İç mekanda malzemenin çoklu duyusal deneyimi ve kullanıcı algısı
Multisensory experience and user perception of the material in the interior
- Tez No: 935500
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYŞEN ÖZKAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İç Mimari ve Dekorasyon, Interior Design and Decoration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tasarımın karakterini belirleyen en önemli unsurlardan biri malzemedir. Kullanıcı bir mekânın ya da donatının özelliklerini tanımlarken malzemelerden yararlanmaktadır. Malzeme algısı, kullanıcının duyu organları ile kısa ya da uzun süreli deneyimleri sonucunda gerçekleşmektedir. Algısal süreçteki algı düzeyi, deneyime dâhil olan duyulara bağlıdır. Çoklu duyu deneyimi malzemenin algı düzeyi üzerinde önemli etkilere sahipken; kullanıcının malzeme tercihlerini de belirlemektedir. Bu tez çalışmasının amacı, iç mekanda kullanılan yüzey malzemelerinin duyu sayısındaki artışa ve deneyime dâhil olan duyu türüne bağlı algı ve tercih düzeyini değerlendirmektir. Malzemenin deneyime dâhil olan duyu sayısı ve duyu türüne bağlı algı ve tercih düzeyini ölçmek için rastlantısal olmayan, amaçlı, ölçüt örneklem yöntemi kullanılmıştır. Ölçüt, deney katılımcılarının iç mimarlık öğrencisi olmasıdır. Çalışmaya gönüllü olarak 135 kişi katılmıştır. Masif meşe ve cam masa yüzey malzemeleri üzerinde görme, dokunma ve işitme duyuları çalışma kapsamına dâhil edilerek deneyim gerçekleştirilmiştir. Malzeme deneyimi tekil, ikili ve çoklu duyu olmak üzere üç aşamadan oluşmaktadır. Her aşama sonrasında deneklere algı ve tercih düzeylerini ölçen aynı kapalı uçlu sorular yöneltilerek, tekrarlı ölçüm ile malzemeleri değerlendirmeleri istenmiştir. Çalışma sonucunda malzemenin deneyimlenen duyu sayısındaki artışa bağlı algı düzeyinin arttığı görülmüştür. Tekil duyu deneyiminde malzeme türüne bağlı algı ve tercih düzeyinde farklılık görülmezken; ikili ve çoklu duyu deneyiminde malzeme türünün algı ve tercih düzeyi üzerinde anlamlı farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Duyu türüne bağlı malzemenin algı düzeyi çoktan aza görme, işitme, dokunma duyuları olarak sıralanmaktadır. Çoklu duyusal deneyimde cinsiyete bağlı anlamlı farklılıklar görülmektedir. Bu tez çalışması, mekanların duyular ile algılanmakta olduğu temelinde oluşmuş olup, elde edilen bulgular ışığında mekanları duyular yardımı ile anlamlandırmamızı sağlayan malzeme kullanımı ve seçiminin önemli olduğu vurgulanmaktadır. Bu anlamda, mekana ilişkin kişi memnuniyeti ve konforunun olumlu yönde olabilmesi amacıyla bir mekanın tasarımında malzeme seçiminin oldukça önemli olduğu belirtilmelidir. Özellikle tasarımcıların malzeme seçiminde kullanıcı odaklı yaklaşması ve bu çalışma bulgularının da gösterdiği doğrultuda potansiyel mekan kullanıcılarının tekil duyu deneyimi yerine çoklu duyu deneyimlerini destekleyecek malzeme seçimlerine odaklanmalarının mekan tasarımında daha sağlıklı ve doğru kararlar verilmesini sağlayacağı önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
One of the most important elements that determine the character of the design is the material. The user makes use of materials when defining the characteristics of a space or equipment. Material perception is realized as a result of the user's short or long term experiences with the sensory organs. The level of perception in the perceptual process depends on the senses involved in the experience. While the multi-sensory experience has significant effects on the perception level of the material; it also determines the user's material preferences. The aim of this thesis is to evaluate the perception and preference level of surface materials used in interior spaces depending on the increase in the number of senses and the type of senses involved in the experience. A non-random, purposive, criterion sampling method was used to measure the level of perception and preference of the material depending on the number of senses and the type of senses involved in the experience. The criterion is that the experiment participants are interior architecture students. 135 people voluntarily participated in the study. The experience was realized on solid oak and glass table surface materials by including the senses of sight, touch and hearing within the scope of the study. The material experience consisted of three stages: single, dual and multi-sensory. After each stage, the subjects were asked to evaluate the materials with repeated measurement by asking the same closed-ended questions measuring their perception and preference levels. As a result of the study, it was observed that the perception level of the material increased with the increase in the number of senses experienced. While there was no difference in the level of perception and preference depending on the material type in single sensory experience, it was concluded that there was a significant difference in the level of perception and preference of the material type in dual and multiple sensory experience. The level of perception of the material depending on the sensory type is ranked from most to least as vision, hearing and touch senses. There are significant differences in multi-sensory experience depending on gender. This thesis study is based on the fact that spaces are perceived with the senses, and in the light of the findings obtained, it is emphasized that the use and selection of materials that enable us to make sense of the spaces with the help of the senses are important. In this sense, it should be stated that the choice of material is very important in the design of a space in order to ensure that the satisfaction and comfort of the person regarding the space is positive. In particular, it is suggested that designers should have a user-oriented approach in material selection and, as the findings of this study show, focusing on material choices that will support the multi-sensory experiences of potential space users instead of a single sensory experience will provide healthier and more accurate decisions in space design.
Benzer Tezler
- Turizm yapıları ve tembel mekânlar: Duyusal deneyim perspektifinde mekânsal dizim yöntemine kapsayıcı bir yaklaşım
Tourism buildings and lazy spaces: An inclusive approach to spatial arrangement method from a perspective sensory experience
DENİZ YILDIRIM
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
- Teknolojik gelişmelerin etkisi ile yüzeylerde malzeme kullanımı: Akıllı malzemeler
The use of materials on surfaces with the effect of technological developments: Smart materials
SEÇİL YAĞLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Hacettepe Üniversitesiİç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Sosyal sorumluluk projesi olarak; hayvan, yaşlı, çocuklar için entegre yaşam alanları tasarım ilkeleri uygulama yaklaşımları ve model önerisi
As a social responsibility project; integrated living spaces design principles approaches for animals, the elderly and children & a model proposal
UMAY YILMAZ ARER
- İstanbul ilinde çocuk dostu kent için mekân, çevre, tasarım, gelişim eksenli bir proje:“Esenler Çocuk Sokağı”örneğinin incelenmesi
An urban space, environment, design, development-aimed project for child-friendly city in Istanbul: Investigation on the example of“Esenler Child Street”
BAHAR YAZGAN