Sürekli ilaç kullanan bireylerin akılcı ilaç kullanımına birinci basamakta verilen bireysel eğitimin etkisi: Müdahale çalışması
The impact of individual education on rational drug use in primary care for patients on long-term medication: An intervention study
- Tez No: 931363
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DUYGU AYHAN BAŞER
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, Hasta uyumu, Kronik hastalık, İlaç kullanımını değerlendirme, Family practice, Patient compliance, Chronic disease, Drug utilization review
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Akılcı olmayan ilaç kullanımı ülkemizde ve dünyada ciddi bir sorundur. Toplumun bu konudaki bilgi ve farkındalığını artırarak akılcı ilaç kullanımını (AİK) teşvik edecek eğitim müdahalelerine ihtiyaç vardır. Bu çalışma, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim Aile Hekimliği Birimi'nde, sürekli ilaç kullanan 45-74 yaş arası bireylerde AİK eğitiminin etkisini değerlendirmek amacıyla 1 Mart 2023-16 Nisan 2024 tarihleri arasında yapılmıştır. Non-randomize eşleştirilmiş kontrollü bir müdahale araştırması olan çalışmada veriler, araştırma ve kontrol kollarından sosyodemografik bilgiler ve Akılcı İlaç Kullanımı Ölçeği'ni (AİKÖ) içeren anket formlarıyla toplanmış; araştırma kolundaki katılımcılara başvuruda birebir“Akılcı İlaç Kullanımı Bireysel Eğitim Sunumu”yapılmış ve“Akılcı İlaç Kullanımı Hasta Broşürü”verilmiştir. Eğitim müdahalesinin AİK üzerindeki etkisi, eğitimden üç ay sonra AİKÖ ile değerlendirilmiştir. Son görüşmede kontrol kolundaki bireylere de“eşitlik ilkesi”doğrultusunda hasta broşürü verilmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler bilgisayar ortamına aktarılarak IBM SPSS Statistics for Windows, Version 23.0 istatistik programı aracılığıyla değerlendirilmiştir. Sonuçlar %95 güven aralığında, anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirilmiştir. Araştırma kolundan 179, kontrol kolundan 186 olmak üzere 365 kişi çalışmayı tamamlamıştır. Kollar arasında cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, çalışma durumu, gelir düzeyi, hanedeki kişi sayısı ve sürekli kullanılan ilaç sayısı bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Araştırma ve kontrol kollarının AİKÖ ön test ve son test puanları karşılaştırıldığında, araştırma kolunda eğitim müdahalesi sonrası AİKÖ puanlarında anlamlı bir artış olduğu, kollar arasında ise araştırma kolunun son test puanlarının kontrol koluna göre anlamlı derecede yüksek olduğu saptanmıştır (sırasıyla p<0,001, p=0,001). Multinominal lojistik regresyon analizine göre, eğitim müdahalesi sonrası araştırma kolunda yer alan katılımcıların AİK düzeyi kontrol koluna göre 2,3 kat fazla artmıştır (p=0,012). Cinsiyet, yaş grubu, eğitim düzeyi, çalışma durumu, gelir düzeyi, hanedeki kişi sayısı ve polifarmasi durumunun AİK düzey değişimi üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi saptanmamıştır. Sonuç olarak, çalışmanın bulguları eğitim müdahalesinin katılımcıların sosyodemografik özellikleri ve polifarmasi durumundan bağımsız olarak AİK üzerinde pozitif bir etkisi olduğunu göstermektedir. Bütüncül, kapsamlı yaklaşım çerçevesinde çalışmamızda birinci basamak şartlarında uyguladığımız müdahalenin olumlu sonuçlarıyla beraber akılcı olmayan ilaç kullanımını önleyebilecek bir müdahale türü olduğu düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Irrational drug use is a common problem in Turkiye and worldwide. Educational interventions are essential to promote rational drug use (RDU) by increasing the knowledge and awareness of the population. This study was conducted between March 1, 2023 and April 16, 2024 in Hacettepe University Faculty of Medicine, Family Medicine Training Unit to evaluate the effect of RDU education in individuals aged 45-74 years who continuously take medication. In this non-randomised matched-controlled intervention study, data were collected from the intervention and control groups through questionnaires including sociodemographic details and the Rational Drug Use Scale (RDUS). Participants in the intervention group received a one-to-one“Rational Drug Use Individual Education Presentation”and a“Rational Drug Use Patient Brochure”. The impact of the educational intervention on the RDU was assessed using the RDUS three months after the education. In the final visit, individuals in the control group were also given a patient brochure in line with the principle of“equality.”The data obtained from the research were transferred to the computer and analyzed using the IBM SPSS Statistics for Windows, Version 23.0 statistical programme. The results were evaluated at 95% confidence interval and significance at p<0.05 level. A total of 365 people, 179 from the intervention group and 186 from the control group, completed the research. There was no statistically significant difference between the groups in terms of gender, age, educational level, employment status, income level, household size and the number of medications taken continuously (p>0.05). When the total RDUS scores in the pre-test and post-test of the intervention and control groups were compared, it was found that there was a significant increase in the RDUS scores after the educational intervention in the intervention group, and the post-test scores of the intervention group were significantly higher than those of the control group (p<0.001 and p=0.001, respectively). According to the multinominal logistic regression analysis, after the educational intervention, the RDU level of the participants in the intervention group increased 2.3 times more than in the control group. (p=0.012). Gender, age category, education level, employment status, income level, household size and polypharmacy status were not determined to have a statistically significant effect on the change in RDU level. In conclusion, the results of the study show that the educational intervention has a positive effect on RDU regardless of the sociodemographic characteristics and polypharmacy status of the participants. Within the framework of a holistic and comprehensive approach, it is thought that the intervention we applied under primary care conditions in this study is a type of intervention that can prevent irrational drug use.
Benzer Tezler
- Bir aile sağlığı merkezine kayıtlı 65 yaş üstü bireylerde ağız diş sağlığı ile ilgili yaşam kalitesi ve klinik kırılganlık durumlarının belirlenerek aralarındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between oral health-related quality of life and clinical frailty in individuals aged 65 and older registered at a family health center
ALİ BAŞBUĞU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. RAMAZAN VURAL
- Çocuklarda tıbbi hastalığa bağlı uzun süre ilaç kullanılmasının akılcı ilaç kullanımına etkisi
The effect of long-term drug use on rational drug use in children with medical illness
AYNUR ÖZDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE NEŞE YENİÇERİ
DOÇ. DR. YAŞAR TOPAL
- Kronik hastalığı olup eğitim ASM'ye ilaç yazdırmak için başvuran hastaların ilaç kullanım durumları, ilaçları arasındaki etkileşim durumu ve akılcı ilaç kullanım düzeyinin değerlendirilmesi
Evaluation of drug usage conditions, interaction status between drugs and rational drug use level of patients with chronic disease, who apply to the educational family health center to prescribe medicine
ŞEMS AZRA KAYA GÖKTAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEÇİL ARICA
- Kronik hastalığa sahip genç ve yaşlı hastaların ilaç uyumu ve akılcı ilaç kullanım bilgi düzeylerinin incelenmesi
Investigation of drug compliance and rational drug use knowledge levels of younger and older patients with chronic diseases
MEHTAP GÜNEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
HemşirelikSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLA DEMİRTAŞ
- Acil servise başvuran hastalarin akılci ilaç kullanımı ve sağlık okuryazarlık düzeyi
Rational drug use and health literacy level of patients who applied to the emergency department
RÜVEYDE EKİM
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikTrakya ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞEBNEM BİLGİÇ