Yusuf Mısırlıoğlu (Âşık Çepni) hayatı-sanatı-eserleri
Yusuf Mısırlıoğlu (Minstrel Chepni) life-art-poems
- Tez No: 934455
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ABONOZ KÜÇÜK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Âşık Çepni, Âşıklık Geleneği, Âşık Şiiri, Âşık Edebiyatı, Âşık Çepni, Minstrel Tradition, Minstrel Poetry, Minstrel Literature
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Giresun Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Halk edebiyatı içerisinde yer alan âşık edebiyatının temeli ozan-baksı geleneğine dayanmaktadır. Âşıklık geleneği Türklerin gittikleri tüm coğrafyalarda, geçirdikleri tüm değişimler sonucu dönüşerek varlığını sürdürmüştür. Ozan- baksı adı verilen ve hekimlik, din adamlığı, büyücülük, rakkaslık, musikişinaslık gibi birçok görevi üstlenen bu kişiler 15. yüzyıl itibariyle âşık olarak adlandırılmaya başlamıştır. 16. yüzyılda ise bu geleneğe ait ürünlerin ilk örneklerine rastlanır. 17 ve 19. yüzyıllar arasında yetişen âşıklarla Türk âşıklık geleneği en verimli dönemlerini yaşamıştır. Gelenek, eski canlılığını koruyamasa da temsilci ve örnekleriyle günümüze kadar ulaşmıştır. Bugün âşıklık geleneğinin devam etmesini, gelecek kuşaklara aktarılmasını sağlayan önemli temsilciler mevcuttur. Bu temsilcilerden biri de Âşık Çepni Yusuf Mısırlıoğlu'dur. Âşıklık geleneğinin yaşayan önemli temsilcilerinden biri olan Âşık Çepni'nin eserleri ile ilgili bir çalışma mevcut değildir. Çalışma, aşığın gelenek içerisindeki yerinin değerlendirilmesi ve literatüre kazandırılması açısından önem teşkil etmektedir. Çalışma yapılırken nitel araştırma yöntemlerinden yararlanılmıştır. Literatür taraması ve görüşme yöntemleri kullanılarak veriler toplanmıştır. Âşıklık geleneği, âşık edebiyatı, geleneğe ait terimler, çepni kültürü, nazirecilik geleneği ve mizahi destan ile ilgili literatür taraması yapılmıştır. Görüşme yöntemi ile Âşık Çepni'den edgörüşme yöntemi ile toplanan veriler analiz edilmiş ve yazıya aktarılmıştır. Çalışmada Âşık Çepni'nin hayatı ve yazmış olduğu 234 şiir incelenmiş ve âşığın sanatı değerlendirilmeye çalışılmıştır. Sonuç kısmında elde edilen bilgiler üzerinden bir değerlendirme yapılmıştır.
Özet (Çeviri)
The basis of minstrel literature, which is included in folk literature, is traces to the ozan-baksı tradition. The tradition of minstrelsy has continued to exist in all geographies where Turks have traveled, transforming as a result of all the changes they have undergone. These people, called minstrel-baksis, who undertook many duties such as medicine, clergy, sorcery, pendulum, musician, began to be called minstrels as of the 15th century. In the 16th century, the first examples of products belonging to this tradition are encountered. Between the 17th and 19th centuries, the Turkish tradition of minstrelsy experienced its most productive periods. Although the tradition could not preserve its former vitality, it has survived to the present day with its representatives and examples. Today, there are important representatives who ensure the continuation of the minstrel tradition and its transmission to future generations. One of these representatives is Âşık Çepni Yusuf Mısırlıoğlu. There is no study on the works of Âşık Yusuf Mısırlıoğlu, one of the important living representatives of the minstrel tradition. The study is important in terms of evaluating the place of the minstrel in the tradition and bringing it to the literature. Qualitative research methods were utilized during the study. Data were collected using literature review and interview methods. A literature review was conducted on minstrel tradition, minstrel literature, terms belonging to the tradition, çepni culture, tradition of nazirism and humorous epic. The data collected from Âşık Çepni through the interview method were analyzed and transcribed. In the study, Âşık Çepni's life and 234 poems written by him were analyzed and the art of the minstrel was tried to be evaluated. In the conclusion, an evaluation was made based on the information obtained.
Benzer Tezler
- Yusuf Vezir Çemenzeminli'nin hayatı ve edebi eserleri üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
İRFAN MURAT YILDIRIM
