde görünürde kolaylık sağlasa da, bakım ve ev işi sorumluluklarının eşit şekilde paylaşılmasını sağlamaktan uzaktır. Bu durum, özellikle düşük eğitim ve gelir seviyesine sahip kadınların dijital dönüşüm sürecinde daha fazla dezavantaja uğramasına neden olmaktadır. Çalışmada elde edilen bulgular, dijitalleşmenin toplumsal cinsiyet eşitsizliğini azaltabilmesi için teknolojik altyapı yatırımlarının yanı sıra, sosyal, kültürel ve hukuksal düzenlemelerin de paralel ilerlemesi gerektiğini göstermektedir. Devlet destekli bakım hizmetlerinin, esnek çalışma saatlerinin yasal güvence altına alınmasının, dijital okuryazarlık eğitimlerinin yaygınlaştırılmasının ve toplumsal cinsiyet normlarını sorgulayan farkındalık kampanyalarının hayata geçirilmesinin, kadınların üzerindeki bakım yükünü hafifletebileceği ve iş-yaşam dengesinin iyileştirilebileceği önerilmektedir. Sonuç olarak, dijitalleşme süreci, kadınların toplumsal ve ekonomik hayata daha aktif katılımını destekleyebilecek potansiyele sahip olmakla birlikte, mevcut toplumsal cinsiyet normları devam ettiği sürece eşitlikçi bir dönüşüm sağlayamamaktadır. Bu nedenle, kapsayıcı politika ve stratejilerle desteklenen çok boyutlu müdahaleler, dijital dönüşümün adil ve insan merkezli bir yapıya kavuşması için elzemdir.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the multidimensional aspects of digitalization on women's lives, and provides an opportunity and risk exposure in the process of technological transformation. In the study, the effects of digital tools on women's gender roles, the general status of care, the status of constant accessibility and the right not to be connected are discussed in detail. The study found that the flexibility elements brought by remote and hybrid working models actually create additional burdens on women's work-life balance, leading to situations such as“double shift”or“triple shift”. Although digital tools seemingly make it easier to plan and manage household chores, they are far from ensuring that care and housework responsibilities are shared equally. This situation causes women, especially those with lower education and income levels, to be more disadvantaged in the digital transformation process. The findings of the study show that in order for digitalization to reduce gender inequality, social, cultural and legal regulations should progress in parallel with technological infrastructure investments. It is suggested that state-supported care services, legal protection of flexible working hours, dissemination of digital literacy training and implementation of awareness campaigns questioning gender norms can alleviate the care burden on women and improve work-life balance. As a result, although the digitalization process has the potential to support women's more active participation in social and economic life, it cannot provide an egalitarian transformation as long as current gender norms continue. Therefore, multidimensional interventions supported by inclusive policies and strategies are essential for digital transformation to achieve a fair and human-centered structure.
Benzer Tezler
- Dördüncü dalga feminizm bağlamında İnstagram kadın hikayeleri ve dijital hikâye anlatıcılığının gücü: @onlyherstory örneği
Instagram women's stories and the power of digital storytelling in the context of fourth-wave feminism: The case of @onlyherstory
ÖZNUR AKYILMAZ
Doktora
Türkçe
2023
İletişim BilimleriHasan Kalyoncu ÜniversitesiGörsel İletişim Tasarımı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜL RENGİN KÜÇÜKERDOĞAN
- Türkiye'de bilim iletişimi bağlamında akademisyenlerin TEDx konuşmalarına yönelik bir değerlendirme
An evaluation of academics' TEDx talks in the context of science communication in Turkey
HAMDİ ŞAHİN
Doktora
Türkçe
2026
İletişim BilimleriBaşkent ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEBNEM PALA GÜZEL
- Sağlık iletişimi perspektifinden Türkiye'deki 65 yaş ve üstü bireyleri anlamak: Sağlık ve yaşlanmaya ilişkin algı, tutum ve davranışlar üzerine bir araştırma
Understanding people aged 65 and over in Türkiye from a health communication perspective: A Study on perceptions, attitudes, and behaviors regarding health and aging
YAŞAR ŞEKERCİ
Doktora
Türkçe
2024
Halkla İlişkilerGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GAYE ASLI SANCAR DEMREN
- Teknofeminizm ekseninde dijital oyunlarda toplumsal cinsiyetin inşası
The construstion of gender in digital games on the axis of technofeminism
MELTEM MERVE URFALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İletişim BilimleriOndokuz Mayıs Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEVLÜDE NUR ERDEM
- Kentsel mekanda cinsiyete dayalı yaşlanma deneyimi
Gendered experiences of aging in urban space
MERYEM DAĞKUŞ KELEŞ
Doktora
Türkçe
2026
SosyolojiMarmara ÜniversitesiYerel Yönetimler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİHAL EKİN ERKAN