Hemşirelerin ahlaki cesaret düzeyleri ile hasta haklarını korumaya yönelik etik davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between nurses' moral courage levels and ethical behaviors towards protecting patients' rights
- Tez No: 931715
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYSEL ÖZSABAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Ahlaki cesaret, Etik, Hasta hakları, Hemşirelik, Moral courage, Ethics, Patient rights, Nursing
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma hemşirelerin ahlaki cesaret düzeyleri ile hasta haklarını korumaya yönelik etik davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türde yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, verilerin toplanması sırasında Trabzon İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı devlet ve eğitim araştırma hastaneleri ile Karadeniz Teknik Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Farabi Hastanesinde çalışan hemşireler; örneklemini ise araştırmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 297 hemşire oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında“Hemşire Bilgi Formu”,“Hemşirelerde Ahlaki Cesaret Ölçeği”ve“Hemşirelerin Hasta Haklarını Korumaya Yönelik Etik Davranış Ölçeği”kullanılmıştır. Araştırma verileri kurum izinleri ve etik kurul onayı alındıktan sonra araştırmaya dahil edilme kriterlerine uyan ve araştırmaya katılmayı kabul eden hemşirelerle, yüz yüze görüşme yöntemiyle Şubat 2024-Kasım 2024 tarihleri arasında toplanmıştır. Verilerin analizinde ortalama, standart sapma, frekans, yüzde, ortanca, standartlaştırılmış beta katsayısı, Spearman'ın sıralama korelasyon katsayısı, Mann Whitney U testi ve Kruskall Wallis H testi ve yol analizi kullanılmıştır. Hemşirelerde Ahlaki Cesaret Ölçeği puan ortalamasının 78.38±14.6 ve Hemşirelerin Hasta Haklarını Korumaya Yönelik Etik Davranış Ölçeği puan ortalamasının 100.32±10.49 olduğu belirlenmiştir. Hemşirelerin ahlaki cesaret düzeyleri ile hasta haklarını korumaya yönelik etik davranışları arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönde, zayıf düzeyde ilişki olduğu (r=0.317; p<0.001) ve ahlaki cesaretin hasta haklarını korumaya yönelik etik davranışı anlamlı düzeyde etkilediği saptanmıştır (p<0.001; R2=0.073). Hemşirelerin çalıştığı birim ve hemşireliği isteyerek seçme faktörleri ile Hemşirelerde Ahlaki Cesaret Ölçeği ve Hemşirelerin Hasta Haklarını Korumaya Yönelik Etik Davranış Ölçeği puanları arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0.05). Sonuç olarak, hemşirelerde ahlaki cesaret düzeyi arttıkça hasta haklarını korumaya yönelik etik davranışlar sergileme eğiliminde oldukları belirlenmiştir. Hemşirelerin hasta haklarını korumaya yönelik etik davranışları benimsemesinde ahlaki cesaretin dikkate alınması, etik, ahlak ve hasta hakları konularında hemşirelerin bilgi düzeylerinin artırılmasına yönelik eğitimler düzenlenmesi önerilebilir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted in a descriptive and correlational design in order to examine the relationship between nurses' moral courage levels and ethical behaviors to protect patient rights. The population of the study consisted of nurses who were working in governmental and educational research hospitals affiliated to Trabzon Provincial Health Directorate and Farabi Hospital of Karadeniz Technical University Health Application and Research Center during the data collection; the sample consisted of 297 nurses who met the inclusion criteria and agreed to participate in the study.“Nurse Information Form”,“Nurses Moral Courage Scale”and“Nurses' Ethical Behaviours for Protecting Patients' Rights Scale”were used to collect the data. Following the acquisition of institutional permissions and ethics committee approval, the research data were collected between February 2024 and November 2024 through face-to-face interviews with nurses who met the inclusion criteria and consented to participate in the study. Mean, standard deviation, frequency, percentage, median, standardized beta coefficient, Spearman's rank correlation coefficient, Mann Whitney U test, Kruskall Wallis H test and path analysis were used in the analysis of the data. The mean score of the Nurses Moral Courage Scale was 78.38±14.6 and the mean score of the Nurses' Ethical Behaviours for Protecting Patients' Rights was 100.32±10.49. The findings of the study indicated the presence of a statistically significant, positive, weak relationship between nurses' moral courage levels and their ethical behaviors towards protecting patients' rights (r=0.317; p<0.001). Furthermore, the study demonstrated that moral courage significantly affects ethical behavior towards protecting patients' rights (p<0.001; R²=0.073). A statistically significant difference was found between the unit where the nurses worked, the factors of choosing nursing willingly and the scales of Nurses' Ethical Behaviours for Protecting Patients' Rights and Nurses Moral Courage (p<0.05). Therefore, it was determined that as nurses' moral courage increased, they tended to exhibit ethical behaviors to protect patient rights. It is recommended that moral courage be taken into consideration in nurses' adoption of ethical behaviors to protect patient rights, and that training be organized to increase nurses' knowledge of ethics, morality, and patient rights.
Benzer Tezler
- Cumhuriyet Üniversitesi Hastanesindeki lavman uygulamaları ile hastaların bu uygulamalara ilişkin duygu ve düşünceleri
Başlık çevirisi yok
SULTAN ALAN ÇİÇEK
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
HemşirelikCumhuriyet ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MELİHA ATALAY
- Sivas ili C.Ü. hastanesinde yatmakta olan hastaların servislerine kabul edilişlerindeki uygulamalarla bu uygulamalara ilişkin duygu ve beklentilerinin saptanması
Determination of the formalities in admitting the patients hospitalized at the Cumhuriyet University of Sivas to the services and their feelings and expeetations relating to these formalities
FADİME KESKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
HastanelerCumhuriyet ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MELİHA ATALAY
- Sivas ili cumhuriyet üniversitesi tip fakültesi numune ve sosyal sigortalari kurumu hastanelerinde çalişan hemşirelerin intra venöz (damar içi) sivi tedavisine ilişkin bilgi ve uygulamalari
The knowledge and practice related to the intravenous fluid theraph of the nurses working at the hospital of the medical faculty in cumhuriyet university, numune hastanesi and sosyal sigortalar kurumu hastanesi in sivas
İLKAY KALELİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
HemşirelikCumhuriyet ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MELİHA ATALAY
- Kanser tanısı konmuş hastalara, tanılarının söylenip söylenmemesine ilişkin doktor, hemşire ve hasta görüşlerinin saptanması
Başlık çevirisi yok
NALAN BAŞARAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
HemşirelikHacettepe ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURAN AKDEMİR
- Hacettepe Üniversitesi Erişkin ve Çocuk Hastanesi'nde çalışan servis sorumlu hemşirelerinin görev, yetki ve sorumluluklarına ilişkin durumları ile bilgi düzeylerinin saptanması
Başlık çevirisi yok
NEZAHAT DEDE
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
HemşirelikHacettepe ÜniversitesiHemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLTEN UYER