Hemşirelik kuramlarına yönelik öz yeterlik ölçeğinin geliştirilmesi ve ilk doğrulanması
Development and initial validation of a self-efficacy scale for nursing theories
- Tez No: 935691
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜLÇİN AVŞAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Hemşirelik bakımı, hemşirelik, kuram, ölçek geliştirme, öz yeterlik ölçeği, Hastane hemşireleri, Primer bakım hemşireliği, Nursing care, nursing, scale development, self-efficacy scale, theory, Nursing staff-hospital, Primary nursing
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Araştırma hemşirelerin hemşirelik kuramlarına yönelik öz yeterliklerini değerlendirmek için bir ölçüm aracı geliştirmek ve bu aracın ilk doğrulamasını yapmak amacıyla gerçekleştirildi. Materyal ve Metot: Araştırma metodolojik ve kesitsel olarak iki tür aşamadan oluşmaktadır. Metodolojik kısmın örneklemini bir üniversite hastanesinde çalışan 475, kesitsel kısmın örneklemini ise bir devlet hastanesinde çalışan 522 hemşire oluşturdu. Araştırmanın metodolojik kısmının verilerinin toplanmasında,“Tanıtıcı Bilgi Formu 1”,“Hemşirelik Kuramlarına Yönelik Öz Yeterlik Ölçek Taslağı”kullanıldı. Araştırmanın kesitsel kısmının verilerinin toplanmasında,“Tanıtıcı Bilgi Formu 2”,“Hemşirelik Kuramlarına Yönelik Öz Yeterlik Ölçeği”kullanıldı. Veriler; güvenirlik ve geçerlik analizleri kapsamında, Açıklayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizi, Cronbach's Alpha, Pearson Korelasyon analizi, Bağımsız Gruplarda t Testi, One Way Anova, Posthoc analizi ile incelendi. İstatistiksel anlamlılık düzeyi 0.05 kabul edildi. Ayrıca, veri değerlendirilmelerinde yüzdelik, ortalama, bağımsız gruplarda t testi ve ileri analizler de kullanıldı. Bu çalışma TDK-2023-13427 proje numarasıyla Atatürk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından desteklendi. Bulgular: Hemşirelik Kuramlarına Yönelik Öz Yeterlik Ölçeğinin Cronbach's alpha güvenilirlik değeri 0.96; Kaiser-Meyer Olkin değeri 0.94 ve Barlett test x2=5747.868 (p=0.001) olarak belirlendi. Bununla birlikte ölçeğin örneklem büyüklüğünün faktör analizi için uygun olduğu saptandı. Ölçek maddeleri 2 faktör altında toplanarak açıklanan varyans oranı %74.811 olarak bulundu. Hemşirelik Kuramlarına Yönelik Öz Yeterlik Ölçeğinin 1. faktörü“Bilişsel Yeterlik”ve 2. faktörü“Duyuşsal ve Davranışsal Yeterlik”olarak isimlendirildi. Son haliyle 18 madde olarak belirlenen taslak ölçeğin sorun teşkil eden bir maddesinin olmadığı tespit edildi. Ölçekten alınabilecek en yüksek puan 5 ve en düşük 1 puan olarak belirlendi. Yapılan araştırmada hemşirelerin hemşirelik kuramlarına yönelik öz yeterlikleri 2.82±0.98 olarak saptandı. Sonuç: Yapılan analizler sonucunda 18 madde ve 2 faktör olarak belirlenen“Hemşirelik Kuramlarına Yönelik Öz Yeterlik Ölçeği”nin güvenilir ve geçerli bir ölçme aracı olduğu saptandı. Araştırma sonucunda hemşirelerin hemşirelik kuramlarına yönelik öz yeterliklerinin orta düzeyde olduğu saptandı. Geliştirilen bu ölçek, hemşirelerin hemşirelik kuramlarına yönelik öz yeterliklerinin değerlendirilmesinde kullanılabilir.
Özet (Çeviri)
Aim: The study was conducted to develop a measurement tool to assess nurses' self-efficacy regarding nursing theories and to perform its initial validation. Material and Methods: The study consisted of methodological and cross sectional phases. The sample for the methodological phase included 475 nurses working at a university hospital, while the sample for the cross-sectional phase consisted of 522 nurses employed at a state hospital. In the methodological phase of the study, data were collected using the“Descriptive Information Form 1”and the“Draft Self-Efficacy Scale for Nursing Theories.”The“Descriptive Information Form 2”and the finalized“Self Efficacy Scale for Nursing Theories”were used in the cross-sectional phase. The data were analyzed within the scope of reliability and validity procedures, including Exploratory and Confirmatory Factor Analyses, Cronbach's Alpha, Pearson Correlation Analysis, Independent Samples t-Test, One-Way ANOVA, and Post Hoc analysis. The level of statistical significance was set at 0.05. Additionally, percentages, means, independent samples t-tests, and advanced analyses were employed to evaluate the data. This study was supported by Atatürk University Scientific Research Projects Coordination Office with project number TDK-2023-13427. Results: The Cronbach's alpha reliability coefficient of the Self-Efficacy Scale for Nursing Theories was determined to be 0.96, while the Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) value was 0.94, and Bartlett's test result was χ² = 5747.868 (p = 0.001). These findings indicated that the sample size was suitable for factor analysis. The scale items were grouped under two factors; the total variance explained was 74.811%. The first factor was named“Cognitive Competence”and the second factor was called“Affective and Behavioral Competence.”In its final form, the draft scale consisted of 18 items; none were identified as problematic. The scale scores range from a minimum of 1 to a maximum of 5. The study found that nurses' self-efficacy related to nursing theories had a mean score of 2.82 ± 0.98. Conclusion: As a result of the analyses, the“Self-Efficacy Scale for Nursing Theories,”consisting of 18 items and 2 factors, was a valid and reliable measurement tool. The study revealed that nurses' self-efficacy related to nursing theories was moderate. The developed scale can assess nurses' self-efficacy regarding nursing theories.
Benzer Tezler
- Çocuklarda akut stres hiperglisemisinde hormonal değişikliklerin ve kısa süreli prognozun incelenmesi
Başlık çevirisi yok
AYGÜN DİNDAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜLYA GÜNÖZ
- Cumhuriyet Üniversitesi Hastanesindeki lavman uygulamaları ile hastaların bu uygulamalara ilişkin duygu ve düşünceleri
Başlık çevirisi yok
SULTAN ALAN ÇİÇEK
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
HemşirelikCumhuriyet ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MELİHA ATALAY
- Lohusalıkta anneye verilen sağlık eğitiminin annenin doğum sonrası döneme ilişkin bilgi düzeyine etkisinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
HANDAN GÜLER
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
HemşirelikCumhuriyet ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. MELİHA ATALAY
- Ameliyat öncesi hastaların ameliyata ilişkin duyguları, düşünceleri ve bilgi istekleri
The Pre-operative patiensts feelings throughts and information requirements concerning their surgical operations
KADRİYE BULDUKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
HemşirelikCumhuriyet ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MELİHA ATALAY