Beş faktör kişilik özellikleri ve öz saygının siber zorbalığı yordamadaki rolü
The role of five factor personality traits and self esteem in predicting cyberbullying
- Tez No: 935087
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ LEYLA ERCAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Education and Training, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı lise öğrencilerinde siber zorbalık ve siber mağduriyetin cinsiyet, sınıf düzeyi, okul türü, İnternet kullanım süresine göre farklılaşıp farklılaşmadığını ortaya koymak ve beş faktör kişilik özellikleri ve öz saygının siber zorbalık ve siber mağduriyeti yordayıp yordamadığını incelemektir. Araştırmada bu amaca yönelik İstanbul ili Güngören ilçesinde 6 farklı lisede eğitim gören 630 (383 kız, 247 erkek) gönüllü lise öğrencisi yer almıştır. Araştırmada kişilik özelliklerini ölçmek için Sıfatlara Dayalı Kişilik Testi, öz saygı için Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği, siber zorbalık ve siber mağduriyeti ölçmek için Yenilenmiş Siber Zorbalık Envanteri-II ve araştırmacı tarafından düzenlenen Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Siber zorbalık ve siber mağduriyetin cinsiyet açısından farklılığını ortaya koymak için t testi; sınıf düzeyi, okul türü, İnternet kullanım süresi açısından farklılığı göstermek için de tek yönlü varyans analizi (Anova) kullanılmıştır. Siber zorbalık, siber mağduriyet, beş faktör kişilik özelliklerinin alt boyutları ve öz saygı değişkenlerinin arasındaki ilişki Pearson Momentler Korelasyon Analizi ile yapılmıştır. Beş faktör kişilik özellikleri ve öz saygının siber zorbalığı ve siber mağduriyeti yordama durumunu ortaya koymak için hiyerarşik çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda siber zorbalık ve siber mağduriyet cinsiyete göre anlamlı farklılaşmamıştır. Siber zorbalık sınıf düzeyine göre anlamlı farklılaşmamış, siber mağduriyet anlamlı farklılaşmış; 9. sınıflarda 12. sınıflara göre siber mağduriyet yüksek çıkmıştır. Siber zorbalık ve siber mağduriyet okul türüne göre anlamlı farklılaşmıştır. Siber zorbalık en yüksek Anadolu Liselerinde sonra Mesleki ve Teknik Anadolu Liselerinde en düşük ise Anadolu İmam Hatip Liselerinde görülmüştür. Siber mağduriyet okul türüne göre anlamlı farklılaşmıştır. Siber mağduriyetin Anadolu Liselerinde Anadolu İmam Hatip liselerine göre daha fazla olduğu bulgulanmıştır. Siber zorbalık ve siber mağduriyetin İnternet kullanım süresine göre farklılaştığı görülmüş, kullanım süresi arttıkça siber zorbalık ve siber mağduriyetin arttığı bulgulanmıştır. Beş faktör kişilik özelliklerinden öz disiplin, uyumluluk ve öz saygı siber zorbalığı negatif yordamıştır. Beş faktör kişilik özelliklerinden öz disiplin negatif, deneyime açıklık pozitif ve öz saygı negatif olmak üzere siber mağduriyeti yordamıştır. Bulgular tartışılmış ve yorumlanmış, önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The study aim to investigate whether cyberbullying and cybervictimization among high school students differ based on gender, grade level, school type, and internet usage duration, as well as to examine whether the Big Five personality traits and self-esteem predict cyberbullying and cybervictimization. For this purpose, the study included 630 volunteer high school students (383 female, 247 male) from six different high schools in the Güngören district of Istanbul participated in the study. In the study, the Adjective-Based Personality Test was used to measure personality traits, the Rosenberg Self-Esteem Inventory was used to measure self-esteem, the Revised Cyberbullying Inventory-II was used to measure cyberbullying and cyber victimization, and the Personal Information Form prepared by the researcher. To examine the differences in cyberbullying and cybervictimization based on gender, a t-test was conducted; for differences based on grade level, school type, and internet usage duration, a one-way analysis of variance (ANOVA) was used. The relationships between cyberbullying, cybervictimization, the subdimensions of the Big Five personality traits, and self-esteem variables were analyzed using Pearson's Moment Correlation Analysis. Hierarchical Regression analysis was used to reveal the predictive status of five-factor personality traits and self-esteem on cyberbullying and cyber victimization. As a result of the research, cyberbullying and cyber victimization did not differ significantly according to gender. Cyberbullying did not differ significantly by grade level, but cybervictimization showed a significant difference, with 9th-grade students reporting higher levels of cybervictimization compared to 12th-grade students. Cyberbullying and cyber victimization showed significant differences based on school type. Cyberbullying was found to be highest in Anatolian High Schools, followed by Vocational and Technical Anatolian High Schools, and lowest in Anatolian Imam Hatip High Schools. Cyber victimization differed significantly according to school type. It was found that cyber victimization was higher in Anatolian High Schools than in Anatolian Imam Hatip High Schools. It was observed that cyberbullying and cyber victimization differed according to the duration of İnternet use, and it was found that cyber bullying and cyber victimization increased as the duration of use increased. Among the Big Five personality traits, conscientiousness, agreeableness, and self-esteem were negatively predicted with cyberbullying. Regarding cyber victimization, conscientiousness had a negative prediction, openness to experience had a positive prediction, and self-esteem had a negative prediction. The findings were discussed and interpreted, and suggestions were made.
Benzer Tezler
- Realisms and working women in the novels of Gaskell and Brontë
Gaskell ve Brontë'nin romanlarında gerçekçilik ve çalışan kadınlar
RANA KAHVECİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2014
İngiliz Dili ve EdebiyatıOrta Doğu Teknik Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MARGARET J. M. SÖNMEZ
- Pozitif fonksiyonel tutumlar ölçeğinin psikometrik özelliklerinin incelenmesi
An examination of psychometric properties of positive functional attitudes scale
SAİDE UMUT ZEYBEK
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE REZAN ÇEÇEN EROĞUL
- Bazı esterlerin kinetik incelenmesi ve termodinamik parametrelerin belirlenmesi
Kinetic study and detesmination of thermodnamic parameters of some esters
İBRAHİM TAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CEBE
- İzmir'de bazı yolların kapatılarak yaya bölgeleri oluşturma da kent peyzajını geliştirme açısından yeniden planlanması üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
BAHAR TÜRKYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Şehircilik ve Bölge PlanlamaEge ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı