Yabancılara Türkçe öğretiminde dijital materyal kullanımının dinleme becerisinin geliştirilmesine etkisi
The effect of using digital materials on the development of listening skills in teaching Turkish to foreigners
- Tez No: 932393
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM BAYRAK CÖMERT
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Dijital, Dijital eğitim, Dijitalleşme, Dinleme, Dinleme becerisi, Türkçe eğitimi, Türkçe öğretimi, Web 2.0, Yabancı dil eğitimi, Yabancı dil öğretimi, Digital education, Digitalization, Listening, Listening skill, Turkish education, Turkish teaching, Web 2.0, Foreign language education, Foreign language teaching
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yabancılara Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dijital dönüşüm; gündelik hayatı doğrudan etkilemekte, toplumun genelinden eğitime kadar birçok yapı bu sürecin etkisi altında kalmaktadır. Kuşaklar dijitale olan yatkınlıklarına göre dijital yerliler, dijital göçmenler, dijital melezler olarak adlandırılmakta ve toplumsal yapı da bu doğrultuda şekillenmektedir. Bu bağlamda toplumun temel yapı taşlarından biri olan eğitimde de değişen toplumsal yapı dikkate alınarak eğitim ortamlarının dijitalleşme açısından yeniden şekillendirilmesi gerekli hâle gelmiştir. Eğitimin bir kolu olan yabancılara Türkçe öğretimi bu dönüşümden etkilenmekte, güncel dil öğretimi anlayışlarından hareketle öğrenme ve öğretme süreçlerinin yürütülmesine yönelik çalışmalar yapılmaktadır. Bu çalışmada; dijital materyallerden LearningApps.org kullanımının öğrencilerin dinleme becerisi başarılarına olan etkisi, öğrenci ve öğreticilerin dijital materyal kullanımına yönelik görüşleri araştırılmıştır. Araştırmada“Ön Test”,“Son Test”,“Hedeflenen Öğrenme Çıktıları Anketi”,“Öğrenci Görüşme Formu”ve“Öğretici Görüşme Formu”hazırlanmıştır. Hazırlanan“Ön Test”,“Son Test”,“Hedeflenen Öğrenme Çıktısı Anketi”,“Öğretici Görüşme Formu”ve“Öğrenci Görüşme Formu”Lawshe tekniği çerçevesinde uzman görüşlerinden yararlanılarak son şekilleri verilmiştir. Araştırmanın kontrol ve deney grubu olmak üzere iki çalışma grubu bulunmaktadır. Araştırmanın deney grubunu Uşak Üniversitesi Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezinde Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen B1 düzeyindeki 30 öğrenci ve merkezde Türkçe öğreten 11 öğretici oluşturmaktadır. Kontrol grubunu Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Türkçe Öğretim Uygulama ve Araştırma Merkezinde Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen B1 düzeyindeki 30 öğrenci ve merkezde Türkçe öğreten 17 öğretici oluşturmaktadır. Çalışma öncesinde alanda kullanılan Türkçe öğretim setleri incelenmiş; Türkçe Öğretim Merkezlerinde yaygın olarak Türkçe öğretiminde ve Türk kültürünün yaygınlaştırılmasında yurt içinde ve yurt dışında kullanılan Yunus Emre Enstitüsü Yedi İklim Türkçe Seti B1 düzeyi kitabında ilk beş bölümde yer alan dinleme becerisi metinleri, dinleme becerisi kazanımları tespit edilmiş, bu kazanımlardan ve dinleme metinlerinden hareketle ön test ve son testler oluşturulmuştur. Yunus Emre Enstitüsü B1 düzeyi kazanımları tespit edildikten sonra Türkiye Maarif Vakfı tarafından oluşturulan Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi Programında yer alan B1 düzeyi dinleme becerisi kazanımları tespit edilmiştir. Tespit edilen dinleme becerisi kazanımlarından benzerlik teşkil edenler belirlendikten sonra birden çok yargı ifade eden kazanımlar tek yargı bildirecek şekilde düzenlenmiştir. Düzenlenen kazanımlar 26 maddelik 5'li likert tipinde“Hedeflenen Öğrenme Çıktılarını Değerlendirme Anketi”olarak öğrencilere uygulanmıştır. Uygulama öncesinde her bir uygulama merkezi için öğrenciler yansız atama ile deney ve kontrol olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Her iki gruba bağımlı değişkenin ön test ölçümü olarak uzman görüşleri doğrultusunda oluşturulan dinleme etkinlikleri yaptırılmıştır. Deney grubunun dinleme becerisi etkinlikleri 5 hafta boyunca bağımsız değişken olarak belirlenen LearninApps.org aracılığıyla oluşturulan etkinliklerle gerçekleştirilmiştir. Kontrol grubunun derslerinde ise dinleme becerisi etkinlikleri kitap aracılığıyla yürütülmüştür. 5 hafta sonunda her iki gruba son test ölçümü olarak dinleme etkinlikleri yaptırılmıştır. Deney grubu ve kontrol grubu öğrencilerinin dinleme becerisi kazanımlarına ulaşıp ulaşmadıklarını tespit edebilmek amacıyla hedeflenen öğrenme çıktıları anketi uygulanmıştır. Çalışmada yer alan dinleme becerisi ön test, son test ve hedeflenen öğrenme çıktıları gibi sürekli değişkenlerin normal dağılıma uygunluğu grafiksel olarak ve Shapiro-Wilks testi ile değerlendirilmiştir. Sürekli değişkenlerin dinleme becerileri son test puanları hariç tamamının normal dağılıma uymadıkları belirlenmiştir. Deney ve kontrol gruplarına göre dinleme becerileri son test puanlarının karşılaştırılmasında bağımsız örneklem t testi kullanılmıştır. Deney ve kontrol gruplarına göre hedeflenen öğrenme çıktı puanlarının karşılaştırılmasında Mann- Whitney U testi kullanılmıştır. Grupların aldıkları dinleme becerileri ön ve son test puanlarının kendi içinde karşılaştırılmasında Wilcoxon Signed Rank testi kullanılmıştır. İstatistiksel analizler ve hesaplamalar için IBM SPSS Statistics 21.0 (IBM Corp. Released 2012. IBM SPSS Statistics for Windows, Version 21.0. Armonk, NY: IBM Corp.) ve MS-Excel 2007 programları kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda dinleme becerilerinin geliştirilmesi için dijital materyal kullanılan deney grubu öğrencilerinin dinleme becerilerinin kontrol grubuna göre daha fazla geliştiği sonucuna ulaşılmıştır. Hedeflenen öğrenme çıktıları anketinde de deney grubu öğrencilerinin sonuçlarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Araştırmanın nitel boyutunda yabancılara Türkçe öğretiminde dijital materyal kullanımına yönelik öğrenci ve öğretici görüşlerini tespit edebilmek amacıyla öğreticilerle ve öğrencilerle görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerden elde edilen veriler betimsel yolla analiz edilmiştir. Öğrencilerle yapılan görüşmelerde elde edilen verilerin ön test-son test ve hedeflenen öğrenme çıktıları anketinden elde edilen sonuçlarla örtüştüğü görülmektedir. Dijital materyal aracılığıyla dinleme becerisi etkinliklerinin yapıldığı deney grubunda öğrencilerin gerek dinleme becerilerinin gerek diğer beceriler için dijital materyal kullanımını gerekli buldukları sonucuna ulaşılmıştır. Kontrol grubu öğrencilerinin dinleme becerilerinin geliştirilmesine yönelik dijital materyal kullanılmamıştır. Ancak kontrol grubundaki öğrencilerin dijital materyal kullanımına istekli oldukları görüşme formu aracılığıyla tespit edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda öğreticilerin demografik bilgi formlarından elde edilen bilgilere göre ağırlıklı olarak dijital yerlilerden oluştukları görülmektedir. Görüşmelerden elde edilen verilerde hem deney grubu hem kontrol grubu öğreticilerinin dinleme becerilerinin geliştirilmesinin yanı sıra derslerde dijital materyal kullanımını destekledikleri sonucuna ulaşılmıştır. Dinleme becerisinin geliştirilmesinde kullanılan dijital materyallerin deney grubu için anlamlı sonuçlara ulaşılmıştır. Görüşme formlarındaki bulgulardan hareketle hem deney grubundaki hem kontrol grubundaki öğreticilerin ve öğrencilerin dijital materyal kullanılmasının yararlı olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada 21. yüzyıl çerçevesinde; dijitalin gündelik hayata etkisi ve değişen öğrenci, öğretici profilleri dikkate alınarak yabancılara Türkçe öğretiminde güncel yaklaşımlardan yararlanılmasının ve hedeflenen öğrenme çıktılarına ulaşılabilmesi için dijital materyallerin kullanılmasının gerekliliği sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
Digital transformation; It directly affects daily life, and this process continues in many structures, from education to general society. Generations are called digital natives, digital immigrants, and digital hybrids according to their proximity to digital, and the social structure is shaped accordingly. It has become necessary to reshape educational environments in terms of digitalization by observing the permanent social structure in education, which is one of the basic building blocks of this cultural society. Teaching Turkish to foreigners, which is a branch of education, is affected by this transformation, and expansions are being made for the growth of learning and growth based on current language teaching concepts. This product; The effects of digital materials on LearningApps.org on students' listening skill achievements are made available for use by learners and instructors regarding the use of digital materials. In the research, pre-test, post-test, targeted learning outcomes survey, learner and teacher interview forms were prepared. The final methods were presented using the Lawshe technical framework expert opinions on the prepared pre-tests, post-tests, targeted learning survey, instructor and learner interview forms. The research has two study groups: control and experimental groups. The experimental group of the research consists of 30 B1 level learners learning Turkish as a foreign language at Uşak University Turkish Teaching Application and Research Center and 11 instructors teaching Turkish at the center. The control group consists of 30 B1 level students learning Turkish as a foreign language at Tokat Gaziosmanpaşa University Turkish Teaching Application and Research Center and 17 instructors teaching Turkish at the center. Before the study, Turkish teaching sets used in the field were examined; The listening skill texts and listening skill achievements in the first five chapters of the Yunus Emre Institute Yedi Iklim Turkish Set B1 level book, which is widely used in Turkish Teaching Centers in teaching Turkish and disseminating Turkish culture at home and abroad, were determined and pre-tested based on these achievements and listening texts. and posttests were created. After Yunus Emre Institute B1 level achievements were determined, B1 level listening skill achievements in the Teaching Turkish as a Foreign Language Program created by the Turkish Maarif Foundation were determined. After identifying the similar listening skill gains, the gains expressing more than one judgment were arranged to express a single judgment. The arranged outcomes were applied to the learners as a 26-item, 5-point Likert type“Targeted Learning Outcomes Evaluation Survey”. Before the application, the learners for each application center were divided into two groups: experimental and control, with impartial assignment. Both groups were given listening activities created in line with expert opinions as a pre-test measurement of the dependent variable. The listening skill activities of the experimental group were carried out for 5 weeks with activities created through LearninApps.org, which were determined as independent variables. In the lessons of the control group, listening skill activities were carried out through books. At the end of 5 weeks, both groups were asked to perform listening activities as a posttest measurement. A targeted learning outcomes survey was applied to determine whether the experimental group and control group learners achieved listening skill gains. The suitability of continuous variables such as listening skills pre-test, post-test and targeted learning outcomes in the study to normal distribution was evaluated graphically and with the Shapiro-Wilks test. It was determined that all continuous variables, except the listening skills post-test scores, did not follow a normal distribution. Independent samples t test was used to compare the post-test scores of listening skills according to the experimental and control groups. Mann-Whitney U test was used to compare the targeted learning outcome scores according to the experimental and control groups. Wilcoxon Signed Rank test was used to compare the listening skills pre- and post-test scores of the groups. IBM SPSS Statistics 21.0 (IBM Corp. Released 2012. IBM SPSS Statistics for Windows, Version 21.0. Armonk, NY: IBM Corp.) and MS-Excel 2007 programs were used for statistical analyzes and calculations. Statistical significance level was accepted as p<0.05. As a result of the analysis, it was concluded that the listening skills of the experimental group learners, who used digital materials to improve their listening skills, improved more than the control group. In the targeted learning outcomes survey, it was seen that the results of the experimental group learners were higher. In the qualitative dimension of the research, interviews were held with instructors and learners in order to determine the opinions of learners and instructors regarding the use of digital materials in teaching Turkish to foreigners. The data obtained from the interviews were analyzed descriptively. It is seen that the data obtained from the interviews with the learners overlap with the results obtained from the pre-test-post-test and targeted learning outcomes survey. It was concluded that in the experimental group, where listening skill activities were carried out through digital materials, the learners found the use of digital materials necessary for both listening skills and other skills. No digital materials were used to improve the listening skills of control group learners. However, it was determined through the interview form that the learners in the control group were willing to use digital materials. As a result of the analysis, it is seen that the instructors are predominantly digital natives, according to the information obtained from the demographic information forms. According to the data obtained from the interviews, it was concluded that both the experimental group and control group instructors supported the use of digital materials in lessons as well as the development of listening skills. Significant results were obtained for the experimental group of the digital materials used to develop listening skills. Based on the findings in the interview forms, it was determined that the use of digital materials was beneficial for the instructors and learners in both the experimental group and the control group. In the research within the framework of the 21st century; Considering the impact of digital on daily life and the changing learner and instructor profiles, it has been concluded that it is necessary to benefit from current approaches in teaching Turkish to foreigners and use digital materials to achieve the targeted learning outcomes.
Benzer Tezler
- İkinci dil olarak Türkçe öğrenme süreçlerinin ekolojik arka planının belirlenmesi: Zumbo'nun ekolojik çerçevesi ışığında bir inceleme
Determining the ecological background of the processes of learning Turkish as a second language: An examination in light of Zumbo's ecological framework
ELİF JAMINI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TALHA GÖKTENTÜRK
- Örgütlerde yabancılaşma sorunları ve yabancılaşmanın önlenmesinde yönetime katılmanın rolü
Başlık çevirisi yok
ÖZCAN YENİÇERİ