İskemik ve hemorajik inme klinik parametrelerinin iklime bağlı faktörlerle ilişkisi
Relationship of ischemic and hemorrhagic stroke clinical parameters with climate-related factors
- Tez No: 936558
- Danışmanlar: PROF. DR. ŞEREFNUR ÖZTÜRK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Nöroloji, Neurology
- Anahtar Kelimeler: İklim değişikliği, iskemik inme, hemorajik inme, meteorolojik parametreler, hava kalitesi, Climate change, ischemic stroke, hemorrhagic stroke, meteorological parameters, air quality
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Nöroloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: İklim değişikliğinin bilinen iki sonucu küresel ısınma ve hava kirliliğidir. Çalışmamızın amacı iklim değişikliği meteorolojik ve hava kalitesi faktörlerin iskemik ve hemorajik inme insidansıyla ilişkisini ve klinik parametreler üzerindeki etkisini araştırmaktır. Gereç ve yöntem: 01 Ocak 2022 – 31 Aralık 2023 tarihleri arasında Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroloji Kliniği servis ve yoğun bakımda 18 yaş üzerinde, ayrıntılı sistemik ve nörolojik muayene, kranial görüntüleme (kranial CT ve / veya MR ) yapıldıktan sonra iskemik ve hemorajik inme tanılarıyla takip edilen 671 iskemik inme, 58 hemorajik inme toplamda 729 inme vakası retrospektif olarak çalışmaya dahil edildi. Hemorajik ve iskemik inme olarak sınıflandırılan hastaların insidansının aylara ve mevsimlere göre dağılımı demografik, klinik parametrelerle meteorolojik ve hava kalitesi verileri arasındaki ilişki incelendi. Bulgular: Eylül ayında erkek hastalarda hemorajik inme görülme sıklığı iskemik inme görülme sıklığından istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksekti (6/31, %19.35'e karşı 26/361, %7.20, p=.018). Mevsimlere göre iskemik inme sıklığı kıyas edildiğinde, kış (%27.12) ve ilkbahar (%28.17) aylarındaki iskemik inme sıklığının sonbahar (%19.67) mevsimindekine kıyasla anlamlı şekilde yüksek olduğu görüldü. Mevsimlere göre hemorajik inme yüklerinde de anlamlı bir değişim saptanamadı. Meteorolojik parametrelere göre hemorajik ve iskemik inme yükleri arasında anlamlı bir farklılık saptanmadı. İskemik inme vakalarında, günlük maksimum sıcaklık(°C), günlük minimum sıcaklık(°C), günlük ortalama sıcaklık(°C) ve buhar basıncı(hPa) ile NIHSS skoru arasında anlamlı ve negatif korelasyon saptandı (Spearman rho=–0.098, p=.011, Spearman rho=–0.087 p=. 025, Spearman rho=–0.122 p=.002, Spearman rho=–0.107 p=.005). İskemik inme vakalarında, günlük maksimum sıcaklık(°C), günlük minimum sıcaklık(°C), günlük ortalama sıcaklık(°C) ve günlük buhar basıncı (hPa) ile RANKIN skoru arasında istatiksel olarak anlamlı ve negatif ilişki saptandı (Spearman rho=–0.087 p=.025 Spearman rho=–0.092 p=.018, Spearman rho=–0.122 p=.002,Spearman rho=–0.079 p=.040). İskemik inme vakalarında klinik ve laboratuvar parametreler değerlendirildiğinde; günlük maksimum sıcaklık(°C), günlük minimum sıcaklık(°C) ve günlük ortalama sıcaklık ile sistolik basınç arasında istatiksel olarak anlamlı ve negatif ilişki saptandı ( Spearman rho=–0.114 p=.003, Spearman rho=–0.103 p=.008, Spearman rho=–0.114 p=.003). İskemik inme vakalarında günlük ortalama nispi nem(%) ile sistolik ve diyastolik kan basıncı kan basıncı arasında pozitif korelasyon belirlendi ( Spearman rho=0.120 p=.002, Spearman rho=0.077 p=.042). İskemik inme vakalarında günlük maksimum sıcaklık(°C), günlük minimum sıcaklık(°C), günlük ortalama sıcaklık (°C) ve günlük buhar basıncı (hPa) ile LDL değeri arasında istatiksel olarak anlamlı ve negatif bir ilişki saptandı (Spearman rho=–0.117 p=.018, Spearman rho=–0.100 p=.044, Spearman rho=–0.102 p=.041, Spearman rho=0.113 p=.024). Hemorajik inme ile hastaneye gelen vakalar için PM10 düzeyi ile hemoglobin değeri arasında istatistiksel olarak anlamlı ve negatif korelasyon (Spearman rho=–0.259, p=.049). İskemik inme vakaları için SO2 düzeyi ile NIHSS arasında istatiksel olarak anlamlı bir pozitif ilişki vardı (Spearman rho=0.086, p=.025). İskemik inme vakalarında O3 düzeyi ile sistolik kan basıncı arasında istatiksel olarak anlamlı ve negatif ilişki belirlendi (Spearman rho=-0.085, p=.027). İskemik inme vakalarında SO2 düzeyi ile trigliserit düzeyi arasında istatiksel olarak anlamlı ve negatif bir ilişki vardı (Spearman rho=-0.120, p=.024). İskemik inmede vakalarında yaş, DM ( 3 kat) ve hemoglobin anlamlı risk faktörü olarak belirlendi (p=<.001, p=<.001, p=.034). Hemorajik inme vakalarında sistolik ve diyastolik kan basıncı artt Sonuçlar: Kış ve ilkbaharda iskemik inme, sonbahara göre daha fazladır. Eylül'de erkeklerde hemorajik inme daha sık görülmüştür. Günlük maksimum, minimum, ortalama sıcaklık, buhar basıncı ve çevresel parametreler, iskemi inme şiddeti (NIHSS) ve fonksiyonelliği (RANKIN) ile ilişkilidir. İskemik inme vakalarında, SO2 düzeyi ile NIHSS arasında anlamlı pozitif bir ilişki bulunmuştur, bu da hava kirliliğinin inme şiddetini artırabileceğini düşündürmektedir. Ayrıca, O3 düzeyi ile sistolik kan basıncı arasında negatif bir ilişki saptanmış, SO2 düzeyi ile trigliserit düzeyi arasında ise negatif ilişki belirlenmiştir. Yaş, diyabet (DM) ve hemoglobin düzeyleri iskemik inme için önemli risk faktörleri olarak belirlenmiştir. Hemorajik inme vakalarında ise, sistolik ve diyastolik kan basıncı inme riskini artırıcı faktörler olarak öne çıkmıştır. Bu bulgular, çevresel faktörlerin ve klinik risk parametrelerinin inme vakalarının yönetiminde önemli bir rol oynadığını ve sağlık politikalarının bu faktörleri göz önünde bulundurarak şekillendirilmesi gerektiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: Two known consequences of climate change are global warming and air pollution. The aim of our study was to investigate the relationship between climate change, meteorological and air quality factors with the incidence of ischemic and hemorrhagic stroke and their effect on clinical parameters. Materials and method: Between January 1 and December 31, 2023, a total of 729 stroke cases (671 ischemic stroke, 58 hemorrhagic stroke, 729 stroke cases in total) over the age of 18 years, who were followed up with ischemic and hemorrhagic stroke diagnoses after detailed systemic and neurological examination, cranial imaging (cranial CT and/or MRI) were included in the study retrospectively in Selçuk University Faculty of Medicine Hospital Neurology Clinic ward and intensive care unit. The distribution of the incidence of patients classified as hemorrhagic and ischemic stroke according to months and seasons and the relationship between demographic, clinical parameters and meteorological and air quality data were examined. Results: In September, the incidence of hemorrhagic stroke in male patients was statistically significantly higher than the incidence of ischemic stroke (6/31, 19.35% vs. 26/361, 7.20%, p=.018). When the incidence of ischemic stroke was compared by season, the incidence of ischemic stroke was significantly higher in winter (27.12%) and spring (28.17%) compared to fall (19.67%). There was also no significant change in the burden of hemorrhagic stroke by season. There was no significant difference between hemorrhagic and ischemic stroke burden according to meteorological parameters. In terms of functional impairment, there was a significant and negative correlation between daily maximum temperature (°C), daily minimum temperature (°C), daily average temperature (°C) and daily vapor pressure (hPa) and NIHSS score in ischemic stroke cases (Spearman rho=-0.098, p=.011, Spearman rho=-0.087 p= 025, Spearman rho=-0.122 p=.002, Spearman rho=–0.107 p=.005). In ischemic stroke cases, there was a statistically significant and negative correlation between daily maximum temperature (°C), daily minimum temperature (°C), daily mean temperature (°C) and daily vapor pressure (hPa) and RANKIN score (Spearman rho=-0.087 p=.025, Spearman rho=-0.092 p=.018, Spearman rho=-0.122 p=.002, Spearman rho=-0.079 p=.040). When clinical and laboratory parameters were evaluated in ischemic stroke cases, a statistically significant and negative correlation was found between daily maximum temperature (°C), daily minimum temperature (°C) and daily mean temperature and systolic pressure ( Spearman rho=-0.114 p=.003, Spearman rho=-0.103 p=.008, Spearman rho=-0.114 p=.003). There was a positive correlation between mean daily relative humidity (%) and systolic and diastolic blood pressure in ischemic stroke cases ( Spearman rho=0.120 p=.002, Spearman rho=0.077 p=.042). A statistically significant and negative correlation was found between daily maximum temperature (°C), daily minimum temperature (°C), daily mean temperature (°C) and daily vapor pressure (hPa) and LDL value in ischemic stroke cases (Spearman rho=-0.117 p=.018, Spearman rho=-0.100 p=.044, Spearman rho=-0.102 p=.041, Spearman rho=0.113 p=.024). Statistically significant and negative correlation between PM10 level and hemoglobin value for cases hospitalized with hemorrhagic stroke (Spearman rho=-0.259, p=.049). There was a statistically significant and positive correlation between SO2 level and NIHSS (Spearman rho=0.086, p=.025). There was a statistically significant and negative correlation between O3 level and systolic blood pressure in ischemic stroke patients (Spearman rho=-0.085, p=.027). There was a statistically significant and negative correlation between SO2 level and triglyceride level in ischemic stroke cases (Spearman rho=-0.120, p=.024). Age, DM (3-fold) and hemoglobin were determined as significant risk factors in ischemic stroke cases (p=<.001, p=<.001, p=.034). In hemorrhagic stroke cases, systolic and diastolic blood pressure were found to be significant risk factors (p=<.001). Conclusions: In winter and spring, ischemic stroke was more frequent than in autumn. Hemorrhagic stroke was more common in men in september. Daily maximum, minimum, average temperature, vapor pressure and environmental parameters are associated with ischemic stroke severity (NIHSS) and functionality (RANKIN). In ischemic stroke cases, a significant positive association was found between SO2 level and NIHSS, suggesting that air pollution may increase stroke severity. In addition, there was a negative association between O3 level and systolic blood pressure, and a negative association between SO2 level and triglyceride level. Age, diabetes mellitus (DM) and hemoglobin levels were found to be important risk factors for ischemic stroke. In cases of hemorrhagic stroke, systolic and diastolic blood pressure were found to increase the risk of stroke. These findings suggest that environmental factors and clinical risk parameters play an important role in the management of stroke cases and that health policies should be shaped by considering these factors.
Benzer Tezler
- Akut iskemik ve hemorajik inme olgularının ayrımında oksidatif stres parametrelerinin ve lenfosit DNA hasarının tanısal rolünün araştırılması
The diagnostic role of oxidative stress parameters and lymphocyte DNA damage in discrimination of acute ischemic and hemorrhagic stroke
ÖKKEŞ TAHA KÜÇÜKDAĞLI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
İlk ve Acil YardımBezm-İ Alem Vakıf ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZGÜR SÖĞÜT
- Geleneksel olmayan lipit profillerinin iskemik inme alt tipleri ve rekürren inme ile ilişkisi
The association of non-traditional lipid profiles with ischemic stroke subtypes and recurrent stroke
ZEHRA ÖZBİLİCİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
NörolojiAfyonkarahisar Sağlık Bilimleri ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKÇE ZEYTİN DEMİRAL
- Atriyal fibrilasyon (AF) gözlenen hastaların demografik, biyokimyasal ve hematolojik parametrelerinin değerlendirilmesi
The evaluation of demographic, biochemical and hematologic parameters of patient with atrial fibrillation
FETHULLAH KAYAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
KardiyolojiDicle ÜniversitesiDahili Tıp Bilimleri Bölümü
DOÇ. DR. FARUK ERTAŞ
- Bir referans merkezindeki afazik hastaların demografik verileriretrospektif çalışma
Başlık çevirisi yok
SEMA IBRAHIM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonEge ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAZIM ÇAPACI
PROF. DR. FUNDA ÇALIŞ
DOÇ. DR. ECE ÇINAR
- The effects of low-intensity resistance training with blood flow restriction versus traditional resistance exercise on gait performance in stroke
İnmede kan akışı kısıtlamalı düşük yoğunlukta direnç egzersizlerinin geleneksel direnç egzersizlerine karşı yürüyüş performansı üzerine etkileri
ISHTIAQ AHMED
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Fizyoterapi ve Rehabilitasyonİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RÜSTEM MUSTAFAOĞLU