Bilişsel-davranışçı yaklaşıma göre erkeklerin depresyon deneyimleri: Karma yöntemli gömülü kuram çalışması
Men's experiences of depression from the perspective of cognitive-behavioural approach: A mixed method grounded theory study
- Tez No: 932819
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜLGÜN DURAT, DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGE ÖNER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Psikoloji, Psikiyatri, Nursing, Psychology, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Erkeklik, Cognitive-behavioral approach, men, masculinity, male depression, depression, grounded theory
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
GİRİŞ VE AMAÇ: Depresyon kadınlarda erkeklere göre daha fazla görülürken, erkeklerde benimsenen cinsiyet rol normlarının etkisi ile depresyonun deneyim ve dışa vurumu farklılık göstermektedir. Bu durum erkeklerde depresyonu tanılanama ve tedavi süreçlerini zorlaştırmaktadır. Bu tez çalışmasında, bilişsel-davranışçı yaklaşım perpektifinden erkeklerin depresyon deneyimlerini ele alan bir Gömülü Kuram (Grounded Teori) oluşturulması amaçlandı. GEREÇ VE YÖNTEM: Araştırmada karma yöntem araştırma desenlerinden“Açımlayıcı Sıralı Karma Yöntem”kullanıldı. İlk aşamada rastgele örnekleme yöntemi ile 1133 erkek katılımcıdan nicel veriler, Erkeklik Normlarına Uygunluk Envanteri (ENUE-30), Erkek Depresyon Risk Ölçeği-22 (EDRÖ-22), Hasta Sağlık Anketi-4 (HSA-4) kullanılarak, yapısal eşitlik modeli ile analiz edildi. Nitel veriler ise yarı yapılandırılmış bireysel görüşmeler aracılığıyla 23 katılımcıdan, gömülü kuramın analiz basamakları (aşağıdan yukarıya, yukarıdan aşağıya ve tematik kodlama) doğrultusunda toplandı ve analiz edildi. BULGULAR: EDRÖ-22 (p=0,001, Beta=-0,306) ölçümü üzerinde ENUE-30 ölçümünün etkisinde HSA-4 ölçümünün aracı bir rol üstlendiği tespit edildi. Erkeklerin cinsiyet rolleri bağlamında depresyon deneyimlerine ilişkin niteliksel bulgular 7 tema üzerinde incelendi. Temalar;“Depresyonun tanımı, Bilişsel inançlar, Depresyonun nedenleri, Depresyon belirtileri, Yardım almadaki engeller, Etkili başetme yöntemleri, Depresyondaki erkeğe yönelik tutum”dur. SONUÇ: Araştırma, nicel veriler ile erkeklik normlarına uyumun tipik depresif belirtilerin aracılığı yoluyla erkek depresyonunu etkilediğini ortaya koydu. Nitel veriler, erkeklerin deneyimlerine ilişkin bilişsel ve davranışsal perspektifleri vurguladı, bu bulgular nicel sonuçlar ile uyum sağlayarak geliştirilen gömülü kuramın çerçevesini desteklemektedir. Anahtar Kelimler: Bilişsel-davranışçı yaklaşım, erkek, erkeklik, erkek depresyonu, depresyon, gömülü kuram
Özet (Çeviri)
INTRODUCTION AND AIM: Depression is more common in women than in men, but the experience and expression of depression differ in men due to the effect of gender role norms. This situation complicates the diagnosis and treatment processes of depression in men. This thesis, it was aimed to create a grounded theory from the perspective of the cognitive-behavioural approach in understanding men's experiences of depression. MATERIAL AND METHOD: Exploratory Sequential Mixed Method, one of the mixed-method research designs, was used in the study. In the first stage, quantitative data from 1133 male participants were analyzed by using the Conformity to Masculine Norms Inventory (CMNI-30), Male Depression Risk Scale-22 (MDRS-22), Patient Health Questionnaire-4 (PHQ-4), and structural equation modelling. Qualitative data were collected and analyzed from 23 participants through semi-structured individual interviews in line with the analysis steps of grounded theory (bottom-up, top-down, and thematic coding). RESULTS: It was determined that the PHQ-4 measurement was mediating the effect of the CMNI-30 measurement on the MDRS-22 (p=0.001, Beta=-0.306). Qualitative findings related to men's experiences of depression in the context of gender roles were analyzed on 7 themes. The themes are Definition of depression, Cognitive beliefs, Causes of depression, Symptoms of depression, Barriers to getting help, Effective coping methods, and Attitude towards depressed men. CONCLUSIONS: The study used quantitative data to show that conformity to norms of masculinity influences male depression through the mediation of typical depressive symptoms. Qualitative data highlighted cognitive and behavioural perspectives on men's depression experiences; these findings align with quantitative results and support the framework of the developed grounded theory.
Benzer Tezler
- Tip 2 diyabetli bireylerde kronotip ile glisemik kontrol, yeme davranışı ve depresyon arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between chronotype and glycemic control, eating behavior and depression in individuals with type 2 diabetes
MERVE TUNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşaİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN MAHMUT İLKOVA
- Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine intihar girişimi ve kendine zarar verme öyküsü ile başvuran olguların adli tıbbi açıdan değerlendirilmesi
A forensic medical evaluation of patients presenting to Akdeniz University Faculty of Medicine Hospital with a history of suicide attempt and self-harm
GÜLŞAH YİĞİT
- Health risk behaviors and perceived loneliness Among University students in Kirkuk/Iraq
Kerkük/Irak'ta üniversite öğrencileri arasında sağlık açısından riskli davranışlar ve algılanan yalnızlık
KHALAF MHAIMEED TAWFEEQ TAWFEEQ
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Halk SağlığıÇankırı Karatekin ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYSUN ERGÜL TOPÇU
- Üniversite öğrencilerinin riskli davranışları ile problemli internet kullanımı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
NEŞE KÜBRA YEMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA DUYGU KAYA YERTUTANOL
- Kendine zarar verme davranışı olan ve olmayan majör depresif bozukluk tanılı ergelerde akut sosyal stresin karar verme ve metakognitif süreçlere etkisi
The effect of acute social stress on decision-making and metacognitive processes in adolescents diagnosed with major depressive disorder, with and without non-suicidal self-injury
ANIL ŞAFAK KAÇAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İPEK SÜZER GAMLI