Eş sosyotelizminin (phubbing) depresyon ve aile işlevselliğiyle ilişkisi
The relationship of spousal phubbing with depression and family functioning
- Tez No: 929734
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZELİHA YELDA ÖZER
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, aile işlevselliği, depresyon, sosyotelizm, Family medicine, family functioning, depression, phubbing
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Eş Sosyotelizminin (Phubbing) Depresyon ve Aile İşlevselliğiyle İlişkisi Amaç: Çukurova Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezine (EASM) herhangi bir nedenle başvuran evli bireylerde eş sosyotelizminin (phubbing) depresyon ve aile işlevselliğiyle ilişkisini araştırmak amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmanın örneklemini EASM'ye bağlı dört birime kayıtlı 18 yaş ve üzeri evli bireylerden üç aylık süre içinde başvuranlar oluşturdu. 18 yaş ve üzeri evli bireylerinin tamamının hedeflendiği çalışma 222 kişi ile tamamlandı. Çalışmada katılımcıların sosyodemografik bilgilerinin toplandığı bir form, Aile Apgar Ölçeği, Being Phubbed Ölçeği (Phubbing'e Maruz Kalma Ölçeği) ve Patient Health Questionnaire-2 (PHQ- 2) kullanılmıştır. PHQ-2'ye göre taraması pozitif çıkan hastaların, depresif bozukluk kriterlerini karşılayıp karşılamadıklarını belirlemek için bu hastalara Patient Health Questionnaire-9 (PHQ-9) da uygulandı. Veri analizinde Ki Kare testi, Kolmogorov Smirnov testi, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis testi, Pearson korelasyonu ve Spearman korelasyon testleri kullanıldı. İstatistiksel önem düzeyi p<0.05 olarak alındı. Bulgular: Yaş ortalaması 34,5±8,4 (min-maks: 23-60) yıl olan 222 katılımcıdan PHQ-2 ölçek sonucu pozitif olanların, Phubbinge Maruz Kalma Ölçeği (PMKÖ) alt ölçekleri olan AN (Algılanan Normlar), GGH (Görmezden Gelindiğini Hissetme) ve KÇ (Kişilerarası Çatışma) medyanlarının PHQ-2 negatif olanlara göre daha yüksek düzeyde olduğu saptandı (sırasıyla p=0,001, p=0,006 ve p=0,001). PMKÖ ve PHQ-9 Ölçeği arasında yapılan karşılaştırmada AN, GGH, KÇ alt ölçekleri ve PHQ-9 ölçekleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı (sırasıyla p=0,962, p=0,475, p=0,144). PMKÖ ve Aile Apgar Ölçeği arasında yapılan karşılaştırmada ikili karşılaştırmalar incelendiğinde orta Aile Apgar grubunun; düşük ve yüksek Aile Apgar grubuna göre AN, GGH ve KÇ ölçek medyanları daha yüksek düzeyde görüldü (sırasıyla p=0,006, p=0,005, p=0,009). Kadınların erkeklere göre sosyotelizme maruziyet puanlarının daha yüksek olduğu saptandı (sırasıyla p=0,014, p=0,001 ve p=0,005) ve sosyotelizm maruziyet düzeylerinin AN ve KÇ alt ölçeklerinde yaş ile negatif yönde zayıf bir korelasyon gösterdiği görüldü (sırasıyla r=-0,142, r=-0,138). Sosyotelizm maruziyeti, kronik hastalık varlığı ile ilişkili bulunurken psikiyatrik hastalık varlığı sadece Kişilerarası Çatışma (KÇ) alt boyutu ile ilişkili bulundu. Daha önce psikiyatrik ilaç kullanan bireylerde her üç alt boyut medyanları, ilaç kullanmayanlara göre daha yüksek düzeyde saptandı (sırasıyla p=0,013, p=0,001 ve p=0,001). Sosyotelizme maruziyet düzeyi arttıkça PHQ-2 ölçeğinden alınan puanın arttığı görüldü. PHQ-2 ölçeğine göre 3 puan ve üzerinde alan (taraması pozitif olan) 45 (%20,27) katılımcı mevcuttu. PHQ-9 ölçek puanına göre depresyon riski taşıyan katılımcılara bilgi verilerek psikiyatri polikliniğine yönlendirildi ve takibi yapıldı. Sonuç: Aile hekimleri ülkemizde ve dünyada yeni duyulmakta olan sosyotelizm kavramın sonuçlarını göz önünde bulundurmalı ve bireylere phubbing davranışı ve akıllı telefon bağımlılığı konusunda farkındalık sağlamalıdır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT The Relationship of Spousal Phubbing with Depression and Family Functioning Objective: The aim of this study was to investigate the relationship between spousal sociotelism (phubbing) and depression and family functioning in married individuals who applied to Çukurova University Educational Family Health Center (EASM) for any reason. Materials and Methods: The sample of the study consisted of married individuals aged 18 years and older who applied to four EASM units within a three-month period. The study, which targeted all married individuals aged 18 years and older, was completed with 222 participants. In the study, a form collecting sociodemographic information of the participants, Family Apgar Scale, Being Phubbed Scale and Patient Health Questionnaire-2 (PHQ-2) were used. The Patient Health Questionnaire-9 (PHQ-9) was also administered to patients who screened positive according to the PHQ-2 to determine whether they met the criteria for depressive disorder. Chi-square test, Kolmogorov Smirnov test, Mann Whitney U test, Kruskal Wallis test, Pearson correlation and Spearman correlation tests were used in data analysis. Statistical significance level was taken as p<0.05. Results: Among the 222 participants with a mean age of 34.5±8.4 years (min-max: 23-60), those with positive PHQ-2 scale results had higher median levels of the Phubbing Exposure Scale (PES) subscales PN (Perceived Norms), Fı (Feeling Ignored) and IC (Interpersonal Conflict) than those with negative PHQ-2 (p=0.001, p=0.006 and p=0.001, respectively). In the comparison between the PES and PHQ-9 Scale, no statistically significant difference was found between the PN, FI, IC subscales and PHQ-9 scales (p=0.962, p=0.475, p=0.144, respectively). When the pairwise comparisons were examined in the comparison between the PES and the Family Apgar Scale, the median of the PN, FI and IC scales were higher in the medium Family Apgar group compared to the low and high Family Apgar groups (p=0.006, p=0.005, p=0.009, respectively). Females were found to have higher sociotelism exposure scores compared to males (p=0.014, p=0.001, and p=0.005, respectively) and sociotelism exposure levels showed a weak negative correlation with age in PN and IC subscales (r=-0.142, r=-0.138, respectively). Exposure to sociotelism was associated with the presence of chronic illness, whereas the presence of psychiatric disorder was only associated with the Interpersonal Conflict (IC) subscale. All three subscale medians were found to be higher in individuals who had previously used psychiatric medication than in those who had not use medication (p=0.013, p=0.001 and p=0.001, respectively). As the level of exposure to sociotelism increased, the score obtained from the PHQ-2 scale increased. There were 45 (20.27%) participants who scored 3 points or more on the PHQ-2 scale (positive screening). According to the PHQ-9 scale score, the participants who were at risk of depression were informed, referred to the psychiatric outpatient clinic and followed up. Conclusion: Family physicians should take into consideration the results of the concept of sociotelism, which is newly heard in our country and in the world, and should provide awareness to individuals about phubbing behavior and smartphone addiction.
Benzer Tezler
- Partner sosyotelizmi ve postpartum depresyon arasındaki ilişki: Yalnızlığın aracı rolü
The relationship between partner phubbing and postpartum depression: The mediating role of loneliness
MELİSA ULUTAŞ KÜLAHLIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiÇağ ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ UFUK KOCATEPE AVCI
- Karşıt olma karşı gelme bozukluğu eşlik eden ve etmeyen dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı ergenlerde ebeveyn sosyotelizminin agresyon, başa çıkma ve yalnızlık üzerine etkisi
The effect of parental phubbing on aggression, coping and loneliness in adolescents diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder with and without oppositional defiant disorder
PINAR ÖZEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İPEK SÜZER GAMLI
- İngilizce öğretim izlencesi içerisinde eş biçimli sözcüklerin değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
MELİHA NURDAN TAŞKIRAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
İngiliz Dili ve EdebiyatıMarmara Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZCAN BAŞKAN
- Cinsiyete göre üniversite öğrencilerinin eş seçimi tercihleri
Başlık çevirisi yok
AYSEL DURMAZKUL DURSUN
Yüksek Lisans
Türkçe
1991
PsikolojiHacettepe ÜniversitesiEğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı
DR. MESUT BAŞ